Sử dụng tư liệu thu được từ thực tiễn dạy học Sinh học ở trường phổ thông để biên soạn bài tập dùng vào dạy học học phần Lí luận dạy học Sinh học
Sư phạm Sinh học
Luận án tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết trong đổi mới giáo dục, đặc biệt là công tác đào tạo giáo viên (GV) nhằm đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông (PT) sau năm 2015. Thực trạng cho thấy GV mới ra trường còn thiếu hụt kỹ năng nghề nghiệp do quan điểm đào tạo tác nghiệp tại nhà trường PT bị xem nhẹ. Đề tài đề xuất sử dụng bài tập thực tiễn, chứa các tình huống dạy học có thực, làm biện pháp hiệu quả để rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên (SV), cung cấp trải nghiệm gián tiếp và hạn chế sai sót khi thực hành giảng dạy. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về bài tập tình huống, nghiên cứu chuyên sâu về bài tập thực tiễn từ tư liệu dạy học môn Sinh học trong học phần Lí luận dạy học Sinh học (LLDHSH) còn hạn chế.
Mục đích nghiên cứu là xây dựng quy trình biên soạn bài tập từ nguồn tư liệu thực tiễn của quá trình dạy học Sinh học ở trường PT và sử dụng các bài tập này trong dạy học học phần LLDHSH nhằm rèn luyện kỹ năng soạn bài cho SV. Đối tượng nghiên cứu bao gồm kỹ năng dạy học cần rèn luyện, tư liệu thực tiễn dạy học Sinh học ở PT, các dạng bài tập thực tiễn trong LLDHSH, cùng quy trình biên soạn và sử dụng hệ thống bài tập này. Giả thuyết khoa học đặt ra là nếu xây dựng được quy trình biên soạn bài tập chứa tình huống dạy học từ tư liệu thực tiễn và áp dụng chúng để dạy học LLDHSH theo hướng tiếp cận năng lực nghề nghiệp, kỹ năng soạn bài của SV sẽ được cải thiện.
Nghiên cứu giới hạn trong việc xây dựng ngân hàng tư liệu và các dạng bài tập thực tiễn nhằm hình thành 5 kỹ năng soạn bài cốt lõi cho SV thông qua học phần LLDHSH, bao gồm: xác định mục tiêu bài học, phân tích cấu trúc nội dung, lựa chọn phương pháp và phương tiện dạy học, thiết kế hoạt động học tập, và thiết kế câu hỏi kiểm tra – đánh giá. Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tư liệu thực tiễn và bài tập thực tiễn, xây dựng được quy trình thu thập, biên tập, sắp xếp tư liệu thực tiễn, quy trình biên soạn và quy trình sử dụng bài tập thực tiễn để rèn luyện các kỹ năng soạn bài nêu trên.