Tên luận án:
QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Ngành:
QUẢN LÝ GIÁO DỤC (Mã số: 9.14.01.14)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục" của Đỗ Văn Hào tập trung nghiên cứu sự cần thiết của việc phát triển đội ngũ giáo viên (ĐNGV) chất lượng cao tại các trường THPT chuyên. Đề tài coi ĐNGV là nhân tố then chốt quyết định thành công của công cuộc đổi mới giáo dục và hội nhập quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh Chương trình giáo dục phổ thông mới (GDPT 2018). Luận án xuất phát từ thực trạng ĐNGV THPT chuyên hiện nay còn bộc lộ nhiều hạn chế về trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn và sư phạm, cùng với sự thiếu vắng các nghiên cứu toàn diện về quản lý ĐNGV trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
Mục đích nghiên cứu là đề xuất các biện pháp quản lý ĐNGV THPT chuyên nhằm đáp ứng các yêu cầu của đổi mới giáo dục, dựa trên nền tảng lý luận vững chắc và kết quả khảo sát thực tiễn. Giả thuyết khoa học của luận án cho rằng việc tiếp cận quản lý ĐNGV như quản lý nguồn nhân lực chất lượng cao, kết hợp với tiếp cận năng lực, thông qua việc xây dựng khung năng lực, lập kế hoạch, tuyển dụng, phát triển giáo viên cốt cán, bồi dưỡng, tạo động lực và đánh giá theo năng lực, sẽ đáp ứng hiệu quả mục tiêu quản lý hiện hành.
Các nhiệm vụ chính của luận án bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý ĐNGV THPT chuyên; nghiên cứu thực trạng ĐNGV và công tác quản lý tại các tỉnh đồng bằng sông Hồng; và đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp. Các luận điểm bảo vệ nhấn mạnh rằng giáo viên trường THPT chuyên là nguồn nhân lực chất lượng cao, do đó cần được quản lý và phát triển dựa trên năng lực chuyên môn và sư phạm, với các hoạt động bồi dưỡng, quản lý được cụ thể hóa, quy trình hóa, và xây dựng khung năng lực dựa trên chuẩn nghề nghiệp.
Luận án đóng góp mới về mặt lý luận thông qua việc hệ thống hóa và xác lập các vấn đề lý luận về quản lý ĐNGV THPT chuyên, xây dựng khái niệm, công cụ, yếu tố ảnh hưởng, yêu cầu và ý nghĩa của việc phát triển nguồn nhân lực giáo viên. Về thực tiễn, luận án khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý ĐNGV tại các tỉnh đồng bằng sông Hồng, chỉ ra những hạn chế cần khắc phục. Kết quả nghiên cứu đã đề xuất sáu biện pháp quản lý ĐNGV THPT chuyên, trong đó biện pháp tổ chức xây dựng Khung năng lực GV THPT chuyên dựa theo Chuẩn nghề nghiệp là một đề xuất mới. Các biện pháp này được khảo nghiệm và thử nghiệm, khẳng định tính cần thiết và khả thi, cung cấp cơ sở khoa học cho việc triển khai trong thực tế. Luận án cũng đưa ra khuyến nghị cụ thể cho các cấp quản lý giáo dục và giáo viên.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Lý do chọn đề tài
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- 3.1. Khách thể nghiên cứu
- 3.2. Đối tượng nghiên cứu
- 4. Giả thuyết khoa học
- 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 6. Giới hạn nghiên cứu
- 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- 7.1. Phương pháp luận triển khai đề tài
- 7.1.1. Tiếp cận quản lý NNL của Leonard Nadle
- 7.1.2. Tiếp cận năng lực
- 7.1.3. Tiếp cận thực tiễn logic lịch sử
- 7.1.4. Tiếp cận hệ thống
- 7.1.5. Tiếp cận lý thuyết phân cấp quản lý
- 7.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
- 7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- 7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- 7.2.3. Nhóm phương pháp thống kê toán học
- 8. Luận điểm bảo vệ
- 9. Đóng góp mới của luận án
- 9.1. Về mặt lí luận
- 9.2. Về thực trạng
- 9.3. Đề xuất các biện pháp
- 10. Cấu trúc luận án
- CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
- 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
- 1.1.1. Những nghiên cứu về GV trường THPT
- 1.1.2. Những nghiên cứu về GV trường THPT chuyên
- 1.1.3. Những nghiên cứu về quản lý ĐNGV trường THPT chuyên
- 1.1.4. Phân tích những vấn đề đặt ra cho nghiên cứu luận án
- 1.2. ĐNGV trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 1.2.1. Khái niệm ĐNGV trường THPT chuyên
- 1.2.2. Giáo viên dạy môn chuyên và Giáo viên dạy môn không chuyên tại trường THPT chuyên
- 1.2.3. Khung năng lực của GV trường THPT chuyên
- 1.2.3.1. Khái niệm về năng lực
- 1.2.3.2. Chuẩn nghề nghiệp GV cơ sở giáo dục phổ thông
- 1.2.3.3. Năng lực của GV trường THPT chuyên theo chuẩn nghề nghiệp GV cơ sở giáo dục phổ thông
- 1.2.4. Đổi mới giáo dục và những yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ và quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông chuyên
- 1.2.4.1. Đặc điểm của Chương trình giáo dục phổ thông mới (2018)
- 1.2.4.2. Đặc điểm giáo dục của trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 1.2.4.3. Yêu cầu đặt ra đối với ĐNGV và quản lý ĐNGV trường THPT chuyên trong đổi mới giáo dục
- 1.3. Quản lý ĐNGV trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 1.3.1. Tiếp cận trong quản lý ĐNGV trường THPT chuyên
- 1.3.1.1. Khái niệm Quản lý nguồn nhân lực
- 1.3.1.2. Tiếp cận trong quản lý ĐNGV trường THPT chuyên
- 1.3.2. Nội dung quản lý ĐNGV trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 1.3.2.1. Quy hoạch đội ngũ giáo viên
- 1.3.2.2. Tuyển dụng, tuyển chọn GV
- 1.3.2.3. Sử dụng, bổ nhiệm GV theo năng lực
- 1.3.2.4. Đào tạo, bồi dưỡng GV
- 1.3.2.5. Thực hiện chính sách và tạo động lực cho GV phát triển năng lực
- 1.3.2.6. Đánh giá GV dựa vào năng lực
- 1.3.3. Các chủ thể quản lý GV trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục (trong nhà trường THPT chuyên)
- 1.3.3.1. Hiệu trưởng trường THPT chuyên
- 1.3.3.2. Tổ trưởng chuyên môn trường THPT chuyên
- 1.3.3.3. Sự kết hợp trong quản lý ĐNGV của HT, Tổ trưởng chuyên môn
- 1.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý ĐNGV trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 1.4.1. Nhóm yếu tố khách quan
- 1.4.2. Nhóm yếu tố chủ quan
- Kết luận chương 1
- CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
- 2.1. Tổ chức khảo sát
- 2.1.1. Mục đích khảo sát
- 2.1.2. Nội dung khảo sát
- 2.1.3. Phương pháp và công cụ khảo sát
- 2.1.4. Quy mô và địa bàn khảo sát
- 2.1.5. Thang đo và tiêu chí đánh giá
- 2.1.6. Xử lý kết quả khảo sát
- 2.2. Thực trạng ĐNGV trường THPT chuyên tại một số tỉnh đồng bằng sông Hồng
- 2.2.1. Thực trạng số lượng GV trường THPT chuyên
- 2.2.2. Thực trạng cơ cấu GV trường THPT chuyên
- 2.2.2.1. Cơ cấu GV trường THPT chuyên theo trình độ đào tạo
- 2.2.2.2. Cơ cấu GV trường THPT chuyên theo thâm niên công tác
- 2.2.3. Thực trạng chất lượng ĐNGV trường THPT chuyên
- 2.2.3.1. Năng lực theo Chuẩn nghề nghiệp của GV trường THPT chuyên
- 2.2.3.2. Năng lực sư phạm của GV trường THPT chuyên
- 2.2.3.3. Năng lực chuyên môn của GV trường THPT chuyên
- 2.2.3.4. Năng lực phát triển cá nhân của GV trường THPT chuyên
- 2.2.3.5. Năng lực nghiên cứu khoa học công nghệ của GV trường THPT chuyên
- 2.2.3.6. Năng lực hoạt động xã hội của GV trường THPT chuyên
- 2.3. Thực trạng quản lý ĐNGV trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 2.3.1. Thực trạng quy hoạch phát triển ĐNGV trường THPT chuyên
- 2.3.2. Thực trạng tuyển dụng GV trường THPT chuyên
- 2.3.3. Thực trạng sử dụng GV trong trường THPT chuyên
- 2.3.4. Thực trạng đào tạo, bồi dưỡng GV trường THPT chuyên
- 2.3.4.1. Thực trạng hình thức đào tạo, bồi dưỡng giáo viên trường THPT chuyên
- 2.3.4.2. Thực trạng hoạt động tổ chức bồi dưỡng giáo viên trường THPT chuyên
- 2.3.5. Thực trạng tạo động lực làm việc cho giáo viên của HT trường THPT chuyên
- 2.3.6. Thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá GV trường THPT chuyên
- 2.3.7. Thực trạng phối hợp quản lý giáo viên giữa HT và Tổ trưởng chuyên môn
- 2.4. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý ĐNGV trường THPT chuyên
- 2.4.1. Nhóm yếu tố khách quan
- 2.4.2. Nhóm yếu tố chủ quan
- 2.5. Đánh giá chung về công tác quản lý ĐNGV trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 2.5.1. Những kết quả đạt được
- 2.5.2. Những mặt hạn chế
- 2.5.3. Nguyên nhân của hạn chế
- Kết luận chương 2
- CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
- 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
- 3.1.1. Đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ
- 3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển
- 3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
- 3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả
- 3.2. Biện pháp quản lý ĐNGV trường THPT chuyên trong bối cảnh đổi mới giáo dục
- 3.2.1. Tổ chức xây dựng Khung năng lực GV trường THPT chuyên dựa theo Chuẩn nghề nghiệp
- 3.2.1.1. Mục tiêu của biện pháp
- 3.2.1.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- 3.2.1.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
- 3.2.2. Lập kế hoạch, tuyển dụng GV trường THPT chuyên trên cơ sở vị trí việc làm và yêu cầu công việc
- 3.2.2.1. Mục tiêu của biện pháp
- 3.2.2.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- 3.2.2.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
- 3.2.3. Sử dụng, phát huy năng lực của GV cốt cán để phát triển thành chuyên gia trong nhà trường
- 3.2.3.1. Mục tiêu của biện pháp
- 3.2.3.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- 3.2.3.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
- 3.2.4. Tổ chức bồi dưỡng GV trường THPT chuyên theo yêu cầu khung năng lực và đổi mới giáo dục
- 3.2.4.1. Mục tiêu của biện pháp
- 3.2.4.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- 3.2.4.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
- 3.2.5. Xây dựng môi trường, tạo động lực làm việc và tự phát triển cho ĐNGV trường THPT chuyên
- 3.2.5.1. Mục tiêu của biện pháp
- 3.2.5.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- 3.2.5.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
- 3.2.6. Thực hiện đánh giá, xếp loại GV theo Khung năng lực GV trường THPT chuyên.
- 3.2.6.1. Mục tiêu của biện pháp
- 3.2.6.2. Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp
- 3.2.6.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
- 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
- 3.4. Khảo nghiệm, thử nghiệm sư phạm
- 3.4.1. Khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
- 3.4.1.1. Mục đích khảo sát
- 3.4.1.2. Đối tượng khảo sát
- 3.4.1.3. Nội dung và phương pháp khảo sát
- 3.4.1.4. Kết quả khảo sát
- 3.4.2. Thử nghiệm sư phạm biện pháp đề xuất
- 3.4.2.1. Mục đích thử nghiệm
- 3.4.2.2. Giả thuyết thực nghiệm
- 3.4.2.3. Mẫu khách thể, thời gian và địa điểm thử nghiệm
- 3.4.2.4. Nội dung, phương pháp và tiêu chuẩn đánh giá thử nghiệm
- 3.4.2.5. Tiến hành thử nghiệm
- 3.4.2.6. Kết quả thử nghiệm
- 3.4.2.7. Điều kiện triển khai vận dụng
- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 2. Khuyến nghị
- 2.1. Với Bộ GD&ĐT.
- 2.2. Với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
- 2.3. Với Sở GD&ĐT, Sở Nội vụ.
- 2.4. Với Hiệu trưởng trường THPT chuyên.
- 2.5. Với GV trường THPT chuyên.