Luận án Phát triển nông nghiệp Việt Nam theo hướng kinh tế xanh

Tên luận án:

Phát triển nông nghiệp Việt Nam theo hưởng kinh tế xanh

Ngành:

Kinh tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu về "Phát triển nông nghiệp Việt Nam theo hướng kinh tế xanh" xuất phát từ sự cấp thiết của bối cảnh toàn cầu và trong nước. Trước những thách thức nghiêm trọng từ suy thoái môi trường và biến đổi khí hậu, kinh tế xanh được xem là mô hình phát triển bền vững, giúp giảm phát thải, nâng cao chất lượng môi trường, chuyển đổi cơ cấu sản xuất và tiêu dùng, mang lại hiệu quả kinh tế và cải thiện đời sống. Tại Việt Nam, tái cấu trúc nền kinh tế là nhiệm vụ cấp bách do những hệ lụy từ "nền kinh tế nâu", khiến việc lựa chọn kinh tế xanh trở thành phương án tối ưu cho phát triển bền vững và xóa đói giảm nghèo.

Ngành nông nghiệp Việt Nam, dù đạt nhiều thành tựu đáng kể như tăng trưởng sản lượng, kim ngạch xuất khẩu nông sản cao (trên 30 tỷ USD năm 2014), và vị thế quan trọng trên thị trường quốc tế (đứng đầu về xuất khẩu hạt tiêu, hạt điều; thứ hai về gạo, cà phê), vẫn đang phát triển theo mô hình "nâu". Mô hình này chú trọng tăng trưởng số lượng, chất lượng tăng trưởng không cao, khai thác tài nguyên quá mức, năng suất lao động thấp, lạm dụng hóa chất và phân bón hóa học. Điều này dẫn đến ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên, hệ sinh thái, giảm đa dạng sinh học và các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm. Hậu quả là giá trị và khả năng cạnh tranh của nhiều sản phẩm nông nghiệp Việt Nam thấp, mất thị trường, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng và sự phát triển nông nghiệp bền vững trong tương lai.

Trước nhu cầu ngày càng tăng về các sản phẩm nông nghiệp sạch, chất lượng cao, an toàn và thân thiện môi trường, luận án đặt ra vấn đề nghiên cứu và phát triển đổi mới mô hình tăng trưởng nông nghiệp theo hướng kinh tế xanh. Mục tiêu là hạn chế tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời chuyển đổi cơ cấu sản xuất và tiêu dùng nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao chất lượng tăng trưởng và đảm bảo sức khỏe con người. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng (dựa vào vốn, tài nguyên, lao động giá rẻ) sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu (ứng dụng khoa học công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm) để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm làm rõ các vấn đề lý luận về chuyển đổi từ nông nghiệp "nâu" sang "xanh", xây dựng nội dung phát triển nông nghiệp xanh và đề xuất các chỉ số đánh giá. Luận án cũng cung cấp phân tích về những bất cập, thách thức và nguyên nhân trong quá trình phát triển nông nghiệp xanh tại Việt Nam, từ đó gợi mở các giải pháp chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển này trong giai đoạn 2016-2025.