ẢNH HƯỞNG CỦA GIÁ THỂ VÀ DINH DƯỠNG ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG DÂU TÂY (Fragaria × ananassa) TRỒNG TRONG ĐIỀU KIỆN NHÀ MÀNG TẠI ĐÀ LẠT
Nông nghiệp
Luận án nghiên cứu "Ảnh hưởng của giá thể và dinh dưỡng đến sinh trưởng, phát triển, năng suất và chất lượng dâu tây (Fragaria × ananassa) trồng trong điều kiện nhà màng tại Đà Lạt" nhằm giải quyết những thách thức trong canh tác dâu tây truyền thống tại Lâm Đồng. Phương thức canh tác dâu tây trong điều kiện tự nhiên trước năm 2012 đã gặp phải nhiều vấn đề về dịch bệnh và lạm dụng hóa chất, dẫn đến diện tích trồng giảm sút đáng kể. Việc chuyển đổi sang mô hình trồng trên giá thể trong nhà màng đã được chứng minh hiệu quả trên thế giới, nhưng tại Đà Lạt còn thiếu nghiên cứu về giá thể và môi trường dinh dưỡng phù hợp từ nguồn vật liệu trong nước.
Mục tiêu chính của đề tài là xác định tỷ lệ phối trộn giá thể tối ưu từ mụn xơ dừa, vỏ trấu hoặc than trấu, xác định nồng độ tối ưu của các nguyên tố dinh dưỡng N, K, Ca, B, Zn trong dung dịch dinh dưỡng, và xây dựng công thức dinh dưỡng phù hợp cho dâu tây giống Newzealand trồng trong nhà màng tại Đà Lạt. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 5 năm 2014 đến tháng 3 năm 2018.
Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ vỏ trấu và than trấu phối trộn với mụn xơ dừa ảnh hưởng lớn đến tính chất vật lý của giá thể. Giá thể tối ưu cho sinh trưởng lá đạt được khi có khả năng giữ nước 41,0% hoặc độ thoáng khí 39,4%. Đối với năng suất, giá thể đạt cao nhất khi có khả năng giữ nước 36,2% hoặc độ thoáng khí 45,0%. Đề tài đề xuất giá thể phối trộn 25% vỏ trấu và 75% mụn xơ dừa là phù hợp nhất, mang lại năng suất cao, giá thành hợp lý và nguồn cung dồi dào trong nước.
Về dinh dưỡng, nghiên cứu đã xác định sự tương quan chặt chẽ giữa nồng độ N, K, Ca, B, Zn trong dung dịch dinh dưỡng với khả năng sinh trưởng, phát triển, năng suất và chất lượng quả dâu tây. Cụ thể, nồng độ N tối ưu cho sinh trưởng thân lá là 210 ppm, cho năng suất và chất lượng quả cao là 175 ppm. Nồng độ K tối ưu cho sinh trưởng thân lá là 177 ppm, cho năng suất và chất lượng quả cao là 215 ppm. Nồng độ Ca phù hợp cho sinh trưởng lá là 131 ppm và cho năng suất, chất lượng quả là 158 ppm. Nồng độ B thích hợp nhất dao động từ 0,78 - 0,82 ppm, và nồng độ Zn tối ưu là 0,77 ppm.
Đề tài đã đề xuất hai công thức dinh dưỡng cụ thể cho hai giai đoạn sinh trưởng khác nhau của cây dâu tây khi trồng trên giá thể 25% vỏ trấu + 75% mụn xơ dừa trong nhà màng tại Đà Lạt. Các công thức này đã được thử nghiệm và cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn đáng kể (tăng lãi ròng 23,9 - 25,7%) so với phương pháp đối chứng. Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam công bố về giá thể và công thức dinh dưỡng cho dâu tây trồng trong nhà màng, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao.