Tên luận án:
PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ Ở TỈNH HÀ NAM
Ngành:
Kinh tế phát triển
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Phát triển nông nghiệp công nghệ cao trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ở tỉnh Hà Nam" của Trịnh Anh Tuân, ngành Kinh tế phát triển, được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC), đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp phát triển NNCNC tại Hà Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Đề tài nhấn mạnh tính cấp thiết của NNCNC trong việc nâng cao năng suất, chất lượng, giảm giá thành sản phẩm và tăng năng lực cạnh tranh. Hà Nam, với nhiều yếu tố thuận lợi như vị trí địa lý, đất đai, khí hậu, nguồn nhân lực, hạ tầng, có tiềm năng lớn để phát triển NNCNC. Tuy nhiên, tỉnh còn đối mặt với nhiều hạn chế như công nghệ thấp, nhân lực thiếu, thị trường đầu ra hẹp, tổ chức sản xuất chưa phù hợp, và chính sách thu hút đầu tư còn lúng túng.
Luận án đã đạt được những đóng góp quan trọng: hệ thống hóa khái niệm, bốn nội dung chính (phát triển khu/vùng NNCNC, lựa chọn sản phẩm, ứng dụng khoa học công nghệ, tổ chức sản xuất) và tám nhân tố chính tác động đến NNCNC. Nghiên cứu cũng khái quát kinh nghiệm phát triển NNCNC từ một số quốc gia và địa phương ở Việt Nam, rút ra tám bài học kinh nghiệm cho Hà Nam.
Về thực trạng giai đoạn 2016-2020, Hà Nam đã hình thành 07 khu NNCNC với tổng diện tích 701,08 ha, tổng diện tích sản xuất ứng dụng CNC đạt 2.558 ha (chiếm 6,1% đất sản xuất nông nghiệp). Tỉnh đã lựa chọn cây trồng, vật nuôi giá trị kinh tế cao, ứng dụng nhiều công nghệ mới như nhà kính, IoT, cảm biến, thiết bị bay không người lái. Giá trị sản xuất và lợi nhuận từ NNCNC cao hơn đáng kể so với sản xuất thông thường. Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra các tồn tại như diện tích ứng dụng còn ít, số lượng doanh nghiệp và hộ dân tham gia hạn chế, công nghệ ứng dụng rời rạc, quy hoạch và hạ tầng chưa đồng bộ, hiệu quả sản xuất chưa ổn định. Các nguyên nhân chính bao gồm hạn chế về vốn đầu tư, vướng mắc trong tích tụ ruộng đất, thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, thị trường đầu ra còn hẹp, quản lý chuỗi cung ứng chưa chặt chẽ và hạn chế trong hội nhập quốc tế.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các quan điểm, định hướng và nhóm giải pháp chung (hoàn thiện cơ chế chính sách, quy hoạch, đầu tư hạ tầng, tổ chức quản lý, thúc đẩy liên kết "5 nhà") và các giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy phát triển NNCNC tại Hà Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2035. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho các cơ quan quản lý và địa phương.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
- 4.2. Phương pháp thu thập thông tin
- 4.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
- 4.4. Khung phân tích luận án
- 5. Đóng góp mới của luận án
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 7. Kết cấu của luận án
- Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO
- 1.1. Tổng quan các nghiên cứu đã công bố ở trong, ngoài nước có liên quan đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 1.1.1. Tổng quan các nghiên cứu ở nước ngoài
- 1.1.2. Tổng quan những nghiên cứu trong nước liên quan đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 1.2. Đánh giá chung về những nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
- 1.2.1. Đánh giá chung về những nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
- 1.2.2. Những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết
- Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO
- 2.1. Lý luận về nông nghiệp và phát triển nông nghiệp
- 2.1.1. Nông nghiệp
- 2.1.2. Phát triển nông nghiệp
- 2.2. Phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 2.2.1. Khái niệm phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 2.2.2. Vai trò của phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 2.2.3. Nội dung phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 2.2.4. Tiêu chí đánh giá phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 2.2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 2.3. Kinh nghiệm quốc tế và một số địa phương ở Việt Nam về phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 2.3.1. Kinh nghiệm của một số quốc gia
- 2.3.2. Kinh nghiệm của một số địa phương ở Việt Nam
- 2.3.3. Bài học kinh nghiệm áp dụng đối với Hà Nam
- Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO TẠI TỈNH HÀ NAM
- 3.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế- xã hội tỉnh Hà Nam có ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp CNC
- 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
- 3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
- 3.1.3. Những thuận lợi, khó khăn đối với phát triển nông nghiệp CNC
- 3.2. Thực trạng phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại tỉnh Hà Nam
- 3.2.1. Thực trạng phát triển các khu. vùng sản xuất nông nghiệp CNC
- 3.2.2. Thực trạng lựa chọn sản phẩm nông nghiệp để ứng dụng CNC
- 3.2.3. Thực trạng ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp
- 3.2.4. Thực trạng tổ chức sản xuất nông nghiệp công nghệ cao
- 3.2.5. Các kết quả và hiệu quả phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 3.3.1. Chính sách phát triển nông nghiệp CNC của Nhà nước và địa phương được ban hành tương đối đồng bộ
- 3.3.2. Quy hoạch và hạ tầng các khu nông nghiệp CNC vẫn chưa hoàn thiện và đồng bộ
- 3.3.3. Nguồn vốn đầu tư cho nông nghiệp CNC hạn chế
- 3.3.4. Tập trung ruộng đất để phát triển nông nghiệp CNC vẫn gặp nhiều vướng mắc
- 3.3.5. Nguồn nhân lực làm nông nghiệp CNC còn hạn chế
- 3.3.6. Thị trường đầu ra còn hẹp và yêu cầu cao về chất lượng
- 3.3.7. Quản lý, vận hành chuỗi cung ứng sản phẩm nông nghiệp CNC vẫn chưa chặt chẽ
- 3.3.8. Hội nhập quốc tế trong nông nghiệp của Hà Nam còn hạn chế
- 3.4. Đánh giá chung về sự phát triển NNCNC tỉnh Hà Nam
- 3.4.1. Những thành tựu đạt được
- 3.4.2. Những tồn tại/ hạn chế và nguyên nhân
- 3.5. Những vấn đề đặt ra cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao của Hà Nam
- Chương 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO Ở TỈNH HÀ NAM
- 4.1. Các căn cứ đề xuất định hướng và giải pháp
- 4.1.1. Bối cảnh quốc tế và trong nước
- 4.2. Quan điểm và định hướng phát triển nông nghiệp CNC ở tỉnh Hà Nam
- 4.2.1. Quan điểm phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 4.2.2. Mục tiêu và định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao
- 4.3. Các giải pháp chủ yếu phát triển nông nghiệp CNC tại tỉnh Hà Nam
- 4.3.1. Nhóm các giải pháp chung
- 4.3.2. Nhóm các giải pháp cụ thể phát triển nông nghiệp CNC
- KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ