NĂNG SUẤT CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM: VAI TRÒ CỦA XUẤT KHẨU, HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI VÀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH
KINH TẾ PHÁT TRIỂN
Luận án này tập trung phân tích vai trò của xuất khẩu, hoạt động đổi mới và môi trường kinh doanh lên năng suất của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp định lượng và nguồn số liệu điều tra DNNVV từ năm 2005 đến 2013 để đạt được bốn mục tiêu cụ thể: ước tính tổng năng suất các yếu tố (TFP) của DNNVV, phân tích ảnh hưởng của xuất khẩu lên năng suất, nghiên cứu tác động của hoạt động đổi mới lên năng suất, và đánh giá ảnh hưởng của môi trường kinh doanh lên năng suất thông qua kênh trung gian là xuất khẩu và hoạt động đổi mới.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, có cơ chế học hỏi thông qua xuất khẩu tác động đồng biến lên năng suất của DNNVV, đặc biệt đối với các doanh nghiệp xuất khẩu sang Trung Quốc và Châu Âu, có thể là do quá trình chuyển giao công nghệ. Về hoạt động đổi mới, luận án chỉ ra rằng đổi mới quy trình sản xuất có tác động tích cực đến năng suất của DNNVV, trong khi đổi mới sản phẩm hoặc cải tiến sản phẩm không cho thấy tác động tương tự. Đối với môi trường kinh doanh, nghiên cứu nhấn mạnh rằng môi trường kinh doanh không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất mà còn định hướng các hoạt động tạo năng suất của doanh nghiệp. Các DNNVV nhận được hỗ trợ từ nhà nước về tài chính và kỹ thuật, có quy mô mạng lưới tốt, tọa lạc tại khu công nghiệp/chế xuất, và có khả năng tiếp cận Internet hoặc tín dụng chính thức thường đạt năng suất cao hơn thông qua kênh trung gian là đầu tư vào máy móc thiết bị và tham gia xuất khẩu. Từ đó, nghiên cứu khẳng định một môi trường kinh doanh thuận lợi là yếu tố then chốt để thúc đẩy tăng trưởng năng suất và định hướng DNNVV vào các hoạt động hiệu quả.