SỬ DỤNG TRÒ CHƠI DÂN GIAN DÂN TỘC THÁI PHÁT TRIỂN HỨNG THÚ NHẬN THỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI
Giáo dục mầm non (Mã số: 9.14.01.01)
Luận án nghiên cứu về việc sử dụng trò chơi dân gian dân tộc Thái nhằm phát triển hứng thú nhận thức (HTNT) cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi. Hứng thú nhận thức được xác định là thái độ tích cực của cá nhân với đối tượng nhận thức, thúc đẩy sự tìm hiểu, khám phá. Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò quan trọng của HTNT đối với sự phát triển toàn diện của trẻ và xem trò chơi dân gian là một phương tiện hiệu quả trong giáo dục, đặc biệt là trong bối cảnh văn hóa đa dạng của tỉnh Sơn La, nơi có cộng đồng dân tộc Thái với nhiều nét văn hóa độc đáo.
Mục đích chính của đề tài là đề xuất các biện pháp sử dụng trò chơi dân gian dân tộc Thái để phát triển HTNT cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi, góp phần vào sự phát triển nhận thức và nhân cách toàn diện của trẻ. Luận án đã xây dựng cơ sở lý luận về biện pháp sử dụng trò chơi dân gian dân tộc Thái, đồng thời khảo sát thực trạng nhận thức của giáo viên mầm non (GVMN) về HTNT và trò chơi dân gian dân tộc Thái, cũng như mức độ HTNT của trẻ trong các hoạt động giáo dục.
Kết quả nghiên cứu thực tiễn cho thấy, mức độ HTNT của trẻ chủ yếu ở mức trung bình và chưa bền vững. Các cán bộ quản lý, phụ huynh và GVMN đều nhận thức được tầm quan trọng của HTNT và giá trị của trò chơi dân gian dân tộc Thái, nhưng việc sử dụng chúng trong thực tế còn hạn chế. Nguồn cung cấp trò chơi, cách thức sử dụng và tài liệu hướng dẫn còn thiếu.
Từ những phân tích này, luận án đề xuất 6 biện pháp có tính hệ thống, bao gồm: tạo lập hệ thống trò chơi dân gian dân tộc Thái phù hợp với thực tiễn nhà trường và địa phương; tổ chức hoạt động sử dụng trò chơi theo định hướng lấy trẻ làm trung tâm; và đánh giá, điều chỉnh việc sử dụng trò chơi. Các biện pháp này được thiết kế để phát triển HTNT của trẻ thông qua việc lựa chọn, cải biên, khai thác giá trị và thiết kế hoạt động giáo dục phù hợp.
Kết quả thực nghiệm sư phạm đã khẳng định tính khoa học và khả thi của các biện pháp đề xuất. Sau thực nghiệm, mức độ HTNT của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở nhóm thực nghiệm đã tăng lên đáng kể, đặc biệt là ở các tiêu chí về cảm xúc tích cực, sự chủ động, quan tâm, tò mò tìm hiểu và kết quả hoạt động. Hứng thú cao tăng rõ rệt, hứng thú thấp giảm đáng kể. Đồng thời, thái độ, nhận thức và kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục của GVMN cũng có những tiến bộ rõ rệt, đặc biệt là đối với giáo viên người dân tộc Thái. Luận án đề xuất khuyến nghị về việc cần có các giải pháp đồng bộ trong chương trình giáo dục, biên soạn tài liệu hướng dẫn và tiếp tục nghiên cứu để phát triển trò chơi dân gian phù hợp với sự phát triển công nghệ hiện đại.