Luận án Nghiên cứu đa dạng nguồn gen cây sen (Nelumbo nucifera Gaertn.) phục vụ công tác bảo tồn và chọn tạo giống

Năm2016

Lĩnh vựcNông - Lâm - Ngư

Ngôn ngữTiếng Việt, Tiếng Anh

Xem trước tài liệu

Đang tải tài liệu...

Mô tả tài liệu

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG NGUỒN GEN CÂY SEN (Nelumbo nucifera Gaertn.) PHỤC VỤ CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ CHỌN TẠO GIỐNG

Ngành:

Di truyền và chọn giống cây trồng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu đa dạng nguồn gen cây sen (Nelumbo nucifera Gaertn.) phục vụ công tác bảo tồn và chọn tạo giống" được thực hiện nhằm giải quyết thực trạng sản xuất sen còn tự phát, thiếu giống tốt và kỹ thuật canh tác phù hợp tại Việt Nam. Nghiên cứu đã tiến hành điều tra, thu thập và tạo lập tập đoàn 42 mẫu giống sen từ 23 địa điểm thuộc 6 tỉnh đồng bằng sông Hồng, với tổng diện tích trồng sen đạt 356 ha.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra sự đa dạng lớn về đặc điểm hình thái nông học của 42 mẫu giống sen, bao gồm kích cỡ cây, đặc điểm lá, hoa, hạt, cho phép xây dựng khóa phân loại nguồn gen. Dựa trên các đặc điểm này, tập đoàn sen được phân nhóm thành 3 nhóm chính: sen lấy hoa (7/42), sen lấy hạt (33/42) và sen lấy củ (2/42).

Phân tích đa dạng di truyền bằng chỉ thị SSR với 15 locut đã xác nhận tính đa alen cao (3-8 alen/locut) và hệ số thông tin đa hình trung bình 0,66, đồng thời phát hiện 5 locut nhận dạng alen đặc biệt và 9 locut alen hiếm. Cả phân tích kiểu hình và kiểu gen đều phân tách 42 mẫu giống sen thành 4 nhóm cơ bản, với sen lấy hạt và sen lấy hoa tách biệt rõ ràng.

Đề tài đã tuyển chọn và giới thiệu 6 giống sen triển vọng: 3 giống lấy hoa (Tây Hồ S21, Trắng S22, Cảnh S25) với đặc điểm cánh kép, hoa đẹp, rất thơm, năng suất cao (58.000-64.000 hoa/ha); và 3 giống lấy hạt (Mặt Bằng S2, Bát xanh S12, Cánh hồng S18) với năng suất hạt cao (3,10-4,32 tấn/ha), hạt thơm ngọt, bở ngon. Ngoài ra, luận án cũng đề xuất 8 tổ hợp lai tiềm năng cho mục đích lấy hoa và lấy hạt.

Những đóng góp mới của đề tài bao gồm việc tạo lập tập đoàn sen Việt Nam với dữ liệu đầy đủ, bổ sung dẫn liệu khoa học mới về đặc điểm nông sinh học và đa dạng di truyền, cung cấp cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn và khai thác nguồn gen sen hiệu quả, đồng thời giới thiệu các giống sen triển vọng và tổ hợp lai phục vụ sản xuất. Luận án cũng đề xuất cần tiếp tục khảo nghiệm, nghiên cứu sâu các giống sen đặc sản và đầu tư phát triển công nghệ chế biến, mở rộng thị trường.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

2. Mục tiêu của đề tài

3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

3.1. Ý nghĩa khoa học
3.2. Ý nghĩa thực tiễn

4. Những đóng góp mới của đề tài

5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

5.1. Đối tượng nghiên cứu
5.2. Phạm vi nghiên cứu

6. Bố cục của Luận án:

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1. Giới thiệu chung về cây sen

1.1.1. Nguồn gốc cây sen
1.1.2. Phân loại và phân bố cây sen
1.1.3. Giá trị của cây sen
1.1.4. Đặc điểm thực vật học cơ bản của cây sen
1.1.5. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh của cây sen

1.2. Tình hình sản xuất và thị trường các sản phẩm từ cây sen trên thế giới và ở Việt Nam

1.2.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm sen trên thế giới
1.2.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm từ cây sen ở Việt Nam

1.3. Phân tích đa dạng di truyền ở cây sen

1.3.1. Đa dạng di truyền và các phương pháp đánh giá đa dạng di truyền
1.3.2. Một số loại chỉ thị phân tử thường được sử dụng trong đánh giá đa dạng di truyền ở cây sen
1.3.3. Kết quả nghiên cứu đa dạng di truyền cây sen

1.4. Thu thập, lưu giữ và sử dụng nguồn gen cây sen

1.4.1. Thu thập và lưu giữ nguồn gen cây sen
1.4.2. Khai thác và sử dụng nguồn gen cây sen

1.5. Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật canh tác

1.5.1. Kỹ thuật nhân giống
1.5.2. Kỹ thuật trồng trọt, chăm sóc, quản lý sâu bệnh hại
1.5.3. Thu hoạch và bảo quản

CHƯƠNG 2. VẬT LIỆU NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Vật liệu nghiên cứu

2.2. Nội dung nghiên cứu

2.2.1. Điều tra tình hình sản xuất, thị trường và thu thập các mẫu giống sen tại một số tỉnh ở Việt Nam
2.2.2. Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học của các mẫu giống trong tập đoàn cây sen.
2.2.3. Nghiên cứu đa dạng di truyền các mẫu giống sen
2.2.4. Đánh giá và xác định một số mẫu giống sen triển vọng

2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.4. Phương pháp nghiên cứu

2.4.1. Phương pháp điều tra tình hình sản xuất, thị trường và thu thập các mẫu giống sen

2.4.1.1. Điều tra hiện trạng sản xuất và thị trường sen
2.4.1.2. Phương pháp thu thập và tạo lập tập đoàn mẫu giống sen

2.4.2. Phương pháp mô tả, đánh giá đặc điểm nông sinh học của các mẫu giống sen
2.4.3. Các phương pháp sử dụng trong đánh giá đa dạng di truyền

2.4.3.1. Phương pháp phân tích đa dạng di truyền các mẫu giống sen dựa vào kiểu hình
2.4.3.2. Phương pháp đánh giá đa dạng di truyền các mẫu giống sen sử dụng chỉ thị SSR

2.4.4. Đánh giá, xác định một số giống sen triển vọng

2.4.4.1. Thí nghiệm đánh giá tuyển chọn mẫu giống sen lấy hoa
2.4.4.2. Thí nghiệm đánh giá tuyển chọn các mẫu giống sen lấy hạt
2.4.4.3. Thí nghiệm đánh giá các giống sen lấy củ

2.4.5. Phương pháp đánh giá mức độ sâu bệnh hại

2.4.5.1. Đánh giá mức độ sâu bệnh hại
2.4.5.2. Phương pháp giám định mẫu bệnh

2.4.6. Phương pháp xử lý số liệu

CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1. Hiện trạng sản xuất, thị trường và thu thập các mẫu giống sen tại một số tỉnh ở Việt Nam

3.2. Đánh giá đặc điểm nông sinh học của các mẫu giống sen

3.3. Đánh giá đa dạng di truyền các mẫu giống sen trong tập đoàn

3.3.1. Đánh giá đa dạng di truyền các mẫu giống sen dựa vào kiểu hình
3.3.2. Đánh giá đa dạng di truyền các mẫu giống sen bằng chỉ thị SSR

3.4. Đánh giá, xác định một số mẫu giống sen triển vọng có tiềm năng khai thác mở rộng sản xuất

3.4.1. Nghiên cứu xác định mẫu giống triển vọng từ nhóm sen lấy hoa
3.4.2. Nghiên cứu xác định mẫu giống triển vọng từ nhóm sen lấy hạt
3.4.3. Nghiên cứu, xác định giới thiệu nhóm sen lấy củ