Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong ngành dầu khí ở Việt Nam
Ngành Dầu khí
Luận án tập trung nghiên cứu về "Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao (NNLCLC) trong ngành dầu khí ở Việt Nam", một đề tài cấp thiết do NNLCLC là yếu tố then chốt đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành kinh tế đặc thù này. Mục tiêu chính là đề xuất các giải pháp nhằm phát triển NNLCLC cho ngành dầu khí Việt Nam, hướng tới thực hiện mục tiêu chiến lược đến năm 2030.
Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về NNLCLC, định nghĩa NNLCLC là những người lao động có trí tuệ, tay nghề, năng lực tốt, được đào tạo cơ bản, chuyên sâu để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của thực tiễn ngành dầu khí. NNLCLC trong ngành dầu khí không đồng nghĩa với học hàm học vị cao, mà bao gồm thợ, công nhân, kỹ sư, chuyên viên, chuyên gia, nhà quản lý cấp cao, có khả năng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong môi trường đặc thù, khó khăn. Các tiêu chí đánh giá NNLCLC được xác định gồm Trí lực, Tâm lực và Thể lực. Luận án đã phân tích các yếu tố khách quan (chính sách vĩ mô, kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ) và chủ quan (tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, thù lao) cùng những đặc thù riêng của ngành dầu khí ảnh hưởng đến sự phát triển này.
Bằng phương pháp nghiên cứu định lượng, luận án đã đánh giá thực trạng phát triển NNLCLC của ngành Dầu khí Việt Nam qua ba giai đoạn (2006-2010, 2011-2015, 2016-2020) về số lượng, cơ cấu và chất lượng. Kết quả cho thấy sự tăng trưởng đáng kể về số lượng và chất lượng nhân lực có trình độ cao trong các giai đoạn đầu, nhưng cũng chỉ ra những hạn chế như quy mô cồng kềnh, chất lượng và năng suất còn khoảng cách so với khu vực, và sự thiếu đồng bộ trong hệ thống đào tạo. Kết quả kiểm định mô hình cho thấy, "Đào tạo và bồi dưỡng NNLCLC" là yếu tố có tác động mạnh nhất (hệ số 0.462), tiếp theo là "Chế độ chính sách" (hệ số 0.349). Các yếu tố "Môi trường làm việc đặc thù" (hệ số 0.205) và "Sử dụng NNLCLC" (hệ số 0.201) cũng có tác động thuận chiều nhưng ở mức độ thấp hơn.
Trên cơ sở phân tích này, luận án đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm phát triển NNLCLC, bao gồm: hoàn thiện và phát triển hệ thống quản trị nguồn nhân lực; xác định tiêu chí đánh giá; nâng cao năng lực hệ thống các cơ sở đào tạo; xây dựng chương trình đào tạo đồng bộ và đội ngũ chuyên gia; cùng các giải pháp hỗ trợ như tăng cường đầu tư, đẩy mạnh hợp tác trong nước và quốc tế, liên kết mạng lưới đào tạo. Những đóng góp này kỳ vọng sẽ góp phần phát triển bền vững ngành dầu khí Việt Nam.