Tên luận án:
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÃ VẠCH ADN CỦA MỘT SỐ NGUỒN GEN CÂY TRỒNG CÓ GIÁ TRỊ KINH TẾ NHẰM PHỤC VỤ CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ CHỌN TẠO GIỐNG
Ngành:
Di truyền và chọn giống cây trồng
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung vào việc xây dựng mã vạch ADN cho một số nguồn gen cây trồng ăn quả có giá trị kinh tế cao tại miền Bắc Việt Nam, bao gồm bưởi, chuối, nhãn và vải. Đây là những cây trồng đóng góp quan trọng vào sản phẩm tiêu dùng và xuất khẩu, đồng thời việc bảo tồn và khai thác nguồn gen của chúng có ý nghĩa thiết yếu đối với nghiên cứu khoa học, cải tạo giống và duy trì đa dạng sinh học.
Mục tiêu của nghiên cứu là lựa chọn mẫu đại diện bằng chỉ thị phân tử EST-SSR/SCoT, khuếch đại và giải trình tự vùng gen lục lạp rbcL, matK để đánh giá đa dạng di truyền và xây dựng mã vạch ADN, cũng như thiết lập dữ liệu SNP bằng công nghệ GBS để mở rộng mã vạch ADN. Luận án đã sử dụng 25 giống bưởi, 12 giống chuối, 29 giống nhãn và 14 giống vải, được lưu giữ tại Trung tâm Tài nguyên Thực vật.
Kết quả cho thấy, phân tích đa dạng di truyền bằng EST-SSR/SCoT đã xác định các alen đặc trưng cho từng loại cây trồng, từ đó lựa chọn 62 mẫu giống đại diện. Vùng gen rbcL đã phát hiện các alen đặc trưng ở 2 giống bưởi (Thanh Trà, Da Xanh) và 2 giống vải (Thạch Bình, Lục Ngạn 1 chín sớm), cho phép phân biệt đến chi Citrus và Litchi. Vùng gen matK cũng chỉ ra các alen đặc trưng ở 2 giống bưởi, 2 giống chuối (Tiêu Hồng, Trăm Nải) và 9 giống nhãn, giúp nhận biết đến chi Citrus, Musa và Dimocarpus.
Đặc biệt, công nghệ GBS đã xây dựng mã vạch ADN mở rộng dựa trên SNP, phát hiện 2.887 SNP đặc trưng cho 17 giống bưởi, 55 SNP cho 11 giống nhãn và 239 SNP cho 10 giống vải. Các trình tự ADN và SNP đặc trưng này đã được đăng ký trên ngân hàng gen NCBI. Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc nhận dạng giống cây ăn quả đặc sản bằng mã vạch ADN, hỗ trợ công tác bảo hộ thương hiệu, định danh loài, phân loại sớm và ứng dụng trong chọn giống. Kết quả nghiên cứu tạo cơ sở dữ liệu phân loại phân tử, cung cấp thông tin nhận dạng giống cây trồng bản địa, phục vụ bảo tồn, chọn tạo giống và giải quyết tranh chấp thương hiệu.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU (3 trang)
- 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
- 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài luận án
- 3. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Những đóng góp mới của luận án
- 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
- 6. Cấu trúc của luận án
- Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU (35 trang)
- Các đối tượng nghiên cứu và công tác bảo tồn, chọn tạo giống
- Nghiên cứu đa dạng di truyền bằng chỉ thị phân tử
- Khái niệm về mã vạch ADN và hệ thống giải trình tự gen thế hệ mới
- Tình hình nghiên cứu và ứng dụng mã vạch ADN
- Chương 2. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (15 trang)
- 2.1. Vật liệu nghiên cứu
- 2.2. Nội dung nghiên cứu
- Nội dung 1: Đánh giá đa dạng di truyền và lựa chọn mẫu đại diện các nguồn gen nghiên cứu bằng chỉ thị phân tử.
- Nội dung 2: Xây dựng mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen rbcL cho một số nguồn gen nghiên cứu.
- Nội dung 3: Xây dựng mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen matK cho một số nguồn gen nghiên cứu.
- Nội dung 4: Xây dựng mã vạch ADN mở rộng dựa trên SNP bằng công nghệ GBS cho một số nguồn gen nghiên cứu
- 2.3. Phương pháp nghiên cứu
- 2.3.1. Phương pháp tách chiết ADN
- 2.3.2. Phương pháp đánh giá đa dạng di truyền bằng chỉ thị EST-SSR, SCoT
- Phân tích đa dạng di truyền các giống bưởi bằng chỉ thị EST-SSR
- Phân tích đa dạng di truyền các giống chuối, nhãn và vải bằng chỉ thị SCoT
- 2.3.3. Phương pháp xây dựng mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen rbcL và matK
- 2.3.4. Phương pháp xây dựng mã vạch ADN mở rộng dựa trên SNP bằng công nghệ GBS
- 2.4. Phần mềm xử lý số liệu
- 2.5. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN (80 trang)
- 3.1. Đánh giá đa dạng di truyền và lựa chọn mẫu đại diện các nguồn gen bằng chỉ thị phân tử
- 3.1.1. Đánh giá đa dạng di truyền và lựa chọn mẫu đại diện các giống bưởi bằng chỉ thị EST-SSR
- 3.1.2. Đánh giá đa dạng di truyền và lựa chọn mẫu đại diện nguồn gen chuối, nhãn, vải bằng chỉ thị SCoT
- 3.2. Xây dựng mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen rbcL cho một số nguồn gen nghiên cứu
- 3.2.1. Xây dựng mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen rbcL của các giống bưởi đại diện
- 3.2.2. Xây dựng mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen rbcL của các giống chuối đại diện
- 3.2.3. Xây dựng mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen rbcL của các giống nhãn đại diện
- 3.2.4. Xây dựng mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen rbcL của các giống vải đại diện
- 3.3. Xây dựng mã vạch ADN dựa trên vùng gen matK cho một số nguồn gen nghiên cứu
- 3.3.1. Phân tích mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen matK của các giống bưởi đại diện
- 3.3.2. Phân tích mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen matK của các giống chuối đại diện
- 3.3.3. Phân tích mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen matK của các giống nhãn đại diện
- 3.3.4. Phân tích mã vạch ADN dựa trên trình tự vùng gen matK của các giống vải đại diện
- 3.4. Xây dựng mã vạch ADN mở rộng dựa trên SNP bằng công nghệ GBS cho một số nguồn gen nghiên cứu
- 3.4.1. Xây dựng mã vạch ADN mở rộng dựa trên SNP bằng công nghệ GBS cho các giống bưởi nghiên cứu
- 3.4.2. Xây dựng mã vạch ADN mở rộng dựa trên SNP bằng công nghệ GBS cho các giống nhãn nghiên cứu
- 3.4.1. Xây dựng mã vạch ADN mở rộng dựa trên SNP bằng công nghệ GBS cho các giống vải nghiên cứu
- KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ (2 trang)