QUAN HỆ LỢI ÍCH TRONG THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP Ở TỈNH THÁI NGUYÊN
KINH TẾ CHÍNH TRỊ
Luận án "Quan hệ lợi ích trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào phát triển công nghiệp ở tỉnh Thái Nguyên" của Đỗ Thị Thu Trang, thuộc ngành Kinh tế chính trị, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết đối với sự phát triển kinh tế của tỉnh Thái Nguyên. Tỉnh Thái Nguyên được đánh giá là một trong những địa phương dẫn đầu miền Bắc về thu hút và tận dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cho phát triển công nghiệp (PTCN), với tổng số 146 dự án FDI và gần 8.194 triệu USD vốn vào năm 2019. Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn tồn tại nhiều vướng mắc, điểm nghẽn và mâu thuẫn trong quan hệ lợi ích (QHLI) giữa các chủ thể liên quan. Bối cảnh phát triển mới đến năm 2030, với sự tác động của khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp 4.0, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc điều chỉnh các mối QHLI này theo hướng hài hòa, cùng có lợi.
Mục đích chính của luận án là phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về QHLI trong thu hút FDI vào PTCN tại tỉnh, đánh giá thực trạng và từ đó đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết hài hòa bài toán QHLI giữa các chủ thể đến năm 2030. Đối tượng nghiên cứu là tập hợp các nhân tố cấu thành liên quan đến QHLI, đặc biệt là lợi ích kinh tế (LIKT), giữa các chủ thể tham gia quá trình thu hút FDI vào PTCN ở tỉnh, bao gồm người dân, người lao động (NLĐ), doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp địa phương và chính quyền nhà nước các cấp. Phạm vi nghiên cứu về nội dung không bao gồm FDI trong nông nghiệp và dịch vụ, tập trung vào các khu công nghiệp (KCN), khu đô thị và các vùng địa lý liên quan ở Thái Nguyên, với số liệu khảo sát chủ yếu trong giai đoạn 2010-2020 và các giải pháp đề xuất đến năm 2030.
Về lý luận, luận án góp phần bổ sung và hoàn thiện khung lý luận về QHLI trong thu hút FDI vào PTCN, nhấn mạnh vai trò của thể chế và các phương thức giải quyết LIKT. Về thực tiễn, nghiên cứu đánh giá khách quan thực trạng QHLI giai đoạn 2010-2020, chỉ ra những kết quả đạt được, mâu thuẫn nảy sinh và các vấn đề cần giải quyết. Luận án cũng đề xuất quan điểm, mục tiêu và các giải pháp đổi mới, sáng tạo, đặc thù nhằm định hướng lâu dài cho sự phát triển bền vững của Thái Nguyên, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Nhà nước các cấp trong việc điều hòa QHLI. Các mối QHLI cơ bản được đánh giá bao gồm giữa doanh nghiệp FDI và NLĐ, giữa người dân với chính quyền và doanh nghiệp FDI, và giữa chính quyền địa phương với doanh nghiệp FDI, cho thấy các mối quan hệ này mang lại kết quả tích cực song vẫn còn hạn chế cần khắc phục để đạt mục tiêu phát triển công nghiệp của tỉnh đến năm 2030.