Tên luận án:
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TÔN GIÁO TẠI CÁC TỈNH KHU VỰC TÂY NGUYÊN
Ngành:
Luật hiến pháp và hành chính
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên" tập trung nghiên cứu việc thực thi pháp luật về tôn giáo tại một khu vực có vị trí chiến lược, đa dạng về dân tộc và tôn giáo. Tính đến cuối năm 2019, Tây Nguyên có 2.268.369 tín đồ, 16.044 chức sắc, chức việc, nhà tu hành và 1.309 cơ sở tôn giáo. Mặc dù công tác thực hiện pháp luật về tôn giáo đã đạt nhiều kết quả tích cực, luận án chỉ ra những khó khăn, thách thức hiện hữu do tác động của cơ chế thị trường, hội nhập quốc tế, hạn chế trong công tác lãnh đạo, quản lý của cấp ủy Đảng, chính quyền, nhận thức chưa đầy đủ của cán bộ, tình trạng thực hiện hình thức, lợi dụng tôn giáo để hoạt động trái pháp luật và những bất cập trong hệ thống pháp luật, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan. Những tồn tại này làm hạn chế hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tôn giáo.
Mục đích nghiên cứu của luận án là xác lập luận cứ khoa học để đề xuất các giải pháp nhằm đảm bảo thực hiện pháp luật về tôn giáo tại Tây Nguyên, góp phần hiện thực hóa chính sách, pháp luật về tôn giáo và quyền tự do tôn giáo. Đối tượng nghiên cứu bao gồm các khía cạnh lý luận cơ bản về thực hiện pháp luật tôn giáo, hệ thống pháp luật về tôn giáo từ năm 2004 đến nay, và thực tiễn thực hiện tại 05 tỉnh Tây Nguyên trong cùng giai đoạn. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu hệ thống, lôgic, lịch sử, phân tích – tổng hợp và thống kê, dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng, Nhà nước về tôn giáo.
Các đóng góp khoa học chính của luận án là hệ thống hóa lý luận về thực hiện pháp luật tôn giáo, chỉ ra các yếu tố tác động, đánh giá hạn chế và nguyên nhân, đồng thời đề xuất các quan điểm, giải pháp toàn diện để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về tôn giáo tại khu vực này. Luận án có ý nghĩa khoa học và thực tiễn quan trọng, làm tài liệu tham khảo cho việc hoàn thiện chính sách, pháp luật và công tác quản lý nhà nước về tôn giáo.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
- 5. Đóng góp mới về khoa học của Luận án
- 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận án
- 7. Kết cấu của Luận án
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. Tình hình nghiên cứu
- 1.2. Những vấn đề liên quan đến luận án mà các công trình chưa tiếp cận
- 1.3. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TÔN GIÁO
- 2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.1.1. Khái niệm thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.1.1.1. Khái niệm tôn giáo và pháp luật về tôn giáo
- 2.1.1.2. Khái niệm thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.1.2. Đặc điểm của thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.1.3. Vai trò của thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.2. Chủ thể, nội dung, hình thức thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.2.1. Chủ thể thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.2.2. Nội dung thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.2.2.1. Nguyên tắc trong chính sách của Nhà nước Việt Nam đối với việc thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo
- 2.2.2.2. Thực hiện quy định của pháp luật về đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung
- 2.2.2.3. Thực hiện quy định của pháp luật về cấp đăng ký hoạt động tôn giáo
- 2.2.2.4. Thực hiện quy định của pháp luật về cơ cấu tổ chức của tổ chức tôn giáo
- 2.2.2.5. Thực hiện quy định của pháp luật về hoạt động tôn giáo; hoạt động xuất bản, giáo dục, y tế, bảo trợ xã hội, từ thiện nhân đạo của tổ chức tôn giáo
- 2.2.3. Hình thức thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 2.3.1. Yếu tố chính trị
- 2.3.2. Yếu tố pháp luật
- 2.3.3. Yếu tố tổ chức bộ máy
- 2.3.4. Yếu tố kinh tế
- 2.3.5. Yếu tố tôn giáo
- 2.3.6. Yếu tố văn hóa – xã hội
Chương 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TÔN GIÁO TẠI CÁC TỈNH KHU VỰC TÂY NGUYÊN
- 3.1. Thực trạng pháp luật về tôn giáo ở Việt Nam từ năm 2004 đến nay
- 3.1.1. Các quy định của pháp luật về tôn giáo
- 3.1.2. Đánh giá pháp luật về tôn giáo hiện nay
- 3.1.2.1. Về ưu điểm
- 3.1.2.2. Về hạn chế
- 3.2. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về tôn giáo ở các tỉnh khu vực Tây Nguyên
- 3.2.1. Chính trị
- 3.2.2. Tổ chức bộ máy
- 3.2.3. Kinh tế
- 3.2.4. Đặc điểm dân cư, trình độ dân trí
- 3.2.5. Văn hóa – xã hội của các tỉnh Tây Nguyên
- 3.3. Thực tiễn thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên
- 3.3.1.3. Đánh giá tổ chức bộ máy làm công tác tham mưu quản lý nhà nước về tôn giáo ở các tỉnh Tây Nguyên hiện nay
- 3.3.2. Thực tiễn thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên từ năm 2004 đến nay
- 3.3.2.1. Công tác xây dựng, ban hành văn bản triển khai thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 3.3.2.2. Thực hiện quy định của pháp luật về đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung
- 3.3.2.3. Thực hiện quy định của pháp luật về đăng ký hoạt động tôn giáo
- 3.3.2.4. Thực hiện quy định của pháp luật về cơ cấu tổ chức của tổ chức tôn giáo
- 3.3.2.5. Thực hiện quy định của pháp luật về hoạt động tôn giáo; hoạt động xuất bản, giáo dục, y tế, bảo trợ xã hội, từ thiện nhân đạo của TCTG
- 3.3.2.6. Thực hiện quy định của pháp luật về quyền khiếu nại, tố cáo đối với vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo khi thi hành công vụ
- 3.4. Đánh giá thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên
- 3.4.1. Ưu điểm và nguyên nhân của những ưu điểm
- 3.4.2. Hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc
Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TÔN GIÁO TẠI CÁC TỈNH KHU VỰC TÂY NGUYÊN
- 4.1. Quan điểm bảo đảm thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên
- 4.1.1. Đảm bảo quyền tự do tôn giáo của người dân theo chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên
- 4.1.2. Gắn với sự phát triển hài hòa, đồng bộ về kinh tế, văn hóa – xã hội, an ninh - quốc phòng của các tỉnh khu vực Tây Nguyên ở mỗi giai đoạn
- 4.1.3. Đảm bảo quản lý nhà nước về tôn giáo
- 4.1.4. Đáp ứng nhu cầu về tổ chức và hoạt động tôn giáo trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
- 4.2. Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tôn giáo tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên
- 4.2.1. Giải pháp chung cho các tỉnh, thành trong đó có các tỉnh khu vực Tây Nguyên
- 4.2.1.1. Xây dựng và hoàn thiện quy định của pháp luật về tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
- 4.2.1.2. Kiện toàn tổ chức bộ máy tham mưu quản lý nhà nước về tôn giáo và nâng cao phẩm chất đạo đức, năng lực đội ngũ công chức thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 4.2.1.3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tôn giáo
- 4.2.1.4. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện pháp luật về tôn giáo
- 4.2.2. Giải pháp cụ thể đối với các tỉnh Tây Nguyên
- 4.2.2.1. Nâng cao nhận thức, đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số
- 4.2.2.2. Phát huy vai trò của các già làng, trưởng bản, người có uy tín, chức sắc, chức việc, nhà tu hành các tổ chức tôn giáo ở Tây Nguyên
- 4.2.2.3. Vận dụng luật tục của các dân tộc Tây Nguyên; hiến chương, điều lệ, giáo lý, giáo luật của các tổ chức tôn giáo vào việc thực hiện pháp luật về tôn giáo ở các tỉnh Tây Nguyên
- 4.2.2.4. Tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên
KẾT LUẬN