Luận án Xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

Quản lý công

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án “Xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay” của Tạ Thị Bích Ngọc, chuyên ngành Quản lý công, tập trung nghiên cứu một phương thức quan trọng trong quản lý công là xã hội hóa (XHH) đối với giáo dục đại học (GDĐH) tại Việt Nam. XHH GDĐH được hiểu là quá trình huy động sự tham gia của toàn xã hội vào việc thúc đẩy sự phát triển của GDĐH dưới sự quản lý của Nhà nước, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, các hoạt động XHH GDĐH ở Việt Nam đã diễn ra sôi nổi nhưng còn nhiều hạn chế và chưa đồng đều. Cụ thể, GDĐH ngoài công lập phát triển mạnh nhưng quy mô còn nhỏ và uy tín chưa cao; hoạt động thu hút tài chính ngoài ngân sách còn dè dặt, thiếu chiến lược; việc tiếp nhận nguồn lực phi tài chính còn bị thả nổi; quyền tự chủ của các cơ sở GDĐH được triển khai nhưng còn thiếu cơ chế và động lực; và hợp tác quốc tế chưa tương xứng với tiềm năng. Những hạn chế này xuất phát từ hệ thống chính sách chưa đồng bộ, nhận thức chưa thấu đáo của các bên liên quan, và năng lực thực hiện XHH GDĐH còn nhiều hạn chế.

Luận án có ba điểm mới chính: Thứ nhất, sử dụng cách tiếp cận quản lý công để nghiên cứu XHH GDĐH một cách hệ thống qua năm phương diện biểu hiện cụ thể, khác biệt với các nghiên cứu hiện có. Thứ hai, về lý luận, luận án xây dựng định nghĩa, xác định nội dung, đặc điểm, vai trò và các yếu tố ảnh hưởng tới XHH GDĐH. Thứ ba, về thực tiễn, luận án đánh giá cụ thể thực trạng XHH GDĐH ở Việt Nam, chỉ ra nguyên nhân và đề xuất các giải pháp cụ thể, có căn cứ từ góc độ quản lý công để thúc đẩy XHH GDĐH trong giai đoạn tới (2021-2030).

Kết quả nghiên cứu khẳng định XHH GDĐH là xu thế tất yếu của GDĐH hiện đại, góp phần bổ sung bằng chứng về XHH dịch vụ công, hoàn thiện chính sách và thúc đẩy sự chủ động của các cơ sở GDĐH. Luận án đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao nhận thức, hoàn thiện chính sách pháp luật, tổ chức thực hiện hiệu quả và đảm bảo các điều kiện để đẩy mạnh XHH GDĐH, xem đây là giải pháp then chốt để thực hiện mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT ở Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
    • 4.1. Phương pháp luận
    • 4.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
    • 5.1. Câu hỏi nghiên cứu
    • 5.2. Giả thuyết nghiên cứu
  • 6. Điểm mới của Luận án
  • 7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận án
  • 8. Cấu trúc của Luận án

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC VÀ XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC ĐẠI HỌC

  • 1.1. Các công trình ngoài nước
  • 1.2. Các công trình trong nước
    • 1.2.1 Các công trình nghiên cứu chung về xã hội hóa giáo dục
    • 1.2.2. Các công trình nghiên cứu về từng nội dung của xã hội hóa giáo dục đại học
  • 1.3. Nhận xét kết quả nghiên cứu của các công trình có liên quan và vấn đề đặt ra đối với luận án

• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC ĐẠI HỌC

  • 2.1. Các khái niệm liên quan
    • 2.1.1. Khái niệm “xã hội hóa”
    • 2.1.2. Khái niệm “giáo dục đại học”
    • 2.1.3. Khái niệm “xã hội hóa giáo dục đại học”
  • 2.2. Nội dung, đặc điểm và vai trò của xã hội hóa giáo dục đại học
    • 2.2.1. Nội dung của xã hội hóa giáo dục đại học
    • 2.2.2. Đặc điểm của xã hội hóa giáo dục đại học
    • 2.2.3. Vai trò của xã hội hóa giáo dục đại học
  • 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến xã hội hóa giáo dục đại học
  • 2.4. Kinh nghiệm quốc tế về xã hội hóa giáo dục đại học và bài học cho Việt Nam

• CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM

  • 3.1. Khái quát về giáo dục đại học Việt Nam
    • 3.1.1. Về mạng lưới
    • 3.1.2. Về quy mô
    • 3.1.3. Về giảng viên
  • 3.2. Cơ sở chính trị và pháp lý của xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam
    • 3.2.1. Cơ sở chính trị của xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam
      • 3.2.1.1. Từ Đại hội lần thứ VI đến Đại hội lần thứ VIII
      • 3.2.1.2. Từ Đại hội lần thứ IX đến Đại hội lần thứ XI
      • 3.2.1.3. Từ Đại hội lần thứ XII đến Đại hội lần thứ XIII
    • 3.2.2. Pháp luật về xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam
      • 3.2.2.1. Giai đoạn trước khi Luật Giáo dục 1998 được ban hành
      • 3.2.2.2. Giai đoạn thực thi Luật Giáo dục 1998
      • 3.2.2.3. Giai đoạn thực thi Luật Giáo dục 2005
      • 3.2.2.4. Giai đoạn thực thi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục 2009
      • 3.2.2.5. Giai đoạn thực thi Luật Giáo dục đại học 2012
      • 3.2.2.6. Giai đoạn thực thi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học 2018
  • 3.3. Phân tích và đánh giá kết quả xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam
    • 3.3.1. Về phát triển giáo dục đại học ngoài công lập
      • 3.3.1.1. Về quy mô giáo dục đại học ngoài công lập
      • 3.3.1.2. Về định kiến đối với giáo dục đại học ngoài công lập
      • 3.3.1.3. Nhận thức của giảng viên và sinh viên về vị thế đại học ngoài công lập
    • 3.3.2. Về thu hút tài chính ngoài ngân sách cho giáo dục đại học
      • 3.3.2.1. Về học phí
      • 3.3.2.2. Các hoạt động khoa học công nghệ, sản xuất, kinh doanh và dịch vụ
      • 3.3.2.3. Tài trợ, viện trợ, hiến tặng
    • 3.3.3. Về tiếp nhận các nguồn lực phi tài chính cho giáo dục đại học
      • 3.3.3.1. Gắn kết hoạt động của cơ sở đào tạo với các viện nghiên cứu
      • 3.3.3.2. Gắn kết hoạt động của cơ sở đào tạo với các đơn vị sử dụng lao động
      • 3.3.3.3. Tăng cường vai trò của người học trong kiểm định chất lượng và giám sát hoạt động của cơ sở giáo dục đại học
    • 3.3.4. Về thực hiện quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học
      • 3.3.4.1. Phân định quản lý nhà nước về giáo dục đại học và hoạt động quản lý nội bộ của cơ sở giáo dục đại học
      • 3.3.4.2. Thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động theo hướng tự chủ đối với một số cơ sở giáo dục đại học công lập
    • 3.3.5. Về hợp tác quốc tế về giáo dục đại học
      • 3.3.5.1. Liên kết đào tạo và hợp tác nghiên cứu
      • 3.3.5.2. Trao đổi giảng viên và sinh viên
      • 3.3.5.3. Liên kết thư viện, trao đổi thông tin phục vụ đào tạo và nghiên cứu
    • 3.3.6. Đánh giá chung về kết quả xã hội hóa giáo dục đại học

• CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM

  • 4.1. Bối cảnh và xu hướng xã hội hóa giáo dục đại học hiện nay
    • 4.1.1. Bối cảnh đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục đại học hiện nay
    • 4.1.2. Xu hướng xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay
  • 4.2. Quan điểm đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam
  • 4.3. Giải pháp đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục đại học ở Việt Nam
    • 4.3.1. Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của xã hội hóa giáo dục đại học
    • 4.3.2. Hoàn thiện chính sách, pháp luật xã hội hóa giáo dục đại học
    • 4.3.3. Tổ chức thực hiện có hiệu quả xã hội hóa giáo dục đại học
    • 4.3.4. Bảo đảm các điều kiện đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục đại học

• KẾT LUẬN