Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến phát triển kinh tế- xã hội: Nghiên cứu trường hợp tỉnh Hải Dương
Thông tin ngành không được cung cấp trong văn bản.
Luận án "Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến phát triển kinh tế- xã hội: Nghiên cứu trường hợp tỉnh Hải Dương" nghiên cứu sự cần thiết của việc điều chỉnh cơ chế, chính sách, chiến lược và giải pháp phù hợp đối với Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Mục tiêu chính của nghiên cứu là hệ thống hóa lý luận về bản chất, đặc điểm, cơ chế và tác động của FDI đến phát triển kinh tế-xã hội (KTXH) địa phương. Đồng thời, luận án phân tích và kiểm định thực trạng tác động của FDI đến các chỉ tiêu phát triển KTXH của tỉnh Hải Dương giai đoạn 1997-2016, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của FDI đến KTXH tỉnh Hải Dương đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính (thống kê mô tả, so sánh, tổng hợp) và phương pháp định lượng thông qua mô hình tự hồi quy phân phối trễ (ARDL) để lượng hóa tác động của FDI đến 9 chỉ tiêu KTXH, bao gồm: tổng sản phẩm trong tỉnh (GRDP), chỉ số phát triển con người (HDI), cơ cấu kinh tế, đô thị hóa, công nghệ sản xuất, hiệu quả vốn đầu tư xã hội, độ mở thương mại, việc làm và môi trường. Dữ liệu được thu thập từ các sở, ban ngành, KCN của tỉnh Hải Dương trong giai đoạn 1997-2016.
Luận án đóng góp mới về mặt học thuật bằng cách luận giải cơ sở lý thuyết về cơ chế tác động trực tiếp và gián tiếp của FDI, phân tích tác động đến các chỉ tiêu KTXH và các vấn đề xã hội liên quan. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu hệ thống và mô tả chi tiết mối quan hệ giữa FDI và KTXH Hải Dương, tổng hợp chính sách FDI của Việt Nam và tỉnh. Kết quả kiểm định mô hình ARDL chỉ ra rằng FDI có tác động tích cực đến độ mở thương mại, đô thị hóa, và kỹ thuật sản xuất, nhưng cũng có tác động tiêu cực đến hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, sự phát triển công nghiệp và xây dựng, cũng như việc làm trong dài hạn. Luận án cũng chỉ ra sự lấn át của FDI đối với các doanh nghiệp nội địa và một số vấn đề xã hội phát sinh.
Trên cơ sở những phân tích này, nghiên cứu đề xuất ba nhóm giải pháp chính: hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài, và mở rộng liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI. Các giải pháp này nhằm mục tiêu khắc phục những hạn chế và thúc đẩy phát triển KTXH bền vững cho tỉnh Hải Dương trong giai đoạn tới, đồng thời phân tích các điều kiện cơ bản để thực hiện các giải pháp này.
MỞ ĐẦU
1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
2.1. Mục tiêu nghiên cứu
2.2. Câu hỏi nghiên cứu
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
3.2. Phạm vi nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Phương pháp thu thập số liệu
4.2. Phương pháp phân tích số liệu
4.2.1. Phương pháp phân tích định tính
4.2.2. Phương pháp phân tích định lượng
5. Những điểm mới và đóng góp của luận án
6. Kết cấu của luận án
2.1. Lý thuyết chung về phát triển kinh tế - xã hội địa phương
2.1.1. Phát triển kinh tế xã hội
2.1.2. Phát triển kinh tế - xã hội địa phương
2.2. Nguyên lý tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến phát triển kinh tế - xã hội địa phương
2.2.1. Đầu tư trực tiếp nước ngoài
2.2.2. Tác động của FDI đến phát triển kinh tế xã hội địa phương
2.2.2.1. Cơ chế tác động của FDI đến phát triển kinh tế xã hội địa phương
2.2.2.2. Nội dung tác động của FDI đến phát triển kinh tế xã hội địa phương
3.1: Đặc điểm KTXH và đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh Hải Dương
3.1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội tỉnh Hải Dương
3.1.2. Đầu tư nước ngoài tại tỉnh Hải Dương giai đoạn 1997- 2016
3.1.2.1. Hệ thống chính sách về đầu tư trực tiếp nước ngoài
3.1.2.2. Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh Hải Dương
3.2. Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hải Dương
3.2.1. Các tác động tích cực
3.2.1.1. Tác động đến tăng trưởng kinh tế
3.2.1.2. Tác động hiệu quả sử dụng vốn đầu tư
3.2.1.3. Tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế
3.2.1.4. Tác động đến giá trị xuất nhập khẩu
3.2.1.5. Chuyển giao công nghệ sản xuất
3.2.1.6. Đóng góp vào giải quyết việc làm cho người lao động
3.2.1.7. Quá trình đô thị hoá
3.2.1.8. Phát triển con người
3.2.1.9. Tác động đến môi trường
3.2.2. Các tác động tiêu cực
3.2.2.1. Cơ cấu phát triển kinh tế xã hội mất cân đối
3.2.2.2. Phân hóa giàu nghèo
3.2.2.3. Tác động lan tỏa của FDI còn hạn chế
3.2.2.4. Gây ô nhiễm môi trường
3.2.3. Một số bất cập của FDI
3.3. Kiểm định tác động của FDI đến phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hải Dương giai đoạn 1997-2016
3.3.1. Lựa chọn mô hình lý thuyết
3.3.2. Thủ tục, phương pháp ước lượng chuỗi thời gian bằng mô hình ARDL
3.3.3. Mô hình thực nghiệm
3.3.4. Kết quả ước lượng
3.3.5. Thảo luận kết quả ước lượng các mô hình ARDL
3.4. Đánh giá tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hải Dương giai đoạn 1997 - 2016
3.4.1. Những tác động tích cực
3.4.2. Những tác động cản trở phát triển kinh tế xã hội
3.4.3. Nguyên nhân của những tác động cản trở
4.1. Dự báo xu hướng đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam và tỉnh Hải Dương trong thời gian tới
4.2. Quan điểm và định hướng tăng cường tác động tích cực, hạn chế tác động tiêu cực của FDI đến phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hải Dương
4.2.1. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hải Dương
4.2.2. Quan điểm tăng cường tác động tích cực, hạn chế tác động tiêu cực FDI của tỉnh Hải Dương
4.2.3. Định hướng tăng cường tác động tích cực, hạn chế tác động tiêu cực FDI của tỉnh Hải Dương
4.3. Giải pháp tăng cường tác động tích cực, hạn chế tác động tiêu cực của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hải Dương
4.3.1. Nhóm giải pháp về môi trường đầu tư kinh doanh
4.3.1.1. Mục tiêu của giải pháp
4.3.1.2. Các giải pháp cụ thể
4.3.2. Nhóm giải pháp quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài
4.3.2.1. Mục tiêu của giải pháp
4.3.2.2. Các giải pháp cụ thể
4.3.3. Nhóm giải pháp mở rộng liên kết giữa các DN trong nước và DN FDI
4.3.3.1. Mục tiêu của giải pháp
4.3.3.2. Các giải pháp cụ thể
4.4. Điều kiện thực hiện giải pháp
KẾT LUẬN
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ