Luận án Phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG Ở TỈNH NINH BÌNH

Ngành:

KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình" của Nguyễn Thị Minh Tân, thuộc ngành Kinh tế Chính trị, được hoàn thành tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Đề tài nghiên cứu xuất phát từ thực trạng du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, liên ngành, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, sự phát triển của ngành du lịch tại Ninh Bình còn nhiều hạn chế, tiềm ẩn các tác động tiêu cực đáng kể đến môi trường sinh thái như suy thoái nguồn tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm môi trường gia tăng, và phá vỡ cảnh quan. Với ý nghĩa đó, luận án đặt mục tiêu đánh giá thực trạng phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2010-2019 và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển hiệu quả, bền vững đến năm 2030.

Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường, bao gồm khái niệm, sự cần thiết, nội dung và các nhân tố ảnh hưởng. Luận án cũng phân tích kinh nghiệm từ một số quốc gia và địa phương trong nước có nét tương đồng để rút ra những bài học quý báu cho tỉnh Ninh Bình.

Về thực trạng giai đoạn 2010-2019, luận án đánh giá mức độ đóng góp của du lịch vào phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh, vai trò tạo nguồn lực và điều kiện để bảo vệ môi trường, công tác bảo tồn cảnh quan và sử dụng bền vững tài nguyên, cải thiện kết cấu hạ tầng, và tăng cường chất lượng môi trường. Các số liệu cho thấy tổng doanh thu và lượng khách du lịch đến Ninh Bình đã tăng trưởng đáng kể, đặc biệt từ Quần thể danh thắng Tràng An. Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân, như mâu thuẫn giữa phát triển du lịch và bảo vệ môi trường, nguồn lực bảo vệ môi trường còn hạn chế, suy thoái tài nguyên và nhận thức chưa đầy đủ của các chủ thể.

Để khắc phục những vấn đề này, luận án đề xuất định hướng và 5 nhóm giải pháp chiến lược đến năm 2030, bao gồm: nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các chủ thể, hoàn thiện quy hoạch và cơ chế chính sách, bảo vệ tài nguyên môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển các loại hình du lịch bền vững thân thiện với môi trường, và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Những giải pháp này hướng đến mục tiêu đưa Ninh Bình trở thành một trong những trọng điểm du lịch quốc gia vào năm 2020 và ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh vào năm 2030, đồng thời đảm bảo an ninh môi trường bền vững.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
    • 4.1. Cơ sở lý luận
    • 4.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Đóng góp mới của luận án
  • 6. Kết cấu luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

  • 1.1. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
    • 1.1.1. Những công trình nghiên cứu lý luận về phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 1.1.1.1. Những công trình nghiên cứu về phát triển kinh tế du lịch
      • 1.1.1.2. Những công trình nghiên cứu về đảm bảo an ninh môi trường
      • 1.1.1.3. Những công trình nghiên cứu về phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
    • 1.1.2. Những công trình nghiên cứu thực tiễn về phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 1.1.2.1. Các công trình nghiên cứu về kinh nghiệm phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 1.1.2.2. Các công trình nghiên cứu về giải pháp phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 1.1.2.3. Các công trình nghiên cứu về phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình
  • 1.2. ĐÁNH GIÁ CHUNG KẾT QUẢ CỦA CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ VÀ NHỮNG “KHOẢNG TRỐNG” CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
    • 1.2.1. Đánh giá chung
    • 1.2.2. Những “khoảng trống” cần tiếp tục nghiên cứu

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG

  • 2.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH VÀ ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG
    • 2.1.1. Về du lịch và phát triển kinh tế du lịch
      • 2.1.1.1. Du lịch
      • 2.1.1.2. Phát triển kinh tế du lịch
    • 2.1.2. Đảm bảo an ninh môi trường
      • 2.1.2.1. Môi trường
      • 2.1.2.2. Khái niệm đảm bảo an ninh môi trường
  • 2.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG
    • 2.2.1. Khái niệm và sự cần thiết phải phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 2.2.1.1. Khái niệm về phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 2.2.1.2. Sự cần thiết phải phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
    • 2.2.2. Nội dung phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 2.2.2.1. Phát triển kinh tế du lịch gắn với sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên du lịch và bảo vệ môi trường du lịch
      • 2.2.2.2. Quy hoạch phát triển du lịch gắn kết chặt chẽ với quy hoạch bảo vệ môi trường sinh thái
      • 2.2.2.3. Phát triển các loại hình du lịch bền vững
      • 2.2.2.4. Phát triển kinh tế du lịch gắn với ứng phó biến đổi khí hậu
    • 2.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 2.2.3.1. Nhóm nhân tố chủ quan
      • 2.2.3.2. Nhóm nhân tố khách quan
  • 2.3. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ, TRONG NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO TỈNH NINH BÌNH
    • 2.3.1. Kinh nghiệm quốc tế
    • 2.3.3. Bài học rút ra cho tỉnh Ninh Bình

• Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG Ở TỈNH NINH BÌNH GIAI ĐOẠN 2010-2019

  • 3.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH NINH BÌNH
    • 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
    • 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
    • 3.1.3. Về tài nguyên du lịch
  • 3.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG Ở TỈNH NINH BÌNH
    • 3.2.1. Thực trạng phát triển kinh tế du lịch gắn với sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên du lịch
    • 3.2.2. Thực trạng gắn kết chặt chẽ giữa quy hoạch phát triển du lịch với quy hoạch bảo vệ môi trường sinh thái
    • 3.2.3. Thực trạng phát triển các loại hình du lịch bền vững (du lịch có trách nhiệm, du lịch thân thiện với môi trường - du lịch xanh)
    • 3.2.4. Thực trạng phát triển kinh tế du lịch gắn với ứng phó biến đổi khí hậu
    • 3.2.2. Đánh giá về phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2010-2020
      • 3.2.2.1. Những kết quả đạt được trong phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình
      • 3.2.2.2. Những hạn chế và nguyên nhân trong phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường

• Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG Ở TỈNH NINH BÌNH ĐẾN NĂM 2030

  • 4.1. BỐI CẢNH MỚI VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG Ở TỈNH NINH BÌNH ĐẾN NĂM 2030
    • 4.1.1. Bối cảnh mới liên quan đến phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình đến năm 2030
      • 4.1.1.1. Bối cảnh quốc tế
      • 4.1.1.2. Bối cảnh trong nước
    • 4.2.2. Định hướng và mục tiêu phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình đến năm 2030
      • 4.2.2.1. Định hướng phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
      • 4.2.2.2. Mục tiêu phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
  • 4.2. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH GẮN VỚI ĐẢM BẢO AN NINH MÔI TRƯỜNG Ở TỈNH NINH BÌNH ĐẾN NĂM 2030
    • 4.2.1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể tham gia phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường
    • 4.2.2. Hoàn thiện quy hoạch và cơ chế, chính sách phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình
      • 4.2.2.1. Hoàn thiện quy hoạch phát triển du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình
      • 4.2.2.2. Hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm phát triển du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Bình
    • 4.2.3. Bảo vệ tài nguyên, môi trường du lịch và ứng phó với biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng
      • 4.2.3.1. Bảo vệ tài nguyên, môi trường du lịch
      • 4.2.3.2. Ứng phó với biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng
    • 4.2.4. Phát triển các loại hình du lịch bền vững thân thiện với môi trường
    • 4.2.5. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong việc thực thi cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường trong phát triển kinh tế nói chung, phát triển kinh tế du lịch nói riêng

• KẾT LUẬN