TÀI CHÍNH CÔNG, QUẢN TRỊ NHÀ NƯỚC VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
Tài chính – Ngân hàng (Tài chính công)
Luận án này tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa tài chính công, quản trị nhà nước và tăng trưởng kinh tế, điều tra 82 quốc gia phát triển và đang phát triển trong giai đoạn 1996-2016. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ những thách thức kinh tế toàn cầu và sự khác biệt trong hiệu quả tài chính công giữa các nhóm quốc gia. Mục tiêu chính bao gồm kiểm tra mối quan hệ dài hạn giữa tài chính công và tăng trưởng kinh tế, xác định mối quan hệ nhân quả giữa thu thuế và chi tiêu công, và đánh giá vai trò điều tiết của quản trị nhà nước lên tác động của tài chính công tới tăng trưởng kinh tế.
Nghiên cứu sử dụng các phương pháp kiểm định đồng liên kết (Persyn and Westerlund), kiểm định nhân quả Granger, mô hình hệ phương trình đồng thời (SUR) và SGMM hai bước để giải quyết vấn đề nội sinh và đặc điểm dữ liệu bảng. Dữ liệu được thu thập từ Ngân hàng Thế giới (WDI, WGI), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF-GFS) và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP-HDI), bao gồm các biến như thu nhập bình quân đầu người, lạm phát, FDI, chỉ số kiểm soát tham nhũng, thu thuế và chi tiêu công.
Các phát hiện chính cho thấy có mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa tài chính công và tăng trưởng kinh tế. Giữa thu thuế và chi tiêu công tồn tại mối quan hệ nhân quả hai chiều, ủng hộ giả thuyết về chính sách tài khóa đồng thời. Đặc biệt, quản trị nhà nước có vai trò quan trọng trong việc điều tiết tác động của tài chính công lên tăng trưởng kinh tế, nhưng tác động này khác nhau giữa các nhóm nền kinh tế.
Cụ thể, đối với các nước đang phát triển, quản trị nhà nước, đặc biệt là kiểm soát tham nhũng, có thể chuyển tác động tiêu cực của chi tiêu công thành tích cực, qua đó tăng cường hiệu quả thu thuế và chi tiêu công, thúc đẩy tăng trưởng. Do đó, các chính phủ cần chú trọng chống tham nhũng. Ngược lại, ở các nước phát triển, tương tác giữa quản trị nhà nước và thu thuế có tác động âm nhưng không đáng kể, cho thấy chính sách tài khóa cần được ưu tiên và chống tham nhũng nên được quản lý độc lập với chính sách thuế.
Từ những kết quả này, luận án đề xuất các nhà hoạch định chính sách cần quan tâm đến mối quan hệ dài hạn giữa thu thuế, chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế, đồng thời thực hiện các biện pháp chống tham nhũng hiệu quả, tùy chỉnh phù hợp với đặc thù của từng nhóm nền kinh tế để tối ưu hóa hiệu quả tài chính công và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.