Luận án Phát triển năng lực sử dụng thí nghiệm trong dạy học cho sinh viên ngành sư phạm Vật lí

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM TRONG DẠY HỌC CHO SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM VẬT LÍ

Ngành:

Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Vật lí

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển năng lực sử dụng thí nghiệm trong dạy học cho sinh viên ngành sư phạm Vật lí" được thực hiện trong bối cảnh giáo dục Việt Nam đang đổi mới, hướng tới phát triển phẩm chất và năng lực người học, đặc biệt nhấn mạnh vai trò quan trọng của thí nghiệm trong dạy học Vật lí. Đề tài xuất phát từ thực trạng hạn chế trong năng lực sử dụng thí nghiệm (NLSDTN) của giáo viên phổ thông.

Mục tiêu nghiên cứu là đề xuất và triển khai các biện pháp nhằm phát triển NLSDTN trong dạy học cho sinh viên (SV) ngành sư phạm Vật lí, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo. Giả thuyết khoa học khẳng định rằng việc vận dụng các biện pháp như tăng cường hoạt động seminar, hoạt động thiết kế chế tạo và sử dụng thí nghiệm tự làm (TNTL), đa dạng hóa hình thức kiểm tra đánh giá, và xây dựng website hỗ trợ dạy học học phần Thực hành dạy học thí nghiệm Vật lí phổ thông (THDHTNVLPT) sẽ phát triển được NLSDTN cho SV.

Luận án đã làm rõ khái niệm năng lực, NLSDTN trong dạy học và cấu trúc NLSDTN Vật lí gồm 3 nhóm năng lực thành phần. Các đóng góp mới bao gồm việc đề xuất và triển khai thành công 04 biện pháp cụ thể: (1) Tăng cường hoạt động seminar gắn liền với thí nghiệm và hoạt động nghề nghiệp; (2) Tăng cường hoạt động thiết kế, chế tạo và sử dụng TNTL của SV; (3) Đa dạng hóa hình thức kiểm tra đánh giá, chú trọng đánh giá quá trình; và (4) Xây dựng website hỗ trợ dạy học học phần THDHTNVLPT.

Các biện pháp này được triển khai trong phạm vi học phần THDHTNVLPT phần Cơ - Nhiệt. Thực nghiệm sư phạm (TNSP) đã được tiến hành qua hai vòng với các lớp thực nghiệm và đối chứng tại Trường Đại học Vinh. Kết quả TNSP định lượng và định tính cho thấy sự tăng trưởng rõ rệt về điểm số và năng lực ở các lớp thực nghiệm so với lớp đối chứng, đặc biệt ở nhóm năng lực sửa chữa, chế tạo thí nghiệm và tổ chức hoạt động dạy học với thí nghiệm. Điều này khẳng định tính khả thi, hiệu quả và sự đúng đắn của các biện pháp đã đề xuất và giả thuyết khoa học của luận án, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và đào tạo giáo viên Vật lí tương lai.

Mục lục chi tiết:

• Phần mở đầu
• Chương 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu.
• Chương 2. Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài.
• Chương 3. Đề xuất và triển khai các biện pháp phát triển năng lực sử dụng thí nghiệm trong dạy học cho sinh viên sư phạm Vật lí.
• Chương 4. Thực nghiệm sư phạm.
• Kết luận và khuyến nghị
• Danh mục các công trình của tác giả
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục