Luận án Đánh giá hiệu quả sử dụng đất trồng keo lai và đất rừng tràm về mặt kinh tế và môi trường tại U Minh Hạ, Cà Mau.

Tên luận án:

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT TRỒNG KEO LAI VÀ ĐẤT RỪNG TRÀM VỀ MẶT KINH TẾ VÀ MÔI TRƯỜNG TẠI U MINH HẠ, CÀ MAU

Ngành:

Quản lý Đất đai

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung vào việc đánh giá hiệu quả kinh tế và tác động môi trường của việc sử dụng đất trồng keo lai (Acacia hybrid) và đất rừng tràm (Melalueca cajuputi Powell) trên các loại đất phèn tiềm tàng từ nông đến sâu tại vùng U Minh Hạ, Cà Mau, đồng thời đề xuất các giải pháp quản lý và phát triển rừng bền vững. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 8/2016 đến tháng 8/2020 tại các địa điểm thuộc huyện U Minh và Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm khảo sát thực địa, điều tra nông hộ, thu thập và phân tích mẫu đất và nước. Các chỉ tiêu kinh tế được đánh giá bao gồm chi phí, thu nhập, lợi nhuận, hiệu quả đồng vốn, giá trị hiện tại ròng (NPV), tỷ lệ thu nhập trên chi phí (BCR), tỷ suất hoàn vốn nội tại (IRR) cho các mô hình sản xuất gỗ, cá đồng và gác kèo ong. Các chỉ tiêu môi trường đất (CHC, pH, EC, Al3+, TAA, TPA) và nước (pH, EC, Fe3+, Al3+, DO, COD, BOD5, N-NH4+, H2S) cùng đa dạng sinh học (phiêu sinh thực vật, phiêu sinh động vật và cá đồng) cũng được phân tích và so sánh với quy chuẩn. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS với phân tích ANOVA và phép kiểm định Duncan.

Kết quả cho thấy, về mặt kinh tế, trồng keo lai có chu kỳ canh tác ngắn hơn và mang lại hiệu quả kinh tế gỗ cao hơn 2,4 lần so với tràm. Tuy nhiên, tổng hiệu quả kinh tế của mô hình trồng tràm, đặc biệt từ gác kèo ong (cao hơn 2,2 lần so với keo lai) và kết hợp cá đồng, lại cao hơn 1,3 lần so với keo lai. Về tác động môi trường, cả hai kiểu sử dụng đất đều cho thấy dấu hiệu ô nhiễm đất và nước, cùng với đa dạng sinh học thủy sinh thấp. Cụ thể, pH nước thấp, hàm lượng Fe3+, Al3+, COD, BOD5, N-NH4+, H2S cao hơn mức cho phép. Vùng trồng keo lai trên đất phèn nông có xu hướng ô nhiễm nhiều hơn tràm.

Các giải pháp đề xuất bao gồm việc sử dụng đất phèn tiềm tàng sâu để trồng keo lai kết hợp kỹ thuật ém phèn và khảo sát độ sâu tầng phèn khi lên liếp để giảm thiểu tác động môi trường. Đối với đất phèn tiềm tàng nông, nên trồng tràm để vừa bảo vệ môi trường vừa mang lại hiệu quả kinh tế tổng hợp lâu dài, do cây tràm thích nghi tốt với điều kiện này.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: GIỚI THIỆU

  • 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
  • 1.2 Mục tiêu đề tài
  • 1.2.1 Mục tiêu tổng quát
  • 1.2.2 Mục tiêu cụ thể
  • 1.3 Phạm vi và thời gian nghiên cứu
  • 1.4 Đối tượng nghiên cứu
  • 1.5 Nội dung nghiên cứu
  • 1.4 Tính mới của luận án
  • 1.5 Ý nghĩa nghiên cứu
  • 1.5.1 Ý nghĩa khoa học
  • 1.5.2 Ý nghĩa thực tiễn

• Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1 Địa điểm nghiên cứu
  • 2.2 Bố trí nghiên cứu
  • 2.3. Phương pháp thu và phân tích mẫu
  • 2.3.1. Phương pháp thu và phân tích mẫu đất
  • 2.3.1.1 Thu mẫu đất
  • 2.3.1.2 Phân tích đất
  • 2.3.2 Phương pháp thu và phân tích nước
  • 2.3.2.1 Thu mẫu nước
  • 2.3.2.2 Phân tích mẫu nước
  • 2.4 Phương pháp phỏng vấn nông hộ
  • 2.5 Phương pháp nghiên cứu hiệu quả kinh tế kiểu sử dụng đất trồng keo lai và tràm
  • 2.5.1 Phương pháp tính hiệu quả kinh tế cá đồng và gác kèo ong
  • 2.5.2 Phương pháp xác định hiệu quả kinh tế gỗ tràm và keo lai
  • 2.7 Xử lý số liệu

• Chương 3: KẾT QUẢ THẢO LUẬN

  • 3.1 Hiệu quả kinh tế kiểu sử dụng đất trồng Keo lai (Acaciahybrid) và Tràm (Melalueca cajuputi Powell)
  • 3.1.1 Hiệu quả kinh tế gỗ
  • 3.1.2 Hiệu quả kinh tế cá đồng
  • 3.1.3 Hiệu quả kinh tế gác kèo ong
  • 3.1.4 So sánh tổng hiệu quả kinh tế kiểu sử dụng đất trồng keo lai và tràm
  • 3. 2 So sánh tác động môi trường đất giữa vùng trồng keo lai và vùng trồng kràm
  • 3.2.2.1 CHC (%), pH và EC (mS/cm)
  • 3.2.2.2 Al3+ (meq/100g), TAA (mol/cm³), TPA (mol/cm³)
  • 3.2.3 Tác động môi trường nước kiểu sử dụng đất trồng Keo lai (Acacia hrbrid) và Tràm (Melalueca cajuputi Powell)
  • 3.2.3.1 Chỉ số pH, EC (mS/cm), Fe3+ (mg/l), Al3+ (mg/l)
  • 3.2.3.2 Chỉ số DO (mg/l), COD (mg/l, BOD5 (mg/l)
  • 3.2.3.3 Chỉ số N-NH4+ (mg/l), H2S (mg/l)
  • 3.2.4 Chỉ số đa dạng sinh học (H') Phiêu sinh thực vật và phiêu sinh động vật, thành phần loài cá đồng vùng trồng keo lai và tràm
  • 3.2.5 Đánh giá tác động đối với môi trường kiểu sử dụng đất trồng keo lai và tràm
  • 3.2.6 Các giải pháp sử dụng kiểu sử dụng đất trồng keo lai và tràm

• Chương IV: KẾT LUẬN

  • 4.1 Kết luận
  • 4.2 Đề xuất