Luận án Phát triển khu kinh tế một số nước châu Á và kinh nghiệm cho khu kinh tế Nam Thành phố Hồ Chí Minh

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN KHU KINH TẾ MỘT SỐ NƯỚC CHÂU Á VÀ KINH NGHIỆM CHO KHU KINH TẾ NAM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành:

Kinh tế quốc tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển khu kinh tế một số nước châu Á và kinh nghiệm cho khu kinh tế Nam Thành phố Hồ Chí Minh" của Nguyễn Việt Dũng tập trung nghiên cứu làn sóng phát triển các khu kinh tế (KKT) như một đột phá quan trọng trong tiến trình đổi mới, mở cửa và hội nhập của nhiều quốc gia châu Á. Việt Nam, với vị trí chiến lược và đường bờ biển dài, có tiềm năng lớn để phát triển các đặc khu kinh tế nhưng vẫn chưa đạt được thành công tương xứng do thiếu các nguồn lực và cơ chế chính sách phù hợp. Thành phố Hồ Chí Minh, một trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục và khoa học công nghệ lớn, được xem là khu vực có đầy đủ điều kiện tiền đề để xây dựng một KKT, đặc biệt là khu vực phía Nam với Khu chế xuất Tân Thuận, Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng và Khu đô thị công nghiệp cảng Hiệp Phước.

Mục đích nghiên cứu chung của luận án là đề xuất các giải pháp thực tiễn nhằm xây dựng và phát triển thành công Khu kinh tế Nam TP.HCM, dựa trên việc hệ thống hóa lý luận, đánh giá thực trạng KKT tại các quốc gia châu Á tiêu biểu như Thâm Quyến (Trung Quốc), Incheon (Hàn Quốc), Iskandar (Malaysia) và phân tích khả năng, điều kiện của TP.HCM. Luận án khẳng định KKT thành công đòi hỏi một thể chế mạnh mẽ, cam kết chính trị, chính sách can thiệp của nhà nước và sự tham gia của khu vực tư nhân, cùng các điều kiện cơ bản về quy mô, vị trí, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng, ngành nghề, khả năng gắn kết với nền kinh tế trong nước và khả năng ứng phó với thách thức toàn cầu.

Các bài học kinh nghiệm từ châu Á chỉ ra tầm quan trọng của việc lựa chọn vị trí chiến lược, thời điểm đầu tư thích hợp, xây dựng thể chế đặc thù, hoạch định chiến lược phát triển ngành nghề mũi nhọn bền vững, thiết kế chính sách ưu đãi hấp dẫn và thực hiện chương trình tiếp thị hiệu quả. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp định hình khung pháp lý, địa bàn phát triển (Quận 7, Nhà Bè, Cần Giờ với tổng diện tích 840,24 km²), thiết kế và triển khai xây dựng, cũng như thu hút nguồn nhân lực cho KKT Nam TP.HCM, đồng thời đưa ra kiến nghị cho Chính phủ và chính quyền Thành phố để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Việc thành lập KKT tại TP.HCM được xem là một sự cần thiết khách quan.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến chủ đề của luận án.
  • 1.1. Các nghiên cứu liên quan đến vai trò khu kinh tế
  • 1.2. Các nghiên cứu liên quan kinh nghiệm xây dựng và phát triển khu kinh tế các quốc gia châu Á
  • 1.3. Các nghiên cứu liên quan đến chính sách, định hướng, kinh nghiệm xây dựng và phát triển khu kinh tế tại Việt Nam
  • 1.4. Đánh giá khái quát các nghiên cứu trước
    • 1.4.1. Những vấn đề đã được thống nhất
    • 1.4.2. Những vấn đề chưa được giải quyết
  • 1.5. Những hướng nghiên cứu tiếp tục của Luận án
• Chương 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng và phát triển các khu kinh tế.
  • 2.1. Cơ sở lý luận phát triển KKT
    • 2.1.1. Khái niệm KKT
    • 2.1.2. Đặc điểm của các loại hình KKT phổ biến
    • 2.1.3. Mục tiêu xây dựng và phát triển khu kinh tế
    • 2.1.4. Các tiêu chí đánh giá sự phát triển KKT
    • 2.1.5. Những điều kiện và khả năng để một KKT thành công
    • 2.1.6. Nội dung cơ bản của việc xây dựng và phát triển KKT
    • 2.1.7. Lộ trình xây dựng và phát triển các KKT
  • 2.2. Cơ sở thực tiễn xây dựng và phát triển KKT
    • 2.2.1. Sự cần thiết xây dựng và phát triển các KKT trên thế giới
    • 2.2.2. Thực tiễn xây dựng và phát triển các KKT trên thế giới
• Chương 3. Thực trạng xây dựng và phát triển khu kinh tế ở các quốc gia châu Á.
  • 3.1. Đặc điểm xây dựng và phát triển KKT các quốc gia châu Á
  • 3.2. Thực trạng xây dựng và phát triển một số KKT của Trung Quốc, Hàn Quốc và Malaysia
  • 3.3. Bài học kinh nghiệm xây dựng và phát triển KKT các quốc gia châu Á
• Chương 4. Một số giải pháp xây dựng và phát triển Khu kinh tế Nam Thành phố Hồ Chí Minh.
  • 4.1. Sự cần thiết, quan điểm, định hướng xây dựng và phát triển KKT phía Nam TP.HCM
  • 4.2. Điều kiện và khả năng cho việc xây dựng và phát triển một KKT ở khu vực phía Nam TP.HCM
  • 4.3. Những giải pháp chủ yếu để xây dựng và phát triển một KKT tại khu vực phía Nam TP.HCM
  • 4.4. Kiến nghị