Luận án Thực trạng và hiệu quả một số giải pháp can thiệp quản lý chất thải rắn y tế tại một số bệnh viện đa khoa công lập

Tên luận án:

THỰC TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CAN THIỆP QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN Y TẾ TẠI MỘT SỐ BỆNH VIỆN ĐA KHOA CÔNG LẬP

Ngành:

Y TẾ CÔNG CỘNG

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu thực trạng và hiệu quả của các giải pháp can thiệp nhằm quản lý chất thải rắn y tế (CTRYT) tại các bệnh viện đa khoa công lập ở Việt Nam. Phần đặt vấn đề nêu bật những nguy cơ đáng kể về sức khỏe và môi trường do CTRYT gây ra, bao gồm các tổn thương từ vật sắc nhọn và lây nhiễm mầm bệnh nguy hiểm (HIV, viêm gan B/C), đặc biệt trong bối cảnh đại dịch COVID-19 làm gia tăng đột biến lượng chất thải lây nhiễm. Mặc dù Việt Nam đã có các quy định về quản lý CTRYT (Thông tư 20/2021/TT-BYT), nghiên cứu chỉ ra khoảng trống về việc giảm thiểu tại nguồn, thu hồi và tái chế CTRYT.

Mục tiêu của nghiên cứu là mô tả thực trạng quản lý CTRYT tại một số bệnh viện đa khoa công lập vào năm 2017 và đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp giảm thiểu CTRYT tại ba bệnh viện đa khoa công lập từ 2018-2022. Luận án đóng góp mới bằng cách là nghiên cứu toàn diện đầu tiên tại Việt Nam về quản lý CTRYT, bao gồm giảm thiểu tại nguồn thông qua mua sắm xanh và tối ưu hóa quy trình chuyên môn. Đây cũng là nghiên cứu tiên phong về thu hồi, tái chế CTRYT và can thiệp toàn diện để giảm thiểu chất thải nguy cơ chứa SARS-CoV-2, chứng minh được hiệu quả giảm nguy cơ cho nhân viên y tế. Các kết quả nghiên cứu là cơ sở quan trọng để đề xuất giải pháp hiệu quả nhằm giảm lượng chất thải phát sinh và phòng ngừa nguy cơ.

Kết quả cho thấy, lượng CTRYT phát sinh trung bình tại các bệnh viện là 2.4793±4.1131 kg/ngày/giường, trong đó 90% là chất thải thông thường, với sự khác biệt rõ rệt giữa các tuyến bệnh viện. Nhiều bệnh viện còn chưa thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật trong quản lý CTRYT, đặc biệt về thiết lập tổ chức và tuân thủ các quy định. Các hoạt động giảm thiểu tại nguồn chưa được chú trọng, với tỷ lệ bệnh viện thực hiện mua sắm xanh còn hạn chế và thiếu thông tin từ nhà cung cấp. Thực trạng bao bì, phân loại, thu gom và lưu giữ CTRYT cũng chưa được thực hiện đầy đủ. Các phương pháp xử lý CTRYT còn đa dạng và chưa đồng bộ, với tỷ lệ sử dụng lò đốt, hấp ướt và khử khuẩn hóa chất còn thấp.

Các giải pháp can thiệp đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, làm tăng đáng kể kiến thức quản lý CTRYT của nhân viên y tế, giảm thiểu tổn thương do vật sắc nhọn (từ 24,8% xuống 14,9%) và giảm tổng lượng CTRYT phát sinh. Việc quản lý giảm thiểu tại nguồn, đặc biệt đối với CTRYT nguy cơ chứa SARS-CoV-2, đã giảm từ 35kg/người bệnh xuống 11kg/người bệnh. Khử khuẩn CTRYT lây nhiễm đạt hiệu quả cao khi sử dụng dung dịch clo hoạt tính 1% trong 60 phút hoặc thiết bị hấp ướt ở 121°C trong 60 phút.

Luận án khuyến nghị các cơ quan quản lý nhà nước về y tế và môi trường ban hành các quy định và chính sách cụ thể, khuyến khích thu hồi, tái chế CTRYT an toàn và hiệu quả. Đối với các bệnh viện, cần áp dụng và duy trì thường xuyên các biện pháp can thiệp toàn diện, bao gồm tập huấn, giám sát, truyền thông, quản lý vật tư, và tuân thủ quy trình chuyên môn để giảm thiểu nguy cơ và phát sinh CTRYT.

Mục lục chi tiết:

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN

• 1.1. Khái niệm, quy định và nguy cơ chất thải rắn y tế
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.1.2. Quy định trong quản lý chất thải rắn y tế
• 1.1.3. Nguy cơ chất thải rắn y tế đến sức khoẻ con người và môi trường
• 1.2. Thực trạng quản chất thải rắn y tế
• 1.2.1. Thực trạng phát sinh chất thải rắn y tế
• 1.2.2. Thực trạng tuân thủ quy định trong quản lý chất thải rắn y tế
• 1.2.3. Thực trạng giảm thiểu tại nguồn phát sinh chất thải rắn y tế
• 1.2.4. Thực trạng bao bì, thu gom, phân loại, lưu giữ chất thải rắn y tế
• 1.2.5. Thực trạng xử lý chất thải y tế trong khuôn viên các bệnh viện
• 1.4. Một số nghiên cứu can thiệp trong giảm thiểu chất thải rắn y tế
• 1.4.1. Can thiệp nâng cao kiến thức quản lý CTRYT của nhân viên y tế
• 1.4.2. Can thiệp giảm thiểu tại nguồn phát sinh chất thải rắn y tế
• 1.4.3. Can thiệp giảm nguy cơ chất thải rắn y tế ở nhân viên y tế
• 1.4.4. Can thiệp giảm phát sinh chất thải rắn y tế
• 1.4.5. Can thiệp giảm chất thải nguy cơ chứa SARS-CoV-2
• 1.4.6. Can thiệp trong xử lý chất thải rắn y tế

CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• 2.1. Địa điểm, đối tượng và thời gian nghiên cứu
• 2.1.1 Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2.2. Cỡ mẫu và chọn mẫu trong nghiên cứu.
• 2.2.2.1. Cỡ mẫu cho mục tiêu 1
• 2.2.2.1. Cỡ mẫu cho mục tiêu 2
• 2.4. Phương pháp xử lý, phân tích số liệu
• 2.6. Vấn đề đạo đức nghiên cứu

CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

• 3.1. Thực trạng quản lý chất thải rắn y tế tại một số bệnh viện đa khoa công lập ở Việt Nam
• 3.1.2. Đặc điểm phát sinh chất thải rắn y tế
• 3.2. Hiệu quả một số giải pháp can thiệp giảm thiểu chất thải rắn y tế 03 bệnh viện đa khoa công lập từ năm 2018-2022.
• 3.2.1. Hiệu quả can thiệp nâng cao kiến thức quản lý CTRYT của NVYT
• 3.2.2. Hiệu quả giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khoẻ nhân viên y tế liên quan đến chất thải rắn y tế
• 3.2.3. Hiệu quả nâng cao thực hành và giảm chất thải rắn y tế tại các khoa lâm sàng và cận lâm sàng
• 3.2.4. Hiệu quả giảm chất thải rắn y tế nguy cơ chứa SARS-CoV-2
• 3.2.5. Hiệu quả khử nhiễm, thu hồi và tái chế chất thải lây nhiễm

CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN

• 4.1. Thực trạng quản lý chất thải rắn y tế tại một số bệnh viện đa khoa công lập ở Việt Nam
• 4.1.2. Đặc điểm phát sinh chất thải rắn y tế
• 4.1.3. Thực hiện quy định trong quản lý quản lý chất thải rắn y tế
• 4.1.4. Thực trạng giảm thiểu tại nguồn phát sinh chất rắn thải y tế
• 4.1.5. Thực trạng bao bì, phân loại, thu gom, lưu giữ chất thải rắn y tế
• 4.1.6. Thực trạng xử lý chất thải rắn y tế trong khuôn viên các bệnh viện
• 4.2. Hiệu quả một số giải pháp can thiệp giảm thiểu chất thải rắn y tế tại 03 bệnh viện đa khoa công lập
• 4.2.1. Hiệu quả can thiệp nâng cao kiến thức quản lý CTRYT của nhân viên y tế
• 4.2.2. Hiệu quả giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khoẻ nhân viên y tế liên quan đến chất thải rắn y tế
• 4.2.3. Hiệu quả can thiệp nâng cao thực hành và giảm CTRYT
• 4.2.4. Hiệu quả giảm chất thải rắn y tế nguy cơ chứa SARS-CoV-2 khu vực điều trị người bệnh COVID-19
• 4.2.5. Hiệu quả khử nhiễm, thu hồi và tái chế chất thải lây nhiễm

KẾT LUẬN

• 1. Thực trạng quản lý chất thải rắn y tế tại một số bệnh viện đa khoa công lập
• 2. Hiệu quả một số giải pháp can thiệp trong quản lý chất thải rắn y tế tại 03 bệnh viện đa khoa công lập

KHUYẾN NGHỊ

• 1. Đối với cơ quan quản lý nhà nước về y tế
• 2. Đối với cơ quan quản lý nhà nước về môi trường
• 3. Đối với các bệnh viện