TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ TRI THỨC ĐẾN ĐỘNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH
Quản trị nhân lực
Luận án nghiên cứu về tác động của quản trị tri thức (QTTT) đến động lực nghiên cứu khoa học (NCKH) của giảng viên tại các trường đại học công lập trên địa bàn tỉnh Nam Định (cũ). Trong bối cảnh toàn cầu hóa và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tri thức được xác định là nguồn lực cốt lõi, và giáo dục đại học (GDĐH) đóng vai trò trung tâm trong đào tạo nhân lực chất lượng cao. Nghiên cứu này ra đời nhằm giải quyết khoảng trống trong việc tích hợp QTTT vào chiến lược phát triển nhân lực, đặc biệt tại các cơ sở GDĐH địa phương, nơi hoạt động NCKH còn hạn chế.
Mục tiêu của luận án bao gồm xây dựng mô hình nghiên cứu về tác động của QTTT đến động lực NCKH, đánh giá thực trạng và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố QTTT, phân tích sự khác biệt theo thâm niên công tác, và đề xuất giải pháp tăng cường QTTT nhằm nâng cao động lực NCKH. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp cách tiếp cận tài nguyên – chiến lược và tâm lý – nhận thức. Dữ liệu được thu thập từ 396 giảng viên tại ba trường đại học ở Nam Định trong giai đoạn 2019–2024, và các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2026–2030. Các phương pháp định tính (phỏng vấn sâu) và định lượng (khảo sát sơ bộ và chính thức, phân tích bằng SPSS và SmartPLS3) được áp dụng để kiểm định mô hình và giả thuyết.
Kết quả nghiên cứu định tính và định lượng cho thấy tất cả sáu yếu tố QTTT được kiểm định đều tác động tích cực đến động lực NCKH của giảng viên. Trong đó, “Lãnh đạo và phát triển tri thức” có tác động mạnh nhất, khẳng định vai trò trung tâm của lãnh đạo học thuật. Các yếu tố khác như “Sáng tạo tri thức”, “QTTT với dữ liệu lớn”, “Ứng dụng tri thức”, “Chia sẻ tri thức” và “Thu nhận tri thức” cũng có ảnh hưởng đáng kể. Phân tích đa nhóm chỉ ra rằng thâm niên công tác là biến điều tiết quan trọng, với mức độ ảnh hưởng của các yếu tố QTTT khác nhau tùy thuộc vào nhóm thâm niên của giảng viên. Mô hình nghiên cứu có khả năng giải thích 43,8% biến thiên động lực NCKH và có khả năng dự báo tốt.
Luận án đã đóng góp vào lý luận bằng cách phát triển khái niệm QTTT và động lực NCKH trong bối cảnh GDĐH, đồng thời mở rộng mô hình bằng việc bổ sung yếu tố “Lãnh đạo và phát triển tri thức” và biến điều tiết “Thâm niên công tác”. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp bức tranh tổng thể về QTTT và NCKH tại các trường đại học địa phương, làm cơ sở để đề xuất bốn nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường QTTT, bao gồm tăng cường vai trò lãnh đạo, xây dựng chính sách khuyến khích, tạo môi trường thuận lợi cho chia sẻ/thu nhận tri thức, và tăng cường nguồn lực/cơ chế quản lý tri thức với dữ liệu lớn. Luận án cũng đưa ra khuyến nghị cho Nhà nước và chính quyền.