Luận án Thực trạng nguy cơ mắc bệnh dại ở người làm nghề giết mổ chó và hiệu quả can thiệp tại một số quận, huyện của thành phố Hà Nội, năm 2016-2018

Tên luận án:

THỰC TRẠNG NGUY CƠ MẮC BỆNH DẠI Ở NGƯỜI LÀM NGHỀ GIẾT MỔ CHÓ VÀ HIỆU QUẢ CAN THIỆP TẠI MỘT SỐ QUẬN HUYỆN CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI, 2016-2018

Ngành:

Dịch tễ học (Mã số: 62.72.01.17)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Thực trạng nguy cơ mắc bệnh dại ở người làm nghề giết mổ chó và hiệu quả can thiệp tại một số quận huyện của thành phố Hà Nội, 2016-2018" của Vũ Hoàng Anh tập trung nghiên cứu về bệnh dại (Rabies), một bệnh viêm não tủy cấp tính lây truyền chủ yếu từ động vật sang người qua vết cắn, cào, liếm. Tại Việt Nam, bệnh dại đã gây ra nhiều ca tử vong, với một tỷ lệ đáng kể liên quan đến việc phơi nhiễm trong quá trình giết mổ chó. Nghiên cứu này đặt ra mục tiêu mô tả thực trạng nguy cơ mắc bệnh dại và các yếu tố liên quan ở người làm nghề giết mổ chó tại Hà Nội năm 2016, đồng thời đánh giá hiệu quả của biện pháp can thiệp truyền thông trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh dại cho nhóm đối tượng này trong giai đoạn 2017-2018.

Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng khoa học có giá trị, chỉ ra rằng tỷ lệ chó nhiễm vi rút dại tại lò mổ nhỏ lẻ là 0,81%, trong khi tại các lò mổ lớn không phát hiện nhiễm vi rút dại hay kháng thể bảo vệ. Tuy nhiên, 73,6% số chó tại lò mổ nhỏ lẻ không có kháng thể kháng dại. Đối với người làm nghề, 100% không được tiêm vắc xin phòng dại trước phơi nhiễm và 91,4% người mổ chó chuyên nghiệp không có kháng thể kháng vi rút dại ở mức bảo vệ. Đáng chú ý, 7,8% người mổ chó chuyên nghiệp không tiêm phòng vắc xin vẫn có kháng thể trung hòa kháng vi rút dại, bổ sung bằng chứng về kháng thể tự nhiên. Các yếu tố liên quan đến nguy cơ phơi nhiễm bao gồm vị trí công việc có nguy cơ cao (bắt chó, chọc tiết, làm phủ tạng, lấy não), trình độ học vấn (dưới THPT có kiến thức không đạt cao hơn 2,46 lần) và thâm niên làm nghề trên 5 năm (nguy cơ phơi nhiễm cao hơn 6,16 lần).

Can thiệp truyền thông giáo dục sức khỏe đã cho thấy hiệu quả khả quan. Kiến thức về phòng chống bệnh dại của đối tượng nghiên cứu đã được cải thiện đáng kể: tỷ lệ “chưa đạt” giảm từ 87,6% xuống 36,3%, tỷ lệ “đạt” tăng từ 12,4% lên 63,7%, và tỷ lệ “tốt” đạt 16,3%. Thực hành phòng chống bệnh dại cũng có những thay đổi tích cực, với tỷ lệ “chưa đạt” giảm từ 99,32% xuống 80,2%, và tỷ lệ “đạt” tăng từ 1,4% lên 19,8%, tỷ lệ thực hành an toàn đạt 6,0%. Tỷ lệ tiêm phòng vắc xin dại trước phơi nhiễm cũng tăng lên 12,6%.

Luận án kiến nghị chính quyền tăng cường quản lý an toàn giết mổ, kiểm tra nguồn gốc và kiểm dịch chó. Ngành Thú y cần đẩy mạnh tiêm vắc xin dại cho đàn chó. Ngành Y tế cần duy trì truyền thông, khuyến khích sử dụng bảo hộ và vận động tiêm vắc xin phòng dại bắt buộc cho người làm nghề giết mổ chó chuyên nghiệp.

Mục lục chi tiết:

Nội dung chính của luận án gồm 123 trang và được chia thành các phần:

• Đặt vấn đề (03 trang)
• Tổng quan tài liệu (36 trang)
• Đối tượng và phương pháp nghiên cứu (17 trang)
• Kết quả nghiên cứu (32 trang)
• Bàn luận (31 trang)
• Kết luận (02 trang)
• Khuyến nghị (02 trang)

Luận án gồm 26 bảng, 11 hình (bản đồ, biểu đồ, sơ đồ) và có 129 tài liệu tham khảo (31 tài liệu tiếng việt, 98 tài liệu tiếng anh) cùng các phụ lục liên quan.

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

• 1.1. Khái quát bệnh dại và các biện pháp phòng chống

• 1.2. Thực trạng nguy cơ mắc dại do giết mổ chó

• 1.3. Các biện pháp phòng chống bệnh dại

• 1.4. Can thiệp truyền thông giáo dục sức khỏe thay đổi hành vi trong phòng chống bệnh dại

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• 2.1. Đối tượng nghiên cứu

  • 2.1.1. Người làm nghề giết mổ chó
  • 2.1.2. Chó tại các lò mổ (đơn vị tính bằng con)

• 2.2. Địa điểm nghiên cứu

• 2.3. Thời gian nghiên cứu

• 2.4. Thiết kế nghiên cứu

• 2.5. Cỡ mẫu

  • 2.5.1. Nghiên cứu mô tả cắt ngang
  • 2.5.2. Nghiên cứu can thiệp cộng đồng

• 2.6. Phương pháp chọn mẫu

• 2.7. Công cụ thu thập số liệu

• 2.8. Phân tích số liệu

• 2.8. Đạo đức trong nghiên cứu

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

• 3.1. Mô tả thực trạng nguy cơ mắc bệnh dại ở người làm nghề giết mổ chó và một số yếu tố liên quan

  • 3.1.1. Thực trạng chó có kháng thể trung hòa kháng dại và nhiễm vi rút dại ở lò mổ tại 6 quận huyện Hà Nội năm 2016-2017
  • 3.1.2. Tình trạng có kháng thể kháng dại ở những người giết mổ chó tại địa điểm nghiên cứu
  • 3.1.3. Kiến thức thực hành phòng chống bệnh dại của người làm nghề giết mổ chó
  • 3.1.4. Một số yếu tố liên quan và kiến thức, thực hành phòng chống bệnh dại của người làm nghề giết mổ chó

• 3.2. Hiệu quả biện pháp can thiệp truyền thông giáo dục sức khỏe ở người giết mổ chó

  • 3.2.1. Hiệu quả can thiệp truyền thông giáo dục sức khỏe thay đổi kiến thức ở người làm nghề giết mổ chó, 2017-2018 (n=292)
  • 3.2.2. Hiệu quả can thiệp truyền thông thay đổi thực hành ở người làm nghề giết mổ chó, 2017-2018 (n=292)
  • 3.2.3. Hiệu quả can thiệp tăng tỷ lệ đối tượng tiêm vắc xin phòng dại

Chương 4: BÀN LUẬN

• 4.1. Thực trạng nguy cơ mắc bệnh dại ở người làm nghề giết mổ chó và một số yếu tố liên quan

  • 4.1.1. Thực trạng chó có kháng thể kháng dại và chó nhiễm vi rút dại tại các lò giết mổ chó
  • 4.1.2. Tình trạng có kháng thể kháng dại ở người giết mổ chó tại các địa điểm nghiên cứu
  • 4.1.3. Kiến thức thực hành người làm nghề giết mổ chó ở 7 quận huyện thành phố Hà Nội

• 4.2. Hiệu quả can thiệp truyền thông nâng cao kiến thức, thực hành ở người làm nghề giết mổ chó

KẾT LUẬN

MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ

DANH MỤC CÁC BÀI BÁO LIÊN QUAN ĐÃ CÔNG BỐ