Luận án Vận dụng quan điểm sư phạm tương tác vào dạy học Sinh học 9 trường Trung học cơ sở

Tên luận án:

Vận dụng quan điểm sư phạm tương tác vào dạy học Sinh học 9 trường THCS

Ngành:

Không được cung cấp trong văn bản.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Phương pháp dạy học (PPDH) đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi việc áp dụng các thành tựu khoa học vào đổi mới PPDH. Hiện nay, đổi mới PPDH được triển khai theo hướng tích hợp sư phạm, với tư tưởng cốt lõi là phát triển năng lực người học. PPDH theo quan điểm này không chỉ chú trọng tích cực hóa hoạt động trí tuệ mà còn rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với tình huống thực tiễn cuộc sống và nghề nghiệp, kết nối hoạt động trí tuệ với thực hành.

Quan điểm dạy học (QĐDH) lấy người học làm trung tâm là phương pháp hiệu quả để đạt được các yêu cầu trên, ưu tiên chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã hội, tôn trọng mục đích, nhu cầu, khả năng, hứng thú và lợi ích học tập của họ. Mặc dù QĐDH lấy người học làm trung tâm không còn mới, nhiều PPDH tích cực đã được nghiên cứu và áp dụng nhằm giúp người học chủ động chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện phương pháp tự học thông qua thảo luận, thí nghiệm và các hoạt động nghiên cứu. Tuy nhiên, hiệu quả của các phương pháp này không đồng đều với mọi đối tượng người học, đặt ra yêu cầu cần nghiên cứu năng lực học tập, khả năng tư duy, đặc điểm tâm sinh lý và phong cách học tập của học sinh để sử dụng PPDH phù hợp, đạt hiệu quả tối ưu.

Mục đích của việc đổi mới PPDH ở trường phổ thông là chuyển đổi từ lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học “tích cực”, nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiến thức vào các tình huống học tập và thực tiễn, từ đó tạo niềm tin, niềm vui và hứng thú trong học tập. Trong các hướng tiếp cận đổi mới, sư phạm tương tác (SPTT) là một hướng tiếp cận được các nhà khoa học và giáo dục quan tâm nghiên cứu ứng dụng. Quan điểm sư phạm tương tác (QĐSPTT) là một hướng tiếp cận dạy học tổng hợp, tập trung vào người học, xác định rõ vai trò của từng yếu tố dạy học và thúc đẩy mối quan hệ tương tác giữa người dạy, người học và môi trường, nhằm khắc phục tính thụ động của người học.

Từ những lý do trên, đề tài nghiên cứu "Vận dụng quan điểm sư phạm tương tác vào dạy học Sinh học 9 trường THCS" được lựa chọn. Mục đích của nghiên cứu là tìm hiểu cơ sở lí luận và thực tiễn của dạy học theo QĐSPTT, sau đó vận dụng quan điểm này vào dạy học Sinh học lớp 9 tại trường THCS một cách phù hợp với phong cách học tập của học sinh, góp phần nâng cao kết quả học tập bộ môn.