PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG DỊCH VỤ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
Kinh doanh thương mại (Mã số: 62.34.01.21)
Luận án "Phát triển thị trường Dịch vụ môi trường ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế" của Nguyễn Duy Thái được hoàn thành vào năm 2022, thuộc chuyên ngành Kinh doanh thương mại. Nghiên cứu này xuất phát từ tính cấp thiết của việc giải quyết tình trạng xuống cấp môi trường tại Việt Nam, đồng thời phát triển Dịch vụ môi trường (DVMT) như một nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
Dù đã đạt được một số thành tựu, thị trường DVMT ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế đáng kể. Cụ thể, sự phát triển của DVMT chủ yếu dựa vào nguồn vốn ngân sách nhà nước; các doanh nghiệp dịch vụ môi trường phần lớn có quy mô vừa và nhỏ, gặp khó khăn trong tiếp cận vốn ưu đãi và công nghệ tiên tiến; giá DVMT còn ở mức thấp, kém hấp dẫn đối với các nhà đầu tư; chất lượng cung ứng DVMT chưa cao và năng lực nguồn cung thấp, chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu xử lý chất thải đô thị, chất thải rắn và chất thải nguy hại. Các nguyên nhân chính được luận án chỉ ra bao gồm mức độ độc quyền cao của Nhà nước trong các dịch vụ công ích và khung khổ pháp lý còn nhiều bất cập, chưa tạo cơ chế rõ ràng cho hoạt động kinh doanh DVMT, cùng với các chính sách ưu đãi chưa thật sự hấp dẫn. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc phát triển bền vững thị trường DVMT, thương mại hóa sản phẩm DVMT theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước là hết sức cần thiết.
Luận án tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển thị trường DVMT, đặc biệt là thị trường dịch vụ thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) tại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2021, với mục tiêu chung là đề xuất các giải pháp phát triển thị trường này đến năm 2030. Các mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa lý luận, đánh giá thực trạng thị trường dịch vụ CTRSH ở Việt Nam và đề xuất các quan điểm, định hướng cùng giải pháp phát triển.
Nghiên cứu đã đóng góp về mặt lý luận bằng cách hệ thống hóa và làm rõ lý luận về phát triển thị trường DVMT và thị trường dịch vụ CTRSH. Về mặt thực tiễn, luận án phân tích, đánh giá toàn diện thị trường dịch vụ CTRSH ở Việt Nam, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất các vấn đề cần hoàn thiện, cùng với nhóm giải pháp phát triển thị trường dịch vụ CTRSH đến năm 2030. Các giải pháp này có giá trị thực tiễn trong việc nâng cao năng lực cung ứng, hiệu quả thị trường dịch vụ CTRSH và góp phần đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các chỉ tiêu về dịch vụ CTRSH theo Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Luận án cũng nhận định một số hạn chế như chưa nghiên cứu hết các lĩnh vực thuộc thị trường DVMT và số liệu chưa liền mạch.