Luận án Tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh

Tên luận án:

TỘI CƯỚP TÀI SẢN DƯỚI HÌNH THỨC PHẠM TỘI CÓ TỔ CHỨC THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành:

Luật Hình sự và Tố tụng hình sự

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh" của tác giả Đoàn Trọng Chỉnh, được bảo vệ năm 2022, là công trình nghiên cứu về một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Tình hình tội phạm, đặc biệt là tội cướp tài sản dưới hình thức có tổ chức, diễn biến phức tạp và nguy hiểm tại Thành phố Hồ Chí Minh, với số liệu thống kê cho thấy tội cướp tài sản có tổ chức chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng số vụ án cướp tài sản và tổng số vụ phạm pháp hình sự.

Đề tài xuất phát từ những bất cập trong lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật. Về lý luận, chưa có sự nhận thức thống nhất về khái niệm phạm tội có tổ chức hay mối tương quan trách nhiệm hình sự của đồng phạm. Về pháp luật, các quy định về tội cướp tài sản và phạm tội có tổ chức còn chưa thực sự rõ ràng, hướng dẫn đã ban hành từ lâu, dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau trong thực tiễn xét xử, ảnh hưởng đến tính răn đe và công bằng. Luận án cũng nhấn mạnh rằng, từ thời điểm sửa đổi Bộ luật hình sự năm 2009 đến nay chưa có luận án tiến sĩ nào nghiên cứu toàn diện vấn đề này.

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận, thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật hình sự về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng áp dụng. Luận án đã hệ thống hóa một cách khoa học, logic và góp phần bổ sung, hoàn thiện lý luận về tội cướp tài sản và chế định đồng phạm.

Các đóng góp mới của luận án bao gồm việc xây dựng khái niệm, đặc điểm của tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức; phân tích làm rõ nội dung các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam từ lịch sử đến hiện hành, so sánh với pháp luật một số nước trên thế giới; làm rõ thực trạng áp dụng quy định này tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2011-2021, chỉ ra những vướng mắc, sai lầm và nguyên nhân; đồng thời đề xuất các giải pháp toàn diện về hoàn thiện pháp luật, hướng dẫn áp dụng và xây dựng án lệ, nâng cao nhận thức và năng lực của đội ngũ cán bộ tư pháp, cũng như các giải pháp hỗ trợ khác nhằm đảm bảo áp dụng pháp luật đúng đắn, thống nhất, góp phần giữ vững an ninh trật tự và phát triển kinh tế - xã hội.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu.

  • 1.1. Tình hình nghiên cứu ở ngoài nước liên quan đến đề tài nghiên cứu

  • 1.2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước liên quan đến đề tài nghiên cứu

    • 1.2.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đồng phạm, phạm tội có tổ chức
    • 1.2.2. Các công trình nghiên cứu về tội cướp tài sản

  • 1.3. Đánh giá tình hình nghiên cứu và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án

    • 1.3.1. Đánh giá tình hình nghiên cứu
    • 1.3.2. Những vấn đề đặt ra cần nghiên cứu trong luận án

• Chương 2: Những vấn đề lý luận và pháp luật hình sự về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức.

  • 2.1. Những vấn đề lý luận về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức

    • 2.1.1. Khái niệm, đặc điểm tội cướp tài sản
    • 2.1.2. Khái niệm, đặc điểm của phạm tội có tổ chức
    • 2.1.3. Khái niệm, đặc điểm tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức

  • 2.2. Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức

    • 2.2.1. Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trước năm 1945
    • 2.2.2. Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức từ năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1985
    • 2.2.3. Quy định về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trong Bộ luật hình sự năm 1985
    • 2.2.4. Quy định về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trong Bộ luật hình sự năm 1999
    • 2.2.5. Quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung 2017 về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức

  • 2.3. Quy định của Bộ luật hình sự một số nước khác trên thế giới về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức

    • 2.3.1. Quy định của Bộ luật hình sự Liên bang Nga
    • 2.3.2. Quy định của Bộ luật hình sự Cộng hòa nhân dân Trung Hoa
    • 2.3.3. Quy định của Bộ luật hình sự Cộng hòa Liên bang Đức
    • 2.3.4. Quy định của Bộ luật hình sự Cộng hòa Thụy Sĩ

• Chương 3: Thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật hình sự về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh

  • 3.1. Khái quát tình hình tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức xảy ra trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2011 đến năm 2021

    • 3.1.1. Khái quát những vấn đề kinh tế - xã hội của thành phố Hồ Chí Minh có ảnh hưởng lớn đến tình hình tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức
    • 3.1.2. Khái quát tình hình xét xử tội phạm cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2011 đến năm 2021

  • 3.2. Thực tiễn định tội danh tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức của các cơ quan tiến hành tố tụng tại thành phố Hồ Chí Minh

    • 3.2.1. Kết quả định tội đối với tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
    • 3.2.2. Những sai lầm, vướng mắc trong việc định tội đối với tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

  • 3.3. Thực tiễn quyết định hình phạt đối với tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

    • 3.3.1. Kết quả quyết định hình phạt đối với tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
    • 3.3.2. Những sai lầm, vướng mắc trong quyết định hình phạt đối với tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

  • 3.4. Nguyên nhân của những sai lầm, vướng mắc trong việc áp dụng quy định của pháp luật hình sự về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức

• Chương 4: Yêu cầu và giải pháp nâng cao chất lượng áp dụng quy định của pháp luật hình sự về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức.

  • 4.1. Yêu cầu áp dụng pháp luật hình sự đối với tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức

    • 4.1.1. Yêu cầu thực hiện chính sách hình sự trong cải cách tư pháp
    • 4.1.2. Yêu cầu thực hiện nguyên tắc phân hóa trách nhiệm hình sự
    • 4.1.3. Yêu cầu thực tiễn phòng chống tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức
    • 4.1.4. Yêu cầu hội nhập quốc tế

  • 4.2. Giải pháp nâng cao chất lượng áp dụng quy định của pháp luật hình sự đối với tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức

    • 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật
    • 4.2.2. Giải pháp hướng dẫn áp dụng pháp luật và xây dựng án lệ về tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức
    • 4.2.3. Nâng cao nhận thức về áp dụng pháp luật hình sự đối với tội cướp tài sản dưới hình thức phạm tội có tổ chức của đội ngũ Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân
    • 4.2.4. Các giải pháp khác
      • 4.2.4.1. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về áp dụng pháp luật
      • 4.2.4.2. Đầu tư thỏa đáng công cụ hỗ trợ và cơ chế, chính sách cho người tiến hành tố tụng