ĐẶC ĐIỂM KIẾN TẠO HIỆN ĐẠI BỒN TRŨNG KAINOZOI QUẢNG NAM (PHẦN ĐẤT LIỀN) VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI TAI BIẾN ĐỊA CHẤT
ĐỊA CHẤT HỌC (Mã số: 9440201)
Luận án nghiên cứu "Đặc điểm kiến tạo hiện đại bồn trũng Kainozoi Quảng Nam (phần đất liền) và vai trò của nó đối với tai biến địa chất" nhằm làm sáng tỏ các đặc điểm vận động kiến tạo hiện đại và xác định vai trò của chúng đối với tai biến địa chất tại vùng đồng bằng ven biển Quảng Nam – Đà Nẵng. Đây là khu vực có tiềm năng kinh tế lớn nhưng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các tai biến thiên nhiên như xói lở bờ sông/biển, sụt lún, động đất và hiện tượng nâng hạ địa hình.
Mục tiêu chính của luận án là làm rõ các đặc điểm vận động kiến tạo hiện đại và vai trò của chúng trong việc hình thành, phát triển các tai biến địa chất, từ đó phục vụ công tác phòng chống thiên tai. Các nhiệm vụ bao gồm nghiên cứu đặc điểm hoạt động kiến tạo hiện đại bằng số liệu phân tích định lượng và nghiên cứu vai trò của hoạt động này đối với các tai biến địa chất vùng đồng bằng ven biển Quảng Nam.
Nghiên cứu đã sử dụng tổ hợp các số liệu địa chất, địa vật lý, địa mạo, định tuổi ESR, OSL để minh chứng hoạt động kiến tạo hiện đại trong khu vực. Luận án đã đánh giá trường ứng suất kiến tạo Pleistocen – Hollocen, áp dụng mô hình Reidel shear và xác định hệ thống đứt gãy phương Tây Bắc - Đông Nam (F4) là đứt gãy trượt chính.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng bồn trũng Kainozoi Quảng Nam có đặc điểm kiến tạo hoạt động mạnh mẽ và phức tạp, chịu tác động của 4 hệ thống đứt gãy tân kiến tạo đến kiến tạo hiện đại (á vĩ tuyến, Đông Bắc - Tây Nam, Tây Bắc - Đông Nam) với các tính chất trượt khác nhau. Các đứt gãy này hoạt động trong cuối Pleistocen muộn đến Holocen. Bồn trũng bị tác động dịch chuyển nâng hạ, với các khối nâng chính (Quế Sơn, Đông Giang, Quế Hiệp) và vùng hạ điển hình (Cửa Đại, Hội An, Đà Nẵng, Tam Kỳ). Hoạt động kiến tạo hiện đại của hệ thống đứt gãy phương TB-ĐN khống chế địa hình sụt lún toàn bộ vùng đồng bằng, định hướng dòng chảy sông, góp phần gây nhiễm mặn, thúc đẩy phong hóa và trượt lở, cũng như các tai biến như động đất, ngập lụt. Luận án có ý nghĩa khoa học và thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở dữ liệu cho việc xây dựng kịch bản dự báo và phòng chống tai biến thiên nhiên.