Luận án Nghiên cứu phân lập, tinh chế, thiết lập chất chuẩn để định tính, định lượng một số lignan trong quả của chi Cleistanthus, họ Thầu dầu (Euphorbiaceae)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU PHÂN LẬP, TINH CHẾ, THIẾT LẬP CHẤT CHUẨN ĐỂ ĐỊNH TÍNH, ĐỊNH LƯỢNG MỘT SỐ LIGNAN TRONG QUẢ CỦA CHI CLEISANTHUS, HỌ THẦU DẦU (EUPHORBIACEAE)

Ngành:

Tiến sĩ Dược học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung vào nghiên cứu phân lập, tinh chế, thiết lập chất chuẩn và xây dựng phương pháp định tính, định lượng các lignan từ quả của chi Cleisanthis, họ Thầu dầu (Euphorbiaceae), đặc biệt là từ quả cây Chà chôi (Cleistanthus tonkinensis Jabl.). Công trình này xuất phát từ nhu cầu thiết lập chất chuẩn gốc cho cleistantoxin và cleisindoside D, hai hợp chất có cấu trúc tương tự thuốc điều trị ung thư và đã được chứng minh có hoạt tính kháng ung thư mạnh mẽ. Trên thế giới chưa có chất chuẩn đối chiếu cho hai chất này, và ở Việt Nam, việc thiết lập chất chuẩn gốc là một lĩnh vực nghiên cứu mới.

Các mục tiêu chính của luận án bao gồm: phân lập, tinh chế và khẳng định cấu trúc của cleistantoxin và cleisindoside D từ quả cây Chà chôi để làm nguyên liệu thiết lập chất chuẩn; thiết lập hai chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và cleisindoside D; và xây dựng, thẩm định phương pháp định tính, định lượng một số lignan trong quả cây chi Cách hoa.

Kết quả nghiên cứu đã thành công trong việc phân lập, tinh chế 4,0235 g cleistantoxin với độ tinh khiết sắc ký 99,9% và 3,6562 g cleisindoside D với độ tinh khiết 97,6% để làm nguyên liệu thiết lập chất chuẩn gốc định lượng. Ngoài ra, luận án còn phân lập và xác định cấu trúc 8 chất mới từ quả Chà chôi, trong đó có 7',8'-dehydrocleistantoxin (CT1) được sử dụng làm chất chuẩn định tính (độ tinh khiết 94,4%), cùng với cleisindoside A (độ tinh khiết trên 95,8%).

Luận án đã xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho các chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và cleisindoside D, cũng như cho các chất chuẩn định tính cleisindoside A và 7',8'-dehydrocleistantoxin theo hướng dẫn của WHO và ISO GUIDE 35. Đồng thời, các phương pháp định tính và định lượng đồng thời 4 lignan (cleisindoside A, cleisindoside D, cleistantoxin, và 7',8'-dehydrocleistantoxin) trong quả cây chi Cách hoa bằng HPLC/DAD cũng được xây dựng và thẩm định thành công. Hàm lượng cleistantoxin (0,556%) và cleisindoside D (0,280%) trong quả Chà chôi được xác định là cao nhất, định hướng cho việc lựa chọn nguồn nguyên liệu chiết xuất cao khô.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của luận án

• NỘI DUNG CỦA LUẬN ÁN

  • CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN

  • CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

    • 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
    • 2.2. HOÁ CHẤT VÀ TRANG THIẾT BỊ
      • 2.2.1. Hoá chất
      • 2.2.2. Thiết bị nghiên cứu
    • 2.3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
      • 2.3.1. Phương pháp phân lập, tinh chế và khẳng định cấu trúc của chất tinh khiết
      • 2.3.2. Thiết lập chất chuẩn gốc
        • 2.3.2.1. Thiết lập chất chuẩn gốc định lượng
        • 2.3.2.2. Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho chất chuẩn định tính
      • 2.3.3. Xây dựng phương pháp định tính và định lượng đồng thời một số lignan trong quả của chi Cách hoa.
        • 2.3.3.1. Xác định độ ẩm của bột quả của chi Cleistanthus
        • 2.3.3.2. Xây dựng phương pháp định tính đồng thời một số lignan trong quả của chi Cách hoa bằng HPLC/DAD
        • 2.3.3.3. Xây dựng phương pháp định lượng đồng thời cleistantoxin và cleisindoside D trong quả Chà chôi bằng HPLC/DAD
        • 2.3.3.4. Thẩm định phương pháp phân tích bằng HPLC/DAD.
        • 2.3.3.5. Áp dụng Xây dựng phương pháp định tính, định lượng đồng thời một số lignan trong quả cây chi Cách hoa bằng HPLC/DAD

  • CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

    • 3.1. PHÂN LẬP, TINH CHẾ VÀ KHẲNG ĐỊNH CẤU TRÚC CỦA CLEISTANTOXIN VÀ CLEISINDOSIDE D
      • 3.1.1. Phân lập thô cleistantoxin và cleisindoside D trên cột silica gel
      • 3.1.2. Phân lập, tinh chế và khẳng định cấu trúc cleistantoxin
      • 3.1.3. Phân lập, tinh chế và khẳng định cấu trúc cleisindoside D
      • 3.1.4. Khẳng định cấu trúc của cleisindoside A làm chất chuẩn định tính
      • 3.1.5. Phân lập và xác định cấu trúc các chất mới từ quả Chà chôi
    • 3.2. THIẾT LẬP CHẤT CHUẨN GỐC
      • 3.2.1. Thiết lập chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và cleisindoside D
        • 3.2.1.1. Xây dựng bộ dữ liệu nhận dạng cleistantoxin và cleisindoside D
        • 3.2.1.2. Xây dựng và thẩm định phương pháp xác định độ tinh khiết sắc kí của cleistantoxin và cleisindoside D bằng HPLC/DAD.
        • 3.2.1.3. Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và cleisindoside D
        • 3.2.1.4. Thiết lập chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và clesindoside D
      • 3.2.2. Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho chất chuẩn định tính cleisindoside A và 7',8'-dehydrocleistantoxin (chất mới-CT1)
    • 3.3. XÂY DỰNG VÀ THẨM ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH TÍNH VÀ ĐỊNH LƯỢNG MỘT SỐ LIGNAN TRONG QUẢ CỦA CHI CÁCH HOA (CLEISTANTHUS)
      • 3.3.1. Xây dựng, thẩm định phương pháp định tính đồng thời 4 chất chuẩn đã được thiết lập quả của chi Cách hoa
        • 3.3.1.1. Lựa chọn điều kiện sắc kí
      • 3.3.2. Xây dựng, thẩm định phương pháp định lượng đồng thời cleistantoxin và cleisindoside D trong quả Chà chôi
        • 3.3.2.1. Xây dựng qui trình chiết xuất đồng thời cleistantoxin và cleisindoside D trong quả Chà chôi
        • 3.3.2.2. Thẩm định phương pháp định lượng đồng thời cleisindosid D, cleistantoxin bằng HPLC/DAD
      • 3.3.3. Áp dụng phương pháp đã xây dựng để định tính và định lượng đồng thời một số lignan trong mẫu quả của chi Cleistanthus.

  • CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN

    • 4.1. PHÂN LẬP, TỊNH CHẾ VÀ KHẲNG ĐỊNH CẤU TRÚC CLEISTANTOXIN VÀ CLEISINDOSIDE D LÀM NLTLCC
      • 4.1.1. Phân lập thô cleistantoxin và cleisindoside D trên cột silicagel
      • 4.1.2. Phân lập, tinh chế, khẳng định cấu trúc cleistantoxin làm chất chuẩn gốc định lượng
      • 4.1.3. Phân lập, tinh chế, khẳng định cấu trúc cleisindoside D làm chất chuẩn gốc định lượng
      • 4.1.4. Khẳng định cấu trúc cleisindoside A làm NLTLCC định tính
      • 4.1.5. Phân lập, tinh chế và xác định cấu trúc các chất tinh khiết mới từ quả cây Chà chôi.
    • 4.2. THIẾT LẬP CHẤT CHUẨN GỐC
      • 4.2.1. Thiết lập chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và cleisindoside D
        • 4.2.1.1. Xây dựng bộ dữ liệu nhận dạng chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và cleisindoside D
        • 4.2.1.2. Xây dựng phương pháp xác định độ tinh khiết của chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và cleisindoside D
        • 4.2.1.3. Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho chất chuẩn gốc định lượng cleistantoxin và cleisindoside D
        • 4.2.1.4. Thiết lập chất chuẩn gốc định lượng
      • 4.2.2. Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho chất chuẩn định tính cleisindoside A 7',8'-dehydrocleistantoxin
        • 4.2.2.1. Xây dựng bộ dữ liệu nhận dạng cho chất chuẩn định tính cleisindoside A 7',8'-dehydrocleistantoxin
        • 4.2.2.2. Xây dựng phương pháp xác định độ tinh khiết sắc kí của chất chuẩn định tính cleisindoside A và 7',8'-dehydrocleistantoxin
        • 4.2.2.3. Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở của nguyên liệu thiết lập chất chuẩn định tính cleisindoside A và 7',8'-dehydrocleistantoxin
    • 4.3. XÂY DỰNG PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH TÍNH, ĐỊNH LƯỢNG ĐỒNG THỜI MỘT SỐ LIGNAN TRONG QUẢ CỦA CHÍ CÁCH HOẢ
      • 4.3.1. Xây dựng, thẩm định phương pháp định tính đồng thời 4 chất chuẩn đã được thiết lập quả của chi Cách hoa
      • 4.3.2. Xây dựng, thẩm định phương pháp định lượng đồng thời cleistantoxin và cleisindoside D trong quả Chà chôi
        • 4.3.2.1. Xây dựng qui trình chiết xuất đồng thời cleistantoxin và cleisindoside D trong quả Chà chôi
      • 4.3.3. Áp dụng phương pháp đã xây dựng để định tính và định lượng một số lignan trong quả của chi Cách họa bằng HPLC/DAD

  • KẾT LUẬN

    • 1. PHÂN LẬP, TINH CHẾ VÀ KHẲNG ĐỊNH CẤU TRÚC CỦA CLEISTANTOXIN VÀ CLEISINDOSIDE D
    • 2. THIẾT LẬP CHẤT CHUẨN GỐC
    • 3. XÂY DỰNG, THẨM ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH TÍNH VÀ ĐỊNH LƯỢNG MỘT SỐ LIGNAN TRONG QUẢ CỦA MỘT SỐ LOÀI CÂY THUỘC CHI CÁCH HOA (CLEISTANTHUS) BẰNG HPLC/DAD

  • KIẾN NGHỊ

  • DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN