NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Kinh tế phát triển
Luận án tiến sĩ "Nâng cao hiệu quả quản lý thuế thu nhập cá nhân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh" của Hoàng Thị Ngọc Nghiêm, chuyên ngành Kinh tế phát triển, tập trung nghiên cứu sự cần thiết và các giải pháp để cải thiện công tác quản lý thuế thu nhập cá nhân (QLT TNCN) tại TP. Hồ Chí Minh.
Đề tài được thực hiện trong bối cảnh thuế là nguồn thu cơ bản, lâu dài của ngân sách quốc gia và thuế TNCN ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng thu. Tuy nhiên, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, sự phát triển của kinh tế số và thương mại điện tử đã tạo ra nhiều thách thức, khiến công tác QLT TNCN trở nên phức tạp và hiệu quả chưa cao, đặc biệt do những bất cập trong phân cấp quản lý và quy định pháp luật. Luận án đặt mục tiêu đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLT TNCN tại TP. HCM trong thời gian tới.
Nghiên cứu sử dụng các phương pháp tổng hợp, phân tích hệ thống, so sánh, định tính, điều tra, chuyên gia và định lượng. Các điểm mới của luận án bao gồm tổng quan hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, hệ thống hóa lý luận về thuế TNCN, xác lập cơ sở thực tiễn từ kinh nghiệm quốc tế và địa phương, và phân tích sâu thực trạng QLT TNCN tại TP. HCM giai đoạn 2009-2019.
Kết quả nghiên cứu định lượng chỉ ra các yếu tố tác động tích cực đến hiệu quả QLT TNCN, trong đó cơ sở hạ tầng, kỹ thuật có ảnh hưởng mạnh nhất (hệ số Beta chuẩn hóa 0.510), tiếp theo là năng lực cán bộ QLT (0.187) và phối hợp cơ quan ban ngành (0.162). Luận án đánh giá công tác QLT TNCN tại TP. HCM giai đoạn 2009-2019 đã đạt nhiều kết quả tích cực như tăng thu ngân sách, chi phí quản lý thấp, và tỷ lệ tuân thủ pháp luật cao ở một số khía cạnh. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế về ý thức tuân thủ của một bộ phận người nộp thuế, hiệu quả khai thác nguồn thu tiềm năng, và những bất cập trong công tác kiểm tra, thanh tra, ứng dụng công nghệ thông tin. Các nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến những hạn chế này cũng được làm rõ, bao gồm việc chưa chú trọng phát triển kỹ năng kinh tế số, quan niệm QLT còn đơn thuần, và các quy định pháp luật chưa linh hoạt.
Trên cơ sở phân tích thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng, luận án đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm cho giai đoạn 2021-2025: mở rộng diện QLT TNCN; đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, kỹ thuật và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thuế; thực hiện số hóa trong QLT; và quản lý rủi ro trong QLT. Đồng thời, luận án cũng đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các giải pháp này.