Tên luận án:
SỰ THAM GIA CỦA THÁI LAN VÀO MẠNG SẢN XUẤT Ô TÔ TOÀN CẦU VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM
Ngành:
Kinh tế quốc tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Sự tham gia của Thái Lan vào mạng sản xuất ô tô toàn cầu và hàm ý chính sách cho Việt Nam" của Trần Thị Quỳnh Trang (2022) nghiên cứu tính cấp thiết của việc tham gia mạng sản xuất toàn cầu đối với ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, dựa trên kinh nghiệm phát triển của Thái Lan. Nghiên cứu đặt mục tiêu làm rõ cách Thái Lan đã tham gia tích cực vào mạng sản xuất ô tô toàn cầu để phát triển ngành, từ đó đúc rút bài học cho Việt Nam.
Luận án hệ thống hóa cơ sở lý luận về mạng sản xuất ô tô toàn cầu, định nghĩa mô hình này là tổ chức sản xuất hiện đại do các công ty đa quốc gia dẫn dắt với chuỗi cung ứng phân bổ toàn cầu. Các yếu tố quan trọng để tham gia mạng sản xuất toàn cầu bao gồm xây dựng năng lực trong nước, tiếp cận đầu vào, đạt chứng chỉ quốc tế và phát triển cụm liên kết ngành.
Thực tiễn cho thấy công nghiệp ô tô Thái Lan đã trải qua ba giai đoạn phát triển chính (bảo hộ, tự do hóa một phần, tự do hóa đầy đủ) và trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất Đông Nam Á, đứng thứ 11 toàn cầu năm 2020. Thành công này nhờ chiến lược nâng cấp ngành qua 5 giai đoạn, thu hút FDI đa dạng và linh hoạt (đặc biệt từ Nhật Bản), thuận lợi hóa thương mại (AICO, AFTA, FTAs), phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ gắn với các khu công nghiệp, và thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ cùng chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực. Tuy nhiên, Thái Lan cũng đối mặt với thách thức thiếu lao động và phụ thuộc công nghệ.
Đối với Việt Nam, luận án chỉ ra thực trạng công nghiệp ô tô còn hạn chế với tỷ lệ nội địa hóa thấp, quy mô thị trường nhỏ, chất lượng nguồn nhân lực chưa cao và thiếu hoạt động R&D. So sánh với Thái Lan, chiến lược phát triển của Việt Nam còn thiếu tính thực tiễn. Dù vậy, bối cảnh thế giới chuyển dịch sang xe điện và sự phát triển nội tại tạo cơ hội cho Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng sản xuất toàn cầu. Từ kinh nghiệm Thái Lan, luận án đề xuất các giải pháp chính sách cho Việt Nam bao gồm: hoạch định chiến lược tham gia mạng sản xuất toàn cầu rõ ràng, tạo dựng thị trường, duy trì sản xuất lắp ráp, thu hút FDI, phát triển công nghiệp hỗ trợ, đầu tư R&D, phát triển nguồn nhân lực và cụm liên kết ngành.
Mục lục chi tiết:
- Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu của Thái Lan
- Chương 2: Một số lý luận về tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu
- 2.1. Khái niệm mạng sản xuất toàn cầu
- 2.2. Các loại hình và cách thức tham gia mạng sản xuất toàn cầu
- 2.3. Mạng sản xuất ô tô toàn cầu và vai trò
- 2.4. Nội dung tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu
- 2.4.1. Cơ sở cho việc tham gia vào mạng sản xuất ô tô toàn cầu
- 2.4.2. Một số nhân tố tác động tới khả năng tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu
- 2.4.3. Quy trình lựa chọn nhà cung cấp của các hãng ô tô
- 2.4.4. Yêu cầu và điều kiện đảm bảo để quốc gia, doanh nghiệp tham gia vào mạng sản xuất ô tô toàn cầu
- 2.5. Tiểu kết chương 2
- Chương 3: Thực tiễn tham gia mạng sản xuất toàn cầu để phát triển công nghiệp ô tô của Thái Lan
- 3.1. Quá trình phát triển công nghiệp ô tô của Thái Lan và thành quả
- 3.2. Cách thức Thái Lan tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu
- 3.2.1. Chiến lược nâng cấp công nghiệp ô tô của Thái Lan
- 3.2.2. Thu hút FDI
- 3.2.3. Thuận lợi hóa thương mại
- 3.2.4. Phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ gắn với khu công nghiệp mới
- 3.2.5. Phát triển công nghiệp hỗ trợ và phát triển các doanh nghiệp chế tạo ô tô
- 3.2.6. Cải thiện năng lực sản xuất
- 3.2.7. Thúc đẩy xuất khẩu
- 3.2.8. Thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực
- 3.2.9. Phát triển cụm liên kết công nghiệp ô tô
- 3.3. Đánh giá về tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu Thái Lan và nguyên nhân thành công
- 3.3.1. Một số thành công và nguyên nhân
- 3.3.2. Những hạn chế của công nghiệp ô tô Thái Lan
- 3.4. Tiểu kết Chương 3
- Chương 4: Một số giải pháp nhằm giúp Việt Nam tham gia vào mạng sản xuất ô tô toàn cầu trong tương lai
- 4.1 - 4.2. Thực trạng tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu của Việt Nam và những hạn chế
- 4.3. So sánh đường lối phát triển công nghiệp ô tô và tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu của Việt Nam với Thái Lan
- 4.3.1. So sánh về lựa chọn chiến lược tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu của Thái Lan và Việt Nam
- 4.3.2. So sánh về phát triển công nghiệp hỗ trợ và các nhà cung ứng cho công nghiệp ô tô.
- 4.3.3. So sánh về đầu tư nghiên cứu và phát triển cho công nghiệp ô tô
- 4.3.4. So sánh về phát triển nguồn nhân lực cho công nghiệp ô tô
- 4.4. Triển vọng tham gia mạng sản xuất ô tô toàn cầu của Việt Nam
- 4.4.1. Bối cảnh
- 4.4.2. Cơ hội phát triển công nghiệp ô tô Việt Nam trong thời gian tới
- 4.5. Một số hàm ý chính sách cho Việt Nam
- 4.5.1. Hoạch định và thực hiện tốt chiến lược tham gia mạng sản xuất toàn cầu
- 4.5.2. Tạo dựng thị trường ô tô
- 4.5.3. Duy trì và đẩy mạnh sản xuất lắp ráp trong nước
- 4.5.4. Thu hút hiệu quả FDI
- 4.5.5. Về phát triển công nghiệp hỗ trợ và các nhà cung ứng
- 4.5.6. Về đầu tư nghiên cứu và phát triển cho công nghiệp ô tô
- 4.5.7. Phát triển nguồn nhân lực cho công nghiệp ô tô
- 4.5.8. Thúc đẩy hình thành các cụm liên kết công nghiệp ô tô
- 4.6. Tiểu kết chương 4