Quản lý thuế nhằm thúc đẩy tuân thủ thuế của doanh nghiệp tại Việt Nam
Kinh tế
Luận án "Quản lý thuế nhằm thúc đẩy tuân thủ thuế của doanh nghiệp tại Việt Nam" là một nghiên cứu tiến sĩ chuyên sâu, được thực hiện bởi Nguyễn Thị Cẩm Giang vào năm 2024. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc đảm bảo sự tuân thủ tự nguyện của người nộp thuế (NNT), đặc biệt là doanh nghiệp, trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện cơ chế NNT tự kê khai, tự nộp thuế và hiện đại hóa công tác quản lý thuế. Nghiên cứu chỉ ra rằng các công trình trước đây chưa xem xét tác động của hoạt động quản lý thuế và công nghệ đến hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp, tạo nên khoảng trống cần được lấp đầy, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số.
Mục tiêu chính của luận án là phân tích và đánh giá mức độ ảnh hưởng của hoạt động quản lý thuế đến hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao tính tuân thủ thuế của NNT ở Việt Nam, gắn liền với bối cảnh chuyển đổi số. Đối tượng nghiên cứu tập trung vào mức độ ảnh hưởng của quản lý thuế đến tuân thủ thuế của doanh nghiệp, với phạm vi không gian là doanh nghiệp ở Việt Nam và phạm vi thời gian từ năm 2016 đến năm 2022.
Về mặt khoa học, luận án nghiên cứu, phân tích và trình bày một cách đầy đủ, có hệ thống các vấn đề lý luận về tính tuân thủ thuế của NNT, chỉ rõ các nội dung tuân thủ thuế, tiêu thức đánh giá, và các nhân tố ảnh hưởng từ góc độ quản lý thuế. Đồng thời, nghiên cứu tìm hiểu kinh nghiệm nâng cao tính tuân thủ thuế ở một số quốc gia làm bài học cho Việt Nam. Về mặt thực tiễn, luận án phân tích toàn diện thực trạng tuân thủ thuế của NNT ở Việt Nam giai đoạn 2016-2022, đánh giá thực trạng các nhân tố ảnh hưởng và chỉ ra nguyên nhân của những tồn tại.
Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp gồm định tính, định lượng, thống kê, phân tích, so sánh tổng hợp số liệu. Kết cấu luận án gồm 5 chương, tập trung vào tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý luận về tuân thủ thuế và quản lý thuế, thực trạng tại Việt Nam, nghiên cứu mức độ ảnh hưởng, và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường quản lý thuế hướng tới thúc đẩy tuân thủ thuế của doanh nghiệp.
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
2. Mục tiêu nghiên cứu
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
6. Kết cấu của Luận án
1.1. Nghiên cứu về tuân thủ thuế
1.2. Nghiên cứu về quản lý thuế nhằm thúc đẩy tính tuân thủ thuế của doanh nghiệp
1.3. Tổng hợp các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng
1.4. Kết quả kế thừa và khoảng trống nghiên cứu
1.5. Các câu hỏi nghiên cứu trong luận án
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUÂN THỦ THUẾ
2.1.1. Khái niệm về thuế
2.1.2. Khái niệm tuân thủ thuế
2.1.3. Phân loại tuân thủ thuế
2.1.3.1. Theo hành vi tuân thủ
2.1.3.2. Theo tính chất tuân thủ
2.1.3.3. Theo nội dung tuân thủ
2.1.3.4. Theo mức độ tuân thủ
2.1.4. Các tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ thuế của NNT
2.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THUẾ
2.2.1. Một số khái niệm về quản lý thuế
2.2.2. Mục tiêu của quản lý thuế
2.2.3. Nguyên tắc của quản lý thuế
2.2.4. Nội dung cơ bản của quản lý thuế
2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp
2.4. MÔ HÌNH LÝ THUYẾT VỀ QUẢN LÝ THUẾ THEO MỨC ĐỘ TUÂN THỦ
2.4.1. Mô hình tuân thủ của Grabosky và Braithwaite
2.4.2. Mô hình lý thuyết hành động hợp lý
2.4.3. Mô hình lý thuyết về chấp nhận công nghệ
2.4.4. Mô hình tuân thủ thuế của Fischer
2.4.5. Mô hình khung sườn dốc trơn trượt về tuân thủ thuế
2.5. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ THUẾ NHẰM NÂNG CAO MỨC ĐỘ TUÂN THỦ
2.5.1. Kinh nghiệm quản lý thuế của cơ quan thuế Úc
2.5.2. Kinh nghiệm quản lý thuế của cơ quan thuế Anh
2.5.3. Kinh nghiệm của cơ quan thuế Canada
2.5.4. Kinh nghiệm quản lý thuế của cơ quan thuế Singapore
2.5.5. Kinh nghiệm quản lý thuế của cơ quan thuế Malaysia
2.5.6. Bài học kinh nghiệm về quản lý thuế nhằm nâng cao mức độ tuân thủ tại Việt Nam
Tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức khá, chất lượng được cải thiện
3.2. Tình hình thu ngân sách nhà nước trong giai đoạn 2016 – 2022
3.3. Thực trạng bộ máy quản lý thuế ở Việt Nam
3.4. Quá trình đổi mới phương thức quản lý thuế hiện đại ở Việt Nam
3.5. Thực trạng tuân thủ thuế của doanh nghiệp ở Việt Nam
3.5.1. Thực trạng về doanh nghiệp ở Việt Nam giai đoạn 2016 – 2022
3.5.1.1. Về số lượng
3.5.1.2. Về quy mô, loại hình doanh nghiệp
3.5.1.3. Về ngành nghề kinh doanh
3.5.2. Thực trạng tuân thủ thuế của doanh nghiệp Việt Nam
3.5.2.1. Về đăng ký thuế
3.5.2.2. Về tuân thủ kê khai thuế