Đăng nhập để tải tài liệu không giới hạn
Tham gia 8.000+ người dùng Thư Viện Luận Án
Đang tải tài liệu...
NGHIÊN CỨU CHỈ SỐ HẠN TỔNG HỢP PHỤC VỤ NHẬN DIỆN VÀ CẢNH BÁO HẠN – ÁP DỤNG CHO TỈNH NINH THUẬN VÀ BÌNH THUẬN
Thủy văn học
Luận án tập trung nghiên cứu chỉ số hạn tổng hợp (CDI) nhằm phục vụ nhận diện và cảnh báo hạn hán, áp dụng cụ thể cho hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận. Đây là những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu và các đợt hạn hán nghiêm trọng trong những năm gần đây, điển hình vào các năm 2015, 2016 và 2020. Mục tiêu chính của nghiên cứu là xây dựng được chỉ số hạn tổng hợp CDI và thử nghiệm khả năng nhận diện, cảnh báo hạn cho hai tỉnh này.
Nghiên cứu đã phân tích và lựa chọn bốn chỉ số hạn thành phần cấu thành CDI dựa trên phương trình cân bằng nước, bao gồm Chỉ số lượng mưa chuẩn hóa SPI-3 (đại diện cho yếu tố mưa), Chỉ số độ ẩm đất SM (đại diện cho yếu tố độ ẩm đất tầng nông), Chỉ số nhiệt độ bề mặt LST và Chỉ số thực vật khác biệt chuẩn hóa NDVI (cả hai gián tiếp mô tả yếu tố bốc thoát hơi). Các bản đồ chỉ số hạn thành phần này được xây dựng theo thời gian từ năm 2011 đến 2020, sử dụng sản phẩm mưa dạng lưới GSMaP cho SPI-3 và công nghệ viễn thám (Google Earth Engine, ArcGIS, Python) để xử lý dữ liệu ảnh cho NDVI, LST, SM.
Một điểm nổi bật của luận án là việc thiết lập, huấn luyện và kiểm tra mô hình học máy BPNN-GA (kết hợp Mạng nơ ron thần kinh lan truyền ngược và Thuật toán di truyền). Mô hình này sử dụng bốn chỉ số thành phần trên làm đầu vào và đưa ra mức độ hạn CDI làm đầu ra, có khả năng nhận biết hạn tới hơn 90% và dự báo chính xác cấp độ hạn trên 60% dựa trên dữ liệu hiện trạng của các năm 2015, 2016 và 2020. Mô hình BPNN-GA sau đó được sử dụng để cảnh báo hạn trong tương lai (1-6 tháng) bằng cách tích hợp SPI-3 dự báo từ mô hình khí hậu ECMWF cùng với LST, SM, NDVI hiện tại. Kết quả cảnh báo cho thấy trong mùa khô năm 2025, hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận dự kiến sẽ có hạn ở mức độ nhẹ (cấp 1).
Luận án đã đóng góp vào việc hoàn thiện cơ sở khoa học trong nhận diện và cảnh báo hạn bằng chỉ số CDI tổng hợp, kết hợp hiệu quả các kỹ thuật viễn thám, học máy và mô hình khí hậu toàn cầu. Đồng thời, nghiên cứu đã xây dựng bộ công cụ nhận diện và cảnh báo hạn cụ thể cho hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận, cung cấp tài liệu tham khảo giá trị cho công tác quản lý và ứng phó với hạn hán của các cấp chính quyền và ban ngành địa phương.
Tải không giới hạn tất cả tài liệu, không cần chờ. Chỉ từ 199.000đ/tháng.
Xem gói hội viên