TĂNG CƯỜNG CHĂM SÓC TRƯỚC, TRONG VÀ SAU SINH CHO BÀ MẸ DÂN TỘC KHMER CÓ CON TỪ 0-2 TUỔI TẠI MỘT SỐ XÃ VÙNG VEN BIỂN HUYỆN HÒA BÌNH, TỈNH BẠC LIÊU
Y tế công cộng (Mã số chuyên ngành: 9720701)
Luận án "Tăng cường chăm sóc trước, trong và sau sinh cho bà mẹ dân tộc Khmer có con từ 0-2 tuổi tại một số xã vùng ven biển huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu" của Châu Hồng Ngọc tập trung vào cải thiện kiến thức, thái độ và thực hành (KT-TĐ-TH) về chăm sóc trước, trong và sau sinh (CSTTSS). Đề tài xuất phát từ thực trạng còn tồn tại sự khác biệt đáng kể trong tiếp cận dịch vụ CSTTSS giữa các vùng miền và nhóm dân tộc thiểu số tại Việt Nam, đặc biệt là dân tộc Khmer ở vùng ven biển, nơi bà mẹ còn thiếu kiến thức và hạn chế trong thực hành CSTTSS do các rào cản văn hóa, kinh tế và xã hội.
Nghiên cứu được thiết kế dưới dạng phỏng thực nghiệm - can thiệp trước sau có nhóm chứng, tiến hành từ tháng 8/2017 đến tháng 12/2020 tại 4 xã thuộc huyện Hòa Bình và Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu. Mục tiêu chính bao gồm mô tả KT-TĐ-TH CSTTSS của bà mẹ Khmer, xác định các yếu tố liên quan, và đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp. Đối tượng nghiên cứu định lượng là bà mẹ dân tộc Khmer có con từ 0-2 tuổi, trong khi đối tượng định tính bao gồm lãnh đạo, trụ trì chùa Khmer, nhân viên y tế và các thành viên gia đình. Cỡ mẫu định lượng là 704 bà mẹ, được phỏng vấn qua bộ câu hỏi song ngữ (Việt - Khmer) để đảm bảo tính phù hợp văn hóa.
Điểm mới và đóng góp quan trọng của luận án là việc đây là nghiên cứu can thiệp cộng đồng đầu tiên về CSTTSS cho bà mẹ dân tộc Khmer tại Việt Nam. Luận án đã xây dựng các hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe phù hợp với văn hóa địa phương, vận dụng đặc điểm tín ngưỡng (vai trò của nhà sư, trụ trì chùa), vai trò của người thân trong gia đình, và lựa chọn thời điểm can thiệp phù hợp với sinh hoạt của cộng đồng (thời điểm ghe đánh cá vào bờ). Đặc biệt, nghiên cứu đã tiên phong thiết kế tờ rơi và nội dung truyền thông song ngữ (tiếng Khmer và tiếng Việt) để tăng cường khả năng tiếp cận thông tin.
Các giải pháp can thiệp truyền thông đã chứng minh hiệu quả trong việc nâng cao KT-TĐ-TH CSTTSS cho các bà mẹ. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở và bằng chứng khoa học quan trọng cho các nhà khoa học và nhà quản lý để triển khai công tác CSTTSS bền vững tại Bạc Liêu và các địa phương có cộng đồng dân tộc Khmer sinh sống, dựa trên nguồn lực sẵn có của mạng lưới y tế địa phương và sự tham gia của cộng đồng.