Luận án Hiệu quả của mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng nhằm cải thiện một số yếu tố nguy cơ tăng huyết áp ở cộng đồng

Tên luận án:

HIỆU QUẢ CỦA MÔ HÌNH TRUYỀN THÔNG GIÁO DỤC DINH DƯỠNG NHẰM CẢI THIỆN MỘT SỐ YẾU TỐ NGUY CƠ TĂNG HUYẾT ÁP TẠI CỘNG ĐỒNG

Ngành:

Dinh dưỡng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu hiệu quả của mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng (TTGDDD) nhằm cải thiện một số yếu tố nguy cơ tăng huyết áp (THA) tại cộng đồng, được thực hiện tại hai xã An Lão và Đồn Xá, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam từ năm 2013 đến 2015.

Nghiên cứu chỉ ra rằng THA là một vấn đề sức khỏe cộng đồng phổ biến trên thế giới và tại Việt Nam, với tỷ lệ mắc tăng nhanh. Tại khu vực nghiên cứu, tỷ lệ THA ở người trưởng thành là 24,4%. Các yếu tố nguy cơ phổ biến bao gồm thói quen hút thuốc lá (65,1%), ăn ít rau củ quả (89,5%), ít hoạt động thể lực (54,2%), và ăn mặn (22,8%). Kiến thức của cộng đồng về THA và các biện pháp phòng chống còn thấp, với đa số đối tượng có kiến thức kém (90,1%). Tần suất tiêu thụ các thực phẩm có nguy cơ cao như thịt, chế phẩm từ thịt, dầu mỡ, thức ăn xào rán cũng ở mức đáng báo động.

Mô hình TTGDDD được triển khai dựa trên lý thuyết chiến lược truyền thông, bao gồm các hoạt động trực tiếp tại hộ gia đình và gián tiếp qua tài liệu, phát thanh. Kết quả can thiệp cho thấy hiệu quả rõ rệt: kiến thức chung về THA của người dân tại xã can thiệp tăng đáng kể, từ mức kém lên mức khá và tốt, đồng thời giảm tỷ lệ kiến thức kém từ 90,6% xuống 43,0%. Thực hành dinh dưỡng được cải thiện, thể hiện qua việc giảm tuần suất tiêu thụ các thực phẩm có nguy cơ (như dầu mỡ động vật giảm từ 91,1% xuống 77,0%) và tăng lượng tiêu thụ rau xanh. Hoạt động thể lực của người dân cũng được nâng cao. Các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, ăn mặn, và thừa cân béo phì ở xã can thiệp giảm rõ rệt. Đáng chú ý, tỷ lệ THA độ II giảm nhiều nhất, cho thấy sự dịch chuyển mức độ THA từ nặng sang nhẹ hơn.

Luận án đã cung cấp số liệu thực trạng THA và các yếu tố nguy cơ, đồng thời minh chứng hiệu quả của mô hình TTGDDD trong việc nâng cao kiến thức, thay đổi thực hành và cải thiện các yếu tố nguy cơ THA, góp phần kiểm soát bệnh THA tại cộng đồng. Các khuyến nghị bao gồm tăng cường TTGDDD trên các phương tiện truyền thông, duy trì và nhân rộng mô hình tại các xã khác.

Mục lục chi tiết:

• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ

  • MỤC TIÊU
  • NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

• CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN

  • Đặt vấn đề và mục tiêu nghiên cứu: 3 trang
  • Chương 1. Tổng quan: 42 trang
  • Chương 2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 25 trang
  • Chương 3. Kết quả nghiên cứu: 45 trang
  • Chương 4. Bàn luận: 31 trang
  • Kết luận và khuyến nghị: 4 trang

• Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Tăng huyết áp và tình hình tăng huyết áp trên thế giới và Việt Nam
    • 1.1.1. Khái niệm, phân loại và cơ chế bệnh sinh của tăng huyết áp
      • 1.1.1.1. Khái niệm về huyết áp và tăng huyết áp
      • 1.1.1.2. Phân loại tăng huyết áp
      • 1.1.1.2. Các bệnh lý liên quan chặt chẽ tới tăng huyết áp: Tiền tăng huyết áp, thừa cân, béo phì, đái tháo đường, rối loạn lipid máu.
    • 1.1.3. Tình hình tăng huyết áp trên thế giới và Việt Nam
      • 1.1.3.1. Tình hình tăng huyết áp trên thế giới
      • 1.1.3.2. Tình hình tăng huyết áp ở Việt Nam
    • 1.1.4. Các yếu tố nguy cơ của tăng huyết áp
  • 1.2. Vai trò của dinh dưỡng và một số biện pháp dự phòng tăng huyết áp ở cộng đồng
    • 1.2.1. Vai trò của dinh dưỡng với tăng huyết áp
    • 1.2.2. Các biện pháp dự phòng tăng huyết áp trên thế giới và Việt Nam
  • 1.3. Mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng tại cộng đồng
    • 1.3.1. Vai trò của truyền thông giáo dục dinh dưỡng trong phòng chống tăng huyết áp
    • 1.3.2. Mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng
  • 1.4. Một số nghiên cứu can thiệp áp dụng mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng tại cộng đồng nhằm cải thiện các yếu tố nguy cơ của tăng huyết áp trên thế giới và Việt Nam
    • 1.4.1. Một số nghiên cứu trên thế giới
    • 1.4.2. Một số nghiên cứu tại Việt Nam

• Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Thời gian nghiên cứu
  • 2.2. Địa điểm nghiên cứu
  • 2.3. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.3.1. Đối tượng nghiên cứu định lượng
    • 2.3.2. Đối tượng nghiên cứu định tính
  • 2.4. Thiết kế nghiên cứu
  • 2.5. Mẫu nghiên cứu
    • 2.5.1. Cỡ mẫu
      • 2.5.1.1. Cỡ mẫu cho nghiên cứu định lượng
      • 2.5.1.2. Cỡ mẫu cho nghiên cứu định tính
    • 2.5.2. Kỹ thuật chọn mẫu
  • 2.6. Nội dung, các biên số và chỉ số nghiên cứu
    • 2.6.1. Nội dung, các biên số và chỉ số cho nghiên cứu mô tả cắt ngang (Mục tiêu 1)
    • 2.6.2. Nội dung, các biến số và chỉ số cho nghiên cứu can thiệp cộng đồng (Mục tiêu 2)
  • 2.7. Các bước xây dựng mô hình và hoạt động của mô hình can thiệp truyền thông giáo dục dinh dưỡng phòng chống tăng huyết áp tại xã An Lão
    • 2.7.1. Các bước xây dựng mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng
    • 2.7.2. Các hoạt động của mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng phòng chống tăng huyết áp
  • 2.8. Kỹ thuật và công cụ thu thập thông tin
    • 2.8.6. Đánh giá kiến thức, thực hành về tăng huyết áp của đối tượng nghiên cứu
    • 2.8.7. Tiêu chuẩn đánh giá một số yếu tố nguy cơ
    • 2.8.9. Đánh giá hiệu quả mô hình can thiệp
  • 2.9. Xử lý và phân tích số liệu
    • 2.9.1. Số liệu định lượng
    • 2.9.2. Số liệu định tính
  • 2.11. Các khía cạnh đạo đức trong nghiên cứu

• Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Thực trạng tăng huyết áp, một số yếu tố nguy cơ và kiến thức, thực hành phòng chống tăng huyết áp ở người trưởng thành tại hai xã An Lão và Đồn Xá của huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
    • 3.1.2. Thực trạng tăng huyết áp ở người trưởng thành tại hai xã An Lão và Đồn Xá của huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
    • 3.1.3. Yếu tố nguy cơ tăng huyết áp ở người trưởng thành tại hai xã An Lão và Đồn Xá của huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
  • 3.2. Hiệu quả của mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng nhằm cải thiện một số yếu tố nguy cơ tăng huyết áp tại cộng đồng
    • 3.2.1. Kết quả xây dựng mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng
    • 3.2.2. Kết quả triển khai mô hình
      • 3.2.2.3. Kết quả đào tạo cán bộ
      • 3.2.2.4. Kết quả thực hiện truyền thông giáo dục dinh dưỡng
      • 3.2.2.5. Kết quả khả năng duy trì và nhân rộng hoạt động truyền thông
    • 3.2.3. Hiệu quả cải thiện một số yếu tố nguy cơ tăng huyết áp của mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng tại cộng đồng xã An Lão của huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam

• Chương 4. BÀN LUẬN

  • 4.1. Thực trạng tăng huyết áp, một số yếu tố nguy cơ và kiến thức, thực hành phòng chống
    • 4.1.2. Thực trạng tăng huyết áp ở người trưởng thành tại hai xã của huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
    • 4.1.3. Một số yếu tố nguy cơ của tăng huyết áp ở người trưởng thành tại hai xã của huyện Bình Lục
  • 4.2. Hiệu quả của mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng nhằm cải thiện một số yếu tố nguy cơ tăng huyết áp tại cộng đồng

• KẾT LUẬN

  • 1. Thực trạng, một số yếu tố nguy cơ và kiến thức, thực hành phòng chống tăng huyết áp ở người trưởng thành tại hai xã An Lão và Đồn Xá của huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
    • 1.1. Thực trạng tăng huyết áp và một số yếu tố nguy cơ
    • 1.2. Kiến thức, thực hành phòng chống tăng huyết áp
  • 2. Hiệu quả của mô hình truyền thông giáo dục dinh dưỡng nhằm cải thiện một số yếu tố nguy cơ tăng huyết áp tại cộng đồng

• KHUYẾN NGHỊ

• DANH MỤC CÁC BÀI BÁO ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN