Thích ứng với hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
Tâm lý học sư phạm
Luận án tập trung nghiên cứu về sự thích ứng với hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trẻ tại các học viện, trường sĩ quan quân đội. Hoạt động nghiên cứu khoa học được xác định là nhiệm vụ chính trị trung tâm, có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo sĩ quan. Để đạt được hiệu quả cao, giảng viên trẻ cần nhanh chóng làm quen và thích ứng với hoạt động này. Thực trạng cho thấy, mặc dù một số giảng viên trẻ thích ứng nhanh và đạt thành tích, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về cả số lượng và chất lượng, biểu hiện ở việc nhận thức chưa đầy đủ, thiếu hứng thú, tính tích cực, chủ động chưa cao và còn lúng túng trong thực hiện.
Nghiên cứu chỉ ra rằng mức độ thích ứng hiện nay ở mức cao, được biểu hiện trên ba mặt cơ bản: nhận thức, thái độ và hành động; tuy nhiên, mặt hành động còn ở mức trung bình, cho thấy sự thiếu đồng đều. Mức độ thích ứng có sự khác biệt theo các biến nhân khẩu và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các yếu tố chủ quan như động cơ, kỹ năng nghiên cứu khoa học, cùng các yếu tố khách quan như yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Luận án đề xuất có thể nâng cao mức độ thích ứng thông qua các biện pháp tâm lý - sư phạm.
Cơ sở lý luận của luận án dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học, kết hợp với phương pháp luận của Tâm lý học mác xít và khoa học xã hội và nhân văn (tiếp cận hoạt động - nhân cách, hệ thống cấu trúc, phát triển, tâm lý học sư phạm). Cơ sở thực tiễn là các nghị quyết, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng. Luận án đã xây dựng bộ khái niệm công cụ, khái quát 4 đặc điểm của hoạt động nghiên cứu khoa học và 4 đặc điểm tâm lý của giảng viên trẻ, xác định 3 mặt biểu hiện cơ bản của thích ứng và 10 yếu tố ảnh hưởng chính. Nghiên cứu được tiến hành tại 02 học viện và 03 trường sĩ quan quân đội với 421 khách thể.