QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH THÁI NGUYÊN
QUẢN LÝ KINH TẾ
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp (KCN) tỉnh Thái Nguyên, một vấn đề then chốt đối với sự phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Mặc dù Đảng, Chính phủ và các cơ quan liên quan đã ban hành nhiều văn bản pháp luật và Việt Nam hội nhập sâu rộng vào kinh tế thế giới với các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, công tác quản lý lao động tại các KCN tỉnh Thái Nguyên vẫn còn nhiều hạn chế. Thực trạng cho thấy nhiều thách thức như tuyển dụng lao động ồ ạt, quan hệ lao động chưa tốt, tình trạng coi thường người lao động, chồng chéo trong kiểm tra, giám sát, thu nhập công nhân chưa cao, điều kiện sống và làm việc chưa đảm bảo, cùng với việc người lao động trên 35 tuổi dễ bị cho nghỉ việc đột ngột.
Mục đích nghiên cứu của luận án là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về lao động tại các KCN trên phương diện lý thuyết, đồng thời làm rõ thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý, sử dụng lao động đúng chế độ, tiêu chuẩn, hiệu quả, và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động tại các KCN tỉnh Thái Nguyên trên thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chủ thể quản lý là chính quyền cấp tỉnh (UBND, HĐND, Sở LĐTBXH và Ban Quản lý các KCN Thái Nguyên), không gian là các KCN tại tỉnh Thái Nguyên, nội dung bao gồm quản lý giấy phép lao động, hỗ trợ pháp lý, hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm, vệ sinh an toàn lao động, trong giai đoạn 2015-2020 và đề xuất giải pháp cho 2022-2030.
Luận án sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như điều tra chọn mẫu, phân tích, tổng hợp, so sánh dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ lý thuyết, xây dựng khái niệm, tiêu chí và khung phân tích về quản lý nhà nước về lao động tại các KCN, đặc biệt tập trung vào các vấn đề trực tiếp ảnh hưởng đến người lao động như giấy phép, hỗ trợ pháp lý, hợp đồng, tiền lương, bảo hiểm, vệ sinh an toàn.
Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về lao động tại các KCN tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010-2020 chỉ ra những mặt tích cực và hạn chế, đồng thời đề xuất các nhóm giải pháp toàn diện. Các giải pháp bao gồm tăng cường quản lý giấy phép lao động và hỗ trợ pháp lý, đổi mới phương thức hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm, tăng cường thanh tra, kiểm tra về thực hiện hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm, vệ sinh an toàn lao động, phân định rõ chức năng quản lý, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan, và vận hành hiệu quả cơ chế ba bên, phát huy vai trò của tổ chức công đoàn. Luận án cũng đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với Quốc hội, Chính phủ và các Bộ ngành liên quan nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật về lao động, góp phần ổn định nền kinh tế và bảo vệ quyền lợi người lao động.
1. Tính cấp thiết của đề tài
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Nhiệm vụ nghiên cứu
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Phương pháp nghiên cứu
5. Những đóng góp mới về khoa học và thực tiễn của luận án
Đóng góp mới về khoa học
Đóng góp mới về thực tiễn
6. Kết cấu của luận án
1.1. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ LAO ĐỘNG
1.2. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG
1.3. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP
1.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN
1.4.1. Những vấn đề đã được nghiên cứu làm sáng tỏ
1.4.2. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
1.4.3. Những vấn đề được lựa chọn nghiên cứu và khung phân tích
2.1. KHÁI QUÁT QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH
2.1.1. Những vấn đề chung về lao động tại các khu công nghiệp
Khái niệm lao động tại các KCN.
Đặc điểm của lao động tại các KCN.
2.1.2. Khái niệm, mục tiêu, nguyên tắc quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp của chính quyền cấp tỉnh
Khái niệm quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp của chính quyền cấp tỉnh.
Mục tiêu quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp của chính quyền cấp tỉnh.
Nguyên tắc quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp của chính quyền cấp tỉnh.
2.2. NỘI DUNG, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH
2.2.1. Nội dung quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp của chính quyền cấp tỉnh
2.2.2. Tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp của chính quyền cấp tỉnh
2.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp của chính quyền cấp tỉnh
2.3. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO TỈNH THÁI NGUYÊN
2.3.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp ở một số nước trên thế giới
2.3.2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về lao động tại một số khu công nghiệp ở Việt Nam
2.3.3. Bài học rút ra cho quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên
3.1. KHÁI QUÁT VỀ CÁC KHU CÔNG NGHIỆP VÀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH THÁI NGUYÊN
3.1.1. Khái quát về các khu công nghiệp ở tỉnh Thái Nguyên và Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên
3.1.2. Khái quát về lao động tại các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên
3.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2010 - 2020
3.2.1. Quản lý giấy phép lao động, hỗ trợ pháp lý và tư vấn, giới thiệu việc làm
3.2.2. Quản lý nhà nước về hợp đồng lao động, nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể
3.2.3. Quản lý nhà nước về tiền lương, bảo hiểm
3.2.4. Quản lý nhà nước về đảm bảo vệ sinh, an toàn lao động
4.1. BỐI CẢNH MỚI VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2022 - 2025, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2030
4.1.1. Bối cảnh mới có ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030
4.1.2. Phương hướng chủ yếu hoàn thiện quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030
4.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LAO ĐỘNG TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2022 - 2025, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2030
4.2.1. Tăng cường quản lý giấy phép lao động và hỗ trợ pháp lý
4.2.2. Đổi mới phương thức hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm
4.2.3. Tăng cường các biện pháp thanh tra, kiểm tra về thực hiện hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm, vệ sinh, an toàn lao động
4.2.4. Phân định rõ chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động, tiền lương, việc làm với chức năng quản lý nhà nước về doanh nghiệp
4.2.5. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp
4.2.6. Vận hành thực sự “cơ chế ba bên”, phát huy vai trò của tổ chức công đoàn trong công tác quản lý nhà nước về lao động tại các khu công nghiệp
4.3. KIẾN NGHỊ
4.3.1. Kiến nghị với Quốc hội
4.3.2. Kiến nghị với Chính phủ
4.3.3. Kiến nghị với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
4.3.4. Kiến nghị với Bộ Công Thương