QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Kinh tế phát triển
Luận án "Quản lý hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội" của Đoàn Thị Yến, bảo vệ năm 2014, thuộc chuyên ngành Kinh tế phát triển (mã số 62 31 01 05), được thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Đề tài tập trung vào việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp tăng cường quản lý hoạt động xuất khẩu lao động (XKLĐ) tại các doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội. Xuất khẩu lao động được xác định là lĩnh vực kinh tế đối ngoại quan trọng, góp phần tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo. Hà Nội là nơi có số lượng doanh nghiệp XKLĐ cao nhất cả nước (62,9% năm 2013), tuy nhiên, hiệu quả quản lý hoạt động XKLĐ tại các doanh nghiệp còn thấp, quy mô hoạt động nhỏ, chất lượng cán bộ quản lý hạn chế, đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu và quản lý lao động ở nước ngoài còn buông lỏng.
Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý XKLĐ, đồng thời đánh giá thực trạng quản lý tại các doanh nghiệp ở Hà Nội theo bốn nội dung chính: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra – giám sát và đánh giá – điều chỉnh. Nghiên cứu chỉ ra rằng công tác lập kế hoạch còn manh mún, thiếu tính chiến lược; hiệu quả tìm kiếm và ký kết hợp đồng còn hạn chế do marketing yếu; tuyển chọn và đào tạo – giáo dục định hướng chưa đáp ứng tốt yêu cầu về số lượng và chất lượng, dẫn đến tình trạng lao động về nước trước thời hạn do tay nghề, ngoại ngữ yếu, vi phạm kỷ luật hoặc bỏ trốn. Công tác quản lý lao động ở nước ngoài còn bất cập, kiểm tra – giám sát chưa hiệu quả và đánh giá – điều chỉnh chưa được chú trọng.
Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý XKLĐ được phân tích bao gồm: nhân tố thuộc về doanh nghiệp (đội ngũ cán bộ quản lý có trình độ nhưng ít kinh nghiệm, thiếu kỹ năng thực tế), người lao động (trình độ học vấn và chuyên môn kỹ thuật thấp, ý thức kỷ luật yếu kém, chủ yếu từ nông thôn nghèo), nước nhập khẩu (nhu cầu thay đổi, ràng buộc hợp đồng, chính sách tuyển chọn và xử phạt) và cơ chế, chính sách của Nhà nước (chưa điều chỉnh kịp thời, công tác thanh tra lỏng lẻo, hệ thống văn bản thiếu đồng bộ).
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất ba quan điểm và sáu nhóm giải pháp cụ thể nhằm tăng cường quản lý XKLĐ tại các doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội. Các giải pháp tập trung vào việc cải thiện công tác lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra – giám sát, đánh giá – điều chỉnh, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý và tăng cường vai trò quản lý Nhà nước. Luận án cũng đưa ra các khuyến nghị chi tiết đối với thành phố Hà Nội, các doanh nghiệp XKLĐ và người lao động xuất khẩu nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững của hoạt động này.