CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ CHO KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Kinh tế quốc tế
Luận án "Chính sách thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư cho khoa học và công nghệ của một số quốc gia và bài học cho Việt Nam", thuộc ngành Kinh tế quốc tế, tập trung vào vai trò chiến lược của khoa học và công nghệ (KHCN) trong phát triển kinh tế-xã hội. Đề tài xuất phát từ thực trạng KHCN Việt Nam chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, với nguồn lực đầu tư chủ yếu từ ngân sách nhà nước và sự thiếu chú trọng từ khu vực doanh nghiệp (DN). Trong bối cảnh này, việc nghiên cứu các chính sách khuyến khích DN đầu tư cho KHCN từ các quốc gia thành công như Hàn Quốc, Trung Quốc và Israel trở nên cấp thiết.
Mục đích nghiên cứu là xây dựng cơ sở lý luận về ảnh hưởng của chính sách thúc đẩy của Chính phủ đối với hoạt động KHCN, đồng thời phân tích thực tiễn hiệu quả của các chính sách này ở một số quốc gia và tại Việt Nam. Từ đó, luận án rút ra các bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp phù hợp cho Việt Nam. Đối tượng nghiên cứu là các chính sách thúc đẩy DN đầu tư cho KHCN của bốn quốc gia trên, với khái niệm "hoạt động KHCN" được đồng nhất với "hoạt động nghiên cứu và phát triển" (R&D).
Luận án đóng góp mới bằng việc hệ thống hóa lý luận về chính sách thúc đẩy DN đầu tư KHCN thông qua khung phân tích bốn nhóm: chính sách trọng cung, trọng cầu, yếu tố hỗ trợ và liên kết. Đồng thời, xác định mô hình chuỗi cung ứng sản phẩm KHCN theo hướng tiếp cận dự án khởi nghiệp KHCN của DN. Nghiên cứu đối sánh Việt Nam với Trung Quốc, Hàn Quốc và Israel, đánh giá thành công và hạn chế trong chính sách của mỗi quốc gia để rút ra những bài học.
Kết quả cho thấy các quốc gia nghiên cứu đều coi KHCN là trung tâm phát triển, xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đầu tư R&D. Tuy nhiên, các chính sách ở Việt Nam còn nhiều hạn chế như chưa thực sự lấy DN làm trung tâm, ưu đãi chưa đủ mạnh, thủ tục rườm rà, hoạt động đổi mới sáng tạo chưa trở thành nhu cầu cấp bách của DN, và mối liên kết giữa các bên còn lỏng lẻo. Luận án đúc kết 12 bài học kinh nghiệm quan trọng cho Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của quyết tâm chính trị và sự đồng lòng để thúc đẩy KHCN và đổi mới sáng tạo, hướng tới mục tiêu phát triển quốc gia bền vững.