Luận án Nghiên cứu các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý tưới trong điều kiện miễn giảm thủy lợi phí vùng đồng bằng sông Hồng

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ TƯỚI TRONG ĐIỀU KIỆN MIỄN GIẢM THUỶ LỢI PHÍ VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

Ngành:

Quy hoạch và Quản lý tài nguyên nước

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý tưới trong điều kiện miễn giảm thuỷ lợi phí vùng đồng bằng sông Hồng" tập trung đánh giá tác động đa chiều của chính sách miễn giảm thủy lợi phí (TLP) theo Nghị định 67/2012/NĐ-CP. Nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của chính sách đến các đối tượng hưởng lợi, chất lượng dịch vụ tưới (CLDV), tình trạng lãng phí nước, năng suất cây trồng và ngân sách nhà nước tại vùng Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH). Mục tiêu chính là đề xuất các biện pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp trong điều kiện thực tế.

Công trình đã xây dựng thành công các phương pháp và mô hình định lượng để đo lường CLDV tưới nông nghiệp và sự hài lòng (SHL) của nhà quản lý thủy lợi về ý thức sử dụng nước tiết kiệm, tham gia quản lý và bảo vệ công trình thủy lợi (CTTL) tại ĐBSH. Luận án cũng thiết kế bộ công cụ giám sát, đánh giá, xếp hạng CLDV và SHL trực tuyến, đồng thời phát triển phần mềm quản lý TLP và khảo sát đánh giá CLDV tưới nông nghiệp trực tuyến trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng chính sách miễn giảm TLP mang lại nhiều mặt tích cực như giảm gánh nặng chi phí sản xuất cho nông dân (3-10%), tăng thu nhập, góp phần xóa đói giảm nghèo, và tăng năng suất cây trồng (bình quân 12,7% đối với lúa), chủ yếu do được tưới đầy đủ và kịp thời. Tuy nhiên, chính sách này cũng bộc lộ những bất cập như hiện tượng lãng phí nước ở hai hệ thống nghiên cứu, tăng chi phí cấp bù từ ngân sách nhà nước (trung bình 4.846,4 tỷ đồng/năm và luôn tăng), giảm ý thức trách nhiệm của hộ dùng nước trong việc tham gia quản lý và bảo vệ CTTL, cũng như sự lỏng lẻo trong mối liên kết giữa công ty thủy nông và hộ dùng nước.

Luận án đề xuất các giải pháp toàn diện bao gồm: các biện pháp phi công trình (xây dựng định mức, quy trình vận hành, thông tin liên lạc), biện pháp công trình (quản lý tưới bằng đường ống nhựa, thẻ vi mạch IC), các biện pháp đảm bảo tăng năng suất nhờ tưới (quy hoạch cây trồng, ứng dụng kỹ thuật), quản lý kinh phí cấp bù TLP hiệu quả, và các biện pháp hạn chế tác động tiêu cực đến các bên liên quan (tạo cơ chế khen thưởng/kỷ luật, tăng cường trao đổi, ứng dụng tin học). Đặc biệt, nghiên cứu nhấn mạnh việc nâng cao ý thức hộ dùng nước về sử dụng nước tiết kiệm, tham gia quản lý khai thác và bảo vệ CTTL thông qua các nhân tố như sự tham gia chủ động và tính hiệu quả.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu

• Chương 1: Tổng quan nghiên cứu

  • 1.1 Tổng quan vùng nghiên cứu

  • 1.2 Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

    • 1.2.1 Tổng quan về chính sách thủy lợi phí
    • 1.2.2 Tổng quan về chất lượng dịch vụ tưới và ý thức hộ dùng nước trong quản lý khai thác công trình thủy lợi

  • 1.3 Kết luận chương 1

• Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và mô hình áp dụng

  • 2.1 Khái niệm, cơ sở lý luận và thực tiễn

    • 2.1.1 Chính sách miễn giảm thủy lợi phí
    • 2.1.2 Quản lý tưới, hiệu quả tưới, nội dung và phương pháp đánh giá
    • 2.1.3 Chất lượng dịch vụ
    • 2.1.4 Sự hài lòng của nhà quản lý thủy lợi

  • 2.2 Nghiên cứu đánh giá tác động của chính sách TLP

  • 2.3 Mô hình nghiên cứu

    • 2.3.1 Mô hình phân tích định lượng CLDV tưới và SHL
    • 2.3.2 Giả thuyết nghiên cứu
    • 2.3.3 Quy trình nghiên cứu phân tích định lượng
    • 2.3.4 Xác định tỷ lệ chọn mẫu và kích thước mẫu khảo sát

  • 2.4 Kết luận chương 2

• Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

  • 3.1 Kết quả nghiên cứu tác động của chính sách TLP

    • 3.1.1 Tác động đến các bên liên quan
    • 3.1.2 Tác động đến hiệu quả sử dụng nước
    • 3.1.3 Tác động đến kinh phí nhà nước
    • 3.1.4 Tác động đến năng suất cây trồng

  • 3.2 Kết quả và thảo luận phân tích định lượng

    • 3.2.1 Mô hình phân tích đánh giá CLDV tưới của các công ty thủy nông
    • 3.2.2 Mô hình phân tích định lượng đánh giá ý thức sử dụng nước tiết kiệm, tham gia quản lý và bảo vệ CTTL

  • 3.3 Kết luận chương 3

• Chương 4: Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý tưới

  • 4.1 Đề xuất các biện pháp hạn chế các tác động tiêu cực của chính sách miễn giảm TLP

    • 4.1.1 Các biện pháp giảm lãng phí nước tưới
    • 4.1.2 Các biện pháp đảm bảo tăng năng suất nhờ tưới
    • 4.1.3 Các biện pháp quản lý tốt nguồn kinh phí cấp bù cho TLP
    • 4.1.4 Các biện pháp hạn chế tác động tiêu cực đến các đối tượng liên quan

  • 4.2 Đề xuất biện pháp nâng cao CLDV tưới nông nghiệp

    • 4.2.1 Nhân tố Sự đồng cảm (SDC)
    • 4.2.2 Nhân tố Độ đáp ứng (DDU)
    • 4.2.3 Nhân tố Sự bảo đảm (SBD)
    • 4.2.4 Nhân tố Tính hữu hình (THH)
    • 4.2.5 Nhân tố Sự tin cậy (STC)

  • 4.3 Đề xuất biện pháp nâng cao ý thức của hộ dùng nước về sử dụng nước tiết kiệm, tham gia QLKT và bảo vệ CTTL

    • 4.3.1 Nhân tố Sự tham gia (STG)
    • 4.3.2 Nhân tố Chủ động tham gia (CĐTG)
    • 4.3.3 Nhân tố Tính hiệu quả (THQ)

  • 4.4 Giải pháp phát triển ứng dụng hệ thống thông tin nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tưới

  • 4.5 Kiến nghị các bên liên quan nhằm nâng cao hiệu quả tưới

  • 4.6 Kết luận chương 4

• KẾT LUẬN

• II. Những tồn tại và hướng phát triển