PHÁT TRIỂN NGÀNH CAO SU VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN ĐẾN NĂM 2030
Kinh tế Chính trị (Mã ngành: 9310102)
Luận án "Phát triển ngành cao su Việt Nam trong quá trình Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đến năm 2030" của Võ Hoàng An, thuộc chuyên ngành Kinh tế Chính trị, được hoàn thành tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Đề tài được lựa chọn xuất phát từ vai trò thiết yếu của ngành cao su Việt Nam, với diện tích lớn (941.300 hec-ta năm 2019) và tạo việc làm cho hơn 400.000 lao động ở nông thôn, cùng hơn 100.000 lao động cho sản xuất, chế biến cao su và gỗ cao su. Việt Nam hiện là nước sản xuất và xuất khẩu cao su thứ ba trên thế giới. Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với những thách thức về hiệu quả chuỗi giá trị và khả năng cạnh tranh còn yếu kém, cũng như sự tham gia vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) nông nghiệp, nông thôn còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng. Do đó, việc nghiên cứu toàn diện về mặt lý luận và thực tiễn nhằm đưa ra các giải pháp tổng thể, toàn diện hướng đến phát triển bền vững là cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.
Mục tiêu chung của luận án là phát triển ngành cao su trong quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Việt Nam đến năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu cụ thể hóa bằng việc phân tích cơ sở khoa học và thực tiễn, luận giải về nền tảng phát triển ngành, chuỗi giá trị và mối quan hệ giữa phát triển ngành cao su với CNH, HĐH. Luận án cũng đánh giá thực trạng ngành cao su một cách toàn diện từ trồng, chế biến, tiêu thụ cao su thiên nhiên, gỗ cao su và các sản phẩm cao su công nghiệp, cùng tác động của chúng đến các mặt kinh tế - xã hội, môi trường tại các địa bàn cao su. Từ đó, xây dựng các giải pháp phát triển ngành cao su Việt Nam phù hợp với sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn theo quan điểm của Đảng và Nhà nước.
Những điểm mới và đóng góp của luận án bao gồm việc hệ thống hóa lý luận về ngành và ngành kinh tế - kỹ thuật làm cơ sở cho lý luận phát triển ngành cao su, cũng như xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu sự phát triển ngành trong quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn trên cơ sở chuỗi sản xuất các sản phẩm chính từ cây cao su. Luận án đã nghiên cứu, đánh giá thực trạng phát triển ngành cao su một cách toàn diện, phân tích vai trò của ngành trong việc góp phần CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn địa phương thông qua tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo, chuyển dịch cơ cấu lao động, phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế kỹ thuật, giáo dục, văn hóa xã hội và y tế nông thôn. Đặc biệt, luận án đã đề xuất các giải pháp mới cho sự phát triển ngành cao su, bao gồm giải pháp quy hoạch, phát triển thương hiệu ngành, chuyển đổi số trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0 và thành lập các Chợ cao su hay Trung tâm mua bán cao su nguyên liệu tại địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam Bộ trong giai đoạn từ năm 2006 đến 2019, chủ yếu từ 2010-2018.