Luận án Nghiên cứu đặc điểm sinh học và công nghệ nhân giống, nuôi trồng nấm Sò vua (Pleurotus eryngii) và nấm Vân chi (Trametes versicolor) ở Việt Nam

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG, NUÔI TRỒNG NẤM SÒ VUA (PLEUROTUS ERYNGII) VÀ NẤM VÂN CHI (TRAMETES VERSICOLOR) Ở VIỆT NAM

Ngành:

Khoa học cây trồng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu đặc điểm sinh học và công nghệ nhân giống, nuôi trồng nấm Sò vua (Pleurotus eryngii) và nấm Vân chi (Trametes versicolor) tại Việt Nam. Nấm Sò vua là loại nấm ăn có giá trị dinh dưỡng và dược học cao, trong khi nấm Vân chi là nấm dược liệu quý được ưa chuộng ở nhiều nước, chứa các hợp chất polysaccharid có tác dụng ức chế nhiều loại tế bào ung thư và tăng cường miễn dịch. Hiện trạng sản xuất nấm tại Việt Nam còn phụ thuộc vào nhập khẩu và sử dụng công nghệ nhân giống truyền thống (thể rắn) với nhược điểm là tỷ lệ nhiễm bệnh cao, thời gian nuôi cấy dài, dẫn đến giá thành sản phẩm cao.

Mục tiêu của đề tài là nghiên cứu các đặc điểm sinh học của các giống nấm Sò vua và Vân chi để xác định các chủng sinh trưởng, phát triển tốt nhất trong điều kiện khí hậu Việt Nam. Đồng thời, luận án xây dựng công nghệ nhân giống dạng dịch thể cho các chủng nấm này nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất nấm ăn và nấm dược liệu.

Nghiên cứu đã cung cấp các dẫn liệu khoa học về chỉ tiêu sinh trưởng cơ bản, nhu cầu dinh dưỡng, điều kiện ngoại cảnh tối ưu và sự khác biệt di truyền của hai giống nấm. Về mặt thực tiễn, đề tài giới thiệu chủng nấm Sò vua E₁ và nấm Vân chi Tra-1 thích hợp cho điều kiện nuôi trồng ở Việt Nam, đồng thời xây dựng thành công quy trình nhân giống dạng dịch thể. Công nghệ này cải thiện khả năng sinh trưởng, rút ngắn thời gian nuôi cấy, tăng năng suất nấm thương phẩm và có tính khả thi cao để ứng dụng trong sản xuất công nghiệp. Tính mới của luận án thể hiện ở việc nghiên cứu đặc trưng hình thái bào tử, hệ sợi, quả thể, đánh giá khác biệt di truyền để tuyển chọn giống, và xây dựng quy trình nhân giống dịch thể (từ cấp 1 đến thương phẩm) thay thế công nghệ truyền thống, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.

Kết quả nghiên cứu đã tuyển chọn chủng nấm Sò vua E₁ và nấm Vân chi Tra-1 có triển vọng tại Việt Nam. Các điều kiện tối ưu cho nhân giống dịch thể cấp 1, trung gian và thương phẩm đã được xác định chi tiết về nhiệt độ, pH, thành phần môi trường, chế độ lắc, sục khí, tỷ lệ giống cấy và thời gian nuôi. Cụ thể, sử dụng giống dịch thể đã rút ngắn chu kỳ nuôi trồng nấm Sò vua E₁ được 13 ngày và nấm Vân chi Tra-1 được 11 ngày so với phương pháp truyền thống. Phương pháp này cũng cho thấy chi phí đầu tư thấp hơn và năng suất nấm cao hơn, do đó được kiến nghị tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện và ứng dụng vào sản xuất quy mô công nghiệp, hướng tới hiệu quả cao và bền vững.