DẠY HỌC HÌNH HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC MÔ HÌNH HÓA TOÁN HỌC CHO HỌC SINH
Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn (Mã số: 9.14.01.11)
Luận án "DẠY HỌC HÌNH HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC MÔ HÌNH HÓA TOÁN HỌC CHO HỌC SINH" của tác giả Phan Anh Tuyến tập trung giải quyết vấn đề chưa có công trình nào nghiên cứu về việc dạy học hình học theo hướng phát triển năng lực mô hình hóa toán học (NL MHH toán học) cho học sinh cấp Trung học phổ thông (THPT) tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ vị trí quan trọng của MHH toán học trong giáo dục và thực tiễn, cũng như việc Chương trình giáo dục phổ thông 2018 chú trọng NL MHH toán học là một trong năm NL toán học cốt lõi.
Mục đích nghiên cứu của luận án là đề xuất các biện pháp dạy học hình học ở trường THPT nhằm phát triển NL MHH toán học cho học sinh. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã làm sáng tỏ hệ thống khái niệm, các luận điểm về NL MHH toán học và việc dạy học theo hướng phát triển năng lực này khi dạy hình học. Đồng thời, phân tích các quan điểm của các nhà khoa học về MHH toán học, những cơ hội phát triển NL MHH toán học trong dạy học hình học ở THPT và thực trạng dạy học hiện nay.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đã phân tích, luận án đề xuất bốn biện pháp sư phạm cụ thể: (1) Rèn luyện và phát triển cho học sinh một số kỹ năng thành phần của mô hình hóa toán học; (2) Xây dựng các tình huống, bài toán thực tiễn giúp học sinh rèn luyện và phát triển NL MHH toán học; (3) Tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong lớp học và khuôn viên nhà trường; (4) Đánh giá NL MHH toán học của học sinh THPT thông qua dạy hình học. Các biện pháp này được thiết kế nhằm giúp học sinh lĩnh hội tri thức, kỹ năng toán học, sự hiểu biết về MHH và thực tiễn một cách hiệu quả.
Luận án đã tiến hành thực nghiệm sư phạm qua hai vòng tại các trường THPT ở Đồng Nai để kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất. Kết quả thực nghiệm cho thấy các biện pháp sư phạm này có tính khả thi cao, phù hợp với lý luận về đổi mới phương pháp dạy học, giúp học sinh nắm vững kiến thức hình học, ứng dụng linh hoạt kiến thức vào thực tiễn, đồng thời phát triển khả năng sáng tạo và giao tiếp. Những đóng góp của luận án không chỉ ở việc làm sáng tỏ lý luận về NL MHH toán học mà còn cung cấp công cụ hữu ích cho giáo viên và học sinh THPT trong việc nâng cao chất lượng dạy học môn Toán.