Tên luận án:
PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG NÓI CHO HỌC SINH LỚP 1 CÓ KHÓ KHĂN VỀ NÓI HỌC HÒA NHẬP
Ngành:
Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ "PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG NÓI CHO HỌC SINH LỚP 1 CÓ KHÓ KHĂN VỀ NÓI HỌC HÒA NHẬP" tập trung giải quyết nhu cầu cấp thiết về phát triển kỹ năng nói (KNN) cho học sinh lớp 1 có khó khăn về nói (HS KKVN) trong môi trường giáo dục hòa nhập (GDHN). Nghiên cứu khẳng định ngôn ngữ là công cụ giao tiếp và tư duy quan trọng, và KNN là yếu tố nền tảng cho sự phát triển nhận thức, học tập và hòa nhập xã hội của học sinh tiểu học.
Nghiên cứu chỉ ra thực trạng HS KKVN, đặc biệt là học sinh lớp 1, thường gặp các vấn đề như nói chậm, không rõ lời, phát âm sai, ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và khả năng học tập. Mặc dù Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 chú trọng phát triển năng lực, trong đó có năng lực giao tiếp cho HS có nhu cầu đặc biệt, nhưng giáo viên (GV) còn thiếu kiến thức, kỹ năng và tài liệu hỗ trợ chuyên biệt cho đối tượng HS KKVN trong GDHN. Các biện pháp can thiệp hiện tại chưa được tích hợp sâu rộng vào chương trình học.
Mục tiêu của luận án là đề xuất và kiểm chứng tính khả thi, hiệu quả của các biện pháp phát triển KNN cho HS lớp 1 có KKVN. Nghiên cứu tập trung vào 04 loại KKVN thường gặp (nói ngọng, nói lắp, nói khó, rối loạn giọng điệu), đặc biệt đi sâu vào đối tượng HS nói ngọng do tính phổ biến tại địa bàn khảo sát (thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định). Luận án đã xây dựng bộ công cụ nhận diện và đánh giá KKVN phù hợp với ngữ cảnh địa phương.
Dựa trên cơ sở lý luận và khảo sát thực trạng, luận án đã đề xuất hệ thống 08 biện pháp cụ thể, bao gồm các nguyên tắc dạy học và các phương pháp tác động đặc thù. Các biện pháp này hướng tới việc nhận biết HS nói ngọng, xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân, điều chỉnh dạy học môn Tiếng Việt, tạo môi trường giao tiếp thân thiện, và luyện tập tri giác ngữ âm, vận động cấu âm, phát âm âm vị và nói đúng từ. Kết quả thực nghiệm sư phạm trên 03 trường hợp HS nói ngọng điển hình cho thấy các biện pháp đề xuất có tính khoa học, độ tin cậy và phù hợp, mang lại những tiến bộ đáng kể trong KNN của học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập.
Mục lục chi tiết:
- Phần mở đầu: 8 trang, giới thiệu chung về luận án.
- Phần nội dung gồm ba chương:
- Chương 1. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VIỆC PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG NÓI CHO HỌC SINH LỚP 1 CÓ KHÓ KHĂN VỀ NÓI HỌC HÒA NHẬP (52 trang)
- 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
- 1.1.1. Nghiên cứu về phát triển kĩ năng nói cho học sinh
- 1.1.1.1. Ở nước ngoài
- 1.1.1.2. Ở Việt Nam
- 1.1.2. Nhận diện học sinh khó khăn về nói trong quá trình phân loại các đối tượng khuyết tật ngôn ngữ
- 1.1.2.1. Ở nước ngoài
- 1.1.2.2. Ở Việt Nam
- 1.1.3. Công cụ đánh giá và đo lường
- 1.1.4. Về nội dung và phương pháp phát triển kĩ năng nói cho học sinh khó khăn về nói
- 1.1.4.1 Ở nước ngoài
- 1.1.4.2. Ở Việt Nam
- 1.2. Phát triển kĩ năng nói cho học sinh khó khăn về nói học hoà nhập ở trường tiểu học
- 1.2.1. Lời nói và âm lời nói
- 1.2.2. Khái niệm kĩ năng và kĩ năng nói
- 1.2.3. Kĩ năng nói của học sinh tiểu học theo yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Việt
- 1.2.4. Học sinh khó khăn về nói
- 1.2.4.1. Khái niệm khó khăn về nói
- 1.2.4.2. Khái niệm học sinh khó khăn về nói
- 1.2.4.3. Phân loại khó khăn về nói
- 1.2.4.4. Tính chất và mức độ khó khăn về nói
- 1.2.4.5. Nguyên nhân dẫn đến những khó khăn về nói
- 1.2.4.6. Đặc điểm của học sinh lớp 1 có khó khăn về nói
- 1.2.5. Yêu cầu phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 có khó khăn về nói trong trường hòa nhập
- 1.2.5.1. Trường tiểu học hòa nhập
- 1.2.5.2. Phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 có khó khăn về nói học hoà nhập ở trường tiểu học
- Kết luận chương 1
- Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG NÓI CHO HỌC SINH LỚP 1 CÓ KHÓ KHĂN VỀ NÓI HỌC HÒA NHẬP Ở MÔN TIẾNG VIỆT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH (34 trang)
- 2.1. Chương trình môn Tiếng Việt tiểu học 2018 và việc phát triển kĩ năng nói cho học sinh tiểu học
- 2.1.1. Mục tiêu Chương trình môn Tiếng Việt quyết định nội dung, phương pháp dạy nói và cách thức đánh giá học sinh
- 2.1.2. Những điểm mới của Chương trình môn Tiếng Việt tiểu học 2018 và việc phát triển kĩ năng nói cho học sinh tiểu học
- 2.2. Thực trạng phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 có khó khăn về nói học hòa nhập
- 2.2.1. Tổ chức khảo sát
- 2.2.2. Kết quả khảo sát
- 2.2.2.1. Thực trạng phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 có khó khăn về nói học hòa nhập của đội ngũ giáo viên
- 2.2.2.2. Thực trạng kĩ năng nói của học sinh lớp 1 có khó khăn về nói học hòa nhập
- 2.2.2.3. Thực trạng nhận thức, hành động của phụ huynh và các lực lượng hỗ trợ khác trong việc phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 có khó khăn về nói
- Kết luận chương 2
- Chương 3. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG NÓI CHO HỌC SINH LỚP 1 NÓI NGỌNG HỌC HÒA NHẬP VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM (58 trang)
- 3.1. Một số nguyên tắc dạy học nhằm phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 nói ngọng học hòa nhập
- 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo học sinh lớp 1 nói ngọng là chủ thể của hoạt động dạy học phát triển kĩ năng nói trong lớp học hòa nhập
- 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo nội dung dạy học phát triển kĩ năng nói phải bám sát mục tiêu, yêu cầu cần đạt của Chương trình môn Tiếng Việt tiểu học 2018
- 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo việc rèn luyện, phát triển kĩ năng nói được tích hợp với dạy học các kĩ năng nghe, đọc, viết
- 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo dạy học phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 nói ngọng học hòa nhập theo tiến trình
- 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, tính cá biệt, tính hiệu quả, tính khả thi đem lại giá trị thực tiễn cho việc dạy học phát triển kĩ năng nói của học sinh lớp 1 nói ngọng trong lớp học hòa nhập
- 3.2. Một số biện pháp phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 nói ngọng học hòa nhập
- 3.2.1. Giai đoạn lập kế hoạch tác động nhằm phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 nói ngọng học hòa nhập
- 3.2.1.1. Biện pháp 1: Nhận biết học sinh nói ngọng
- 3.2.1.2. Biện pháp 2: Xây dựng mục tiêu và lập kế hoạch giáo dục cá nhân cho học sinh lớp 1 nói ngọng
- 3.2.1.3. Biện pháp 3: Điều chỉnh trong dạy học hòa nhập môn Tiếng Việt lớp 1 cho học sinh nói ngọng
- 3.2.1.4. Biện pháp 4: Xây dựng môi trường giao tiếp thân thiện và thuận lợi cho học sinh lớp 1 nói ngọng
- 3.2.2. Giai đoạn tác động bằng các phương pháp đặc thù để giúp khắc phục lỗi phát âm cho học sinh lớp 1 nói ngọng
- 3.2.2.1. Biện pháp 1: Luyện tri giác ngữ âm
- 3.2.2.2. Biện pháp 2: Luyện vận động bộ phận cấu âm
- 3.2.2.3. Biện pháp 3: Luyện kĩ năng phát âm âm vị tiếng Việt
- 3.2.2.4. Biện pháp 4: Luyện kĩ năng nói đúng từ cho học sinh lớp 1 nói ngọng
- 3.3. Điều kiện nâng cao hiệu quả dạy học phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 nói ngọng học hòa nhập
- 3.3.1. Bồi dưỡng năng lực cho giáo viên để phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 nói ngọng học hòa nhập
- 3.3.1.1. Phương pháp kể chuyện
- 3.3.1.2. Phương pháp luyện đọc
- 3.3.1.3. Phương pháp luyện nói theo chủ đề, phát biểu, thuyết trình
- 3.3.1.4. Phương pháp học hợp tác nhóm trong dạy học hòa nhập môn Tiếng Việt
- 3.3.1.5. Phương pháp cặp đôi
- 3.3.2. Phối hợp với các lực lượng giáo dục trong việc phát triển kĩ năng nói cho học sinh lớp 1 nói ngọng học hòa nhập
- 3.4. Thực nghiệm sư phạm
- 3.4.1. Mục đích thực nghiệm
- 3.4.2. Giả thiết thực nghiệm
- 3.4.3. Tiến hành thực nghiệm
- 3.4.4. Nghiên cứu điển hình và kết quả đánh giá
- 3.4.5. Kết quả thực nghiệm
- 3.4.6. Kết luận thực nghiệm
- Kết luận chương 3
- Phần kết luận và khuyến nghị: 4 trang.
- 1. Kết luận
- 2. Khuyến nghị