Tên luận án:
VẬN DỤNG MÔ HÌNH BLENDED LEARNING TRONG DẠY HỌC PHẦN HÓA HỌC HỮU CƠ LỚP 11 NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Ngành:
Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Hoá học (Mã số: 9.14.01.11)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu việc vận dụng mô hình Blended Learning (BL) nhằm phát triển năng lực tự học (NLTH) cho học sinh Trung học phổ thông (THPT) trong dạy học phần Hóa học hữu cơ lớp 11. Đề tài xuất phát từ yêu cầu đổi mới giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, trong đó NLTH là một năng lực cốt lõi cần phát triển, cùng với nhận định BL là xu thế dạy học chủ đạo và phần Hóa học hữu cơ lớp 11 có nhiều nội dung phù hợp để tổ chức các hoạt động tự học và dự án.
Nghiên cứu đã hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về năng lực, tự học, NLTH, các mô hình BL, cùng các phương pháp và công cụ hỗ trợ dạy học tích cực. Thực trạng vấn đề tự học, phát triển NLTH và vận dụng BL trong dạy học Hóa học ở trường THPT đã được khảo sát trên 1279 học sinh và 136 giáo viên tại 28 trường thuộc ba miền Bắc, Trung, Nam. Kết quả cho thấy học sinh đã nhận thức được vai trò của tự học nhưng còn thụ động, chưa biết cách tự học hiệu quả, và giáo viên còn ít sử dụng các phương pháp dạy học tích cực phát triển NLTH. Tuy nhiên, điều kiện về kỹ năng công nghệ thông tin và khả năng truy cập Internet của giáo viên và học sinh đã tạo thuận lợi cho việc triển khai BL.
Luận án đã đề xuất cấu trúc khung NLTH của học sinh THPT trong dạy học theo mô hình BL, bao gồm 4 thành phần năng lực và 10 biểu hiện, cùng với 10 tiêu chí đánh giá. Hai biện pháp vận dụng mô hình BL được đề xuất là: (1) Vận dụng mô hình lớp học đảo ngược (LHĐN) và (2) Vận dụng dạy học dự án (DHDA). Với mỗi biện pháp, nghiên cứu đã xây dựng quy trình dạy học cụ thể, thiết kế 08 kế hoạch bài dạy minh họa, lựa chọn và thiết kế các công cụ và nội dung hỗ trợ như nền tảng Microsoft Teams, 05 bài giảng điện tử, 05 trò chơi dạy học, 30 bài tập thực tiễn và 28 chủ đề dự án. Đồng thời, 05 hoạt động quản lý nhằm nâng cao hiệu quả tự học của học sinh cũng được đề xuất.
Thực nghiệm sư phạm đã được tiến hành qua một vòng thăm dò và hai vòng tác động tại 16 trường THPT, sử dụng các công cụ đánh giá NLTH của học sinh (phiếu đánh giá của giáo viên, phiếu tự đánh giá của học sinh, bài kiểm tra, phiếu khảo sát giáo viên). Kết quả định tính và định lượng đều khẳng định tính khả thi và hiệu quả của hai biện pháp đã đề xuất, góp phần phát triển NLTH và nâng cao kết quả học tập của học sinh, phù hợp với giả thuyết khoa học của luận án.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Lý do chọn đề tài
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 4. Giả thuyết khoa học
- 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 6. Phương pháp nghiên cứu
- 7. Điểm mới của luận án
- 8. Cấu trúc của luận án
- CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ VẬN DỤNG MÔ HÌNH BLENDED LEARNING PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
- 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
- 1.1.1. Nghiên cứu về vận dụng blended learning trong dạy học
- 1.1.2. Nghiên cứu về phát triển năng lực tự học cho học sinh
- 1.2. Năng lực và dạy học phát triển năng lực cho học sinh
- 1.2.1. Khái quát về năng lực
- 1.2.1.1. Khái niệm năng lực
- 1.2.1.2. Cấu trúc chung của năng lực
- 1.2.1.3. Đánh giá năng lực
- 1.2.2. Một số lí thuyết nền tảng cho dạy học phát triển năng lực học sinh
- 1.3. Tự học và năng lực tự học của học sinh Trung học phổ thông
- 1.3.1. Khái quát về tự học
- 1.3.1.1. Khái niệm tự học
- 1.3.1.2. Các hình thức tự học
- 1.3.2. Năng lực tự học
- 1.3.2.1. Khái niệm năng lực tự học
- 1.3.2.2. Cấu trúc và các biểu hiện của NLTH ở HS THPT
- 1.4. Tổng quan về blended learning
- 1.4.1. Khái niệm blend learning
- 1.4.2. Đặc điểm, vai trò và các cấp độ của blended learning
- 1.4.2.1. Đặc điểm của blended learning
- 1.4.2.2. Vai trò của blended learning
- 1.4.2.3. Các cấp độ của blended learning
- 1.4.3. Ưu và nhược điểm của blended learning
- 1.4.4. Các mô hình blended learning
- 1.5. Một số phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực và công cụ hỗ trợ tổ chức dạy học theo mô hình blended learning phát triển năng lực tự học cho học sinh
- 1.6. Thực trạng vấn đề tự học, phát triển năng lực tự học và vận dụng blended learning ở trường Trung học phổ thông
- CHƯƠNG 2: BIỆN PHÁP VẬN DỤNG MÔ HÌNH BLENDED LEARNING TRONG DẠY HỌC PHẦN HÓA HỌC HỮU CƠ LỚP 11 PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
- 2.1. Khung năng lực tự học của học sinh Trung học phổ thông trong dạy học theo mô hình blended learning
- 2.1.1. Nguyên tắc xây dựng khung NLTH
- 2.1.2. Quy trình xây dựng khung NLTH
- 2.1.3. Khung NLTH của HS THPT trong dạy học theo mô hình BL
- 2.2. Phân tích chương trình phần Hóa học hữu cơ lớp 11
- 2.2.1. Mục tiêu
- 2.2.2. Cấu trúc và đặc điểm nội dung kiến thức
- 2.2.3. Đặc điểm về phương pháp dạy học
- 2.3. Công cụ đánh giá NLTH của HS THPT trong DH theo mô hình BL
- 2.3.1. Phiếu đánh giá tiêu chí của GV
- 2.3.2. Phiếu tự đánh giá của HS
- 2.4. Một số biện pháp vận dụng mô hình blended learning trong dạy học phần Hóa học hữu cơ lớp 11 phát triển năng lực tự học của học sinh THPT
- 2.4.1. Cơ sở đề xuất các biện pháp
- 2.4.2. Biện pháp 1. Vận dụng mô hình lớp học đảo ngược trong dạy học phần Hóa học hữu cơ lớp 11 phát triển NLTH của HS THPT
- 2.3.2.1. Quy trình DH theo mô hình LHĐN
- 2.3.2.2. Công cụ và tư liệu hỗ trợ tổ chức dạy học theo mô hình LHĐN
- 2.4.2.3. Thiết kế hoạch bài dạy minh họa
- 2.4.3. Biện pháp 2. Vận dụng dạy học dự án theo mô hình blended learning trong dạy học phần Hóa học hữu cơ lớp 11 phát triển NLTH cho HS THPT
- 2.4.3.1. Quy trình dạy học dự án theo mô hình BL
- 2.4.3.2. Xây dựng hệ thống chủ đề dự án phần HHHC lớp 11 theo mô hình BL
- 2.4.3.3. Thiết kế kế hoạch bài dạy minh họa
- 2.4. Một số hoạt động quản lý và nâng cao hiệu quả tự học của học sinh trong dạy học theo mô hình blended learning
- CHƯƠNG 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
- 3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm
- 3.1.1. Mục đích thực nghiệm
- 3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm
- 3.2. Đối tượng, địa bàn và nội dung thực nghiệm sư phạm
- 3.3. Tiến trình thực nghiệm sư phạm
- 3.4. Phương pháp xử lí số liệu thực nghiệm
- 3.5. Kết quả thực nghiệm sư phạm
- 3.5.1. Thực nghiệm thăm dò
- 3.5.2. Thực nghiệm tác động
- 3.5.2.1. Kết quả định tính
- 3.5.2.2. Kết quả định lượng
- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 1.1. Về mặt lý luận
- 1.2. Về mặt thực tiễn
- 1.3. Về mặt nội dung
- 2. Khuyến nghị