Nghiên cứu sự thay đổi chức năng tế bào bêta, độ nhạy insulin và kết quả can thiệp bằng thay đổi lối sống ở người tiền đái tháo đường
Luận án này tập trung vào tình trạng tiền đái tháo đường (tiền ĐTĐ), một giai đoạn có mức glucose máu tăng cao hơn bình thường, đi kèm bất thường về tiết insulin và kháng insulin. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp các yếu tố nguy cơ (YTNC) nhằm ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình khởi phát bệnh ĐTĐ và các biến chứng liên quan, đặc biệt trong bối cảnh hiệu quả can thiệp và tác động đến chức năng tế bào bêta, độ nhạy insulin ở người Việt Nam còn cần được làm rõ.
Mục tiêu của đề tài là khảo sát một số YTNC, đường huyết, chức năng tế bào bêta, độ nhạy insulin và kháng insulin ở người tiền ĐTĐ týp 2 tại Ninh Bình. Tiếp theo, đánh giá kết quả kiểm soát đường huyết, sự thay đổi chức năng tế bào bêta, độ nhạy insulin và kháng insulin trên đối tượng này qua can thiệp thay đổi lối sống sau 24 tháng. Tính cấp thiết của nghiên cứu nằm ở việc làm rõ hiệu quả can thiệp lối sống đến chức năng tế bào bêta và kháng insulin, từ đó giảm tỉ lệ ĐTĐ, góp phần giải thích cơ chế bệnh sinh và đề ra biện pháp dự phòng hiệu quả.
Luận án có những đóng góp mới quan trọng, là công trình khoa học đầu tiên tại Việt Nam nghiên cứu sự thay đổi chức năng tế bào bêta và kháng insulin sau 24 tháng can thiệp lối sống ở người tiền ĐTĐ. Nghiên cứu đã khảo sát được YTNC ở người tiền ĐTĐ tại Ninh Bình, chứng minh can thiệp làm giảm YTNC, giảm tỉ lệ ĐTĐ và vai trò của sự tuân thủ. Đồng thời, kết quả cho thấy khả năng dự báo nguy cơ mắc ĐTĐ dựa vào các chỉ số insulin, kháng insulin, độ nhạy insulin và chức năng tế bào bêta sau 24 tháng.
Kết quả nghiên cứu ban đầu cho thấy nhóm tiền ĐTĐ có tuổi cao hơn, chỉ số BMI, vòng eo, vòng hông, huyết áp và các chỉ số glucose, lipid máu cao hơn nhóm chứng. Tỷ lệ thừa cân/béo phì là 50,1%, béo bụng 62,9%, tăng huyết áp 36,1% và rối loạn lipid máu 89,8%. Nhóm tiền ĐTĐ cũng có chỉ số insulin và HOMA2-IR cao hơn, HOMA2-%S thấp hơn nhóm chứng, và béo bụng liên quan mật thiết đến tình trạng kháng insulin. Can thiệp lối sống đã cho thấy hiệu quả giảm tỉ lệ ít ăn rau và thường xuyên ăn mỡ động vật.