PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH VI MÔ TẠI VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM MIỀN TRUNG
Tài chính - Ngân hàng (Mã số: 9.34.02.01)
Luận án "Phát triển hoạt động Tài chính vi mô tại Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung" của Nguyễn Thị Hạnh được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề đói nghèo và bất bình đẳng thu nhập thông qua phát triển tài chính vi mô (TCVM) tại Vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ) miền Trung. Bối cảnh nghiên cứu cho thấy, vùng KTTĐ miền Trung đối mặt với thu nhập thấp ở khu vực nông thôn và khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính hạn chế, ảnh hưởng đến nỗ lực xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế toàn diện.
Mục tiêu chính của luận án là xây dựng khung lý thuyết để đánh giá thực trạng phát triển hoạt động TCVM, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp. Luận án tập trung nghiên cứu đối tượng phát triển hoạt động TCVM tại vùng KTTĐ miền Trung, trong giai đoạn 2015-2019, cụ thể là hoạt động tín dụng vi mô và tiết kiệm vi mô của các tổ chức cung cấp dịch vụ TCVM. Các phương pháp nghiên cứu khoa học, bao gồm duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, thu thập và phân tích dữ liệu (thứ cấp, sơ cấp), tổng hợp, so sánh và phân tích được áp dụng.
Luận án đã đóng góp về mặt lý luận bằng cách nghiên cứu phát triển hoạt động TCVM gắn với chiến lược tài chính toàn diện và đề xuất ba nhóm chỉ tiêu đánh giá (quy mô, chất lượng dịch vụ; khả năng tiếp cận; tác động đến xóa đói giảm nghèo). Về thực tiễn, nghiên cứu đã đánh giá tổng thể quy mô, chất lượng dịch vụ TCVM, mức độ tiếp cận và tác động đến thu nhập, đời sống của hộ nghèo, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện.
Kết quả nghiên cứu cho thấy hoạt động TCVM tại vùng KTTĐ miền Trung đã duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định về tín dụng và tiết kiệm, góp phần cải thiện thu nhập hộ gia đình và tăng quyền bình đẳng giới. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế như mạng lưới hoạt động hẹp, quy mô vốn nhỏ, sản phẩm dịch vụ chưa đa dạng, nợ quá hạn cao, khả năng tiếp cận và ứng dụng công nghệ còn thấp. Những hạn chế này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.
Để phát triển hoạt động TCVM đến năm 2030, luận án đề xuất bốn nhóm giải pháp chính: tài chính (tăng cường huy động vốn, đa dạng hóa sản phẩm tiết kiệm, bảo hiểm tiền gửi, đảm bảo bền vững tổ chức), năng lực nguồn nhân lực (chuyển đổi hình thức hoạt động, nâng cao chất lượng nhân sự, giáo dục tài chính khách hàng), công nghệ (ứng dụng Fintech, an ninh tài chính cá nhân) và hỗ trợ phát triển (giảm nghèo bền vững, hỗ trợ sinh kế). Luận án cũng đưa ra lộ trình thực hiện theo hai giai đoạn (2021-2025 và 2026-2030) và các khuyến nghị chính sách cụ thể cho Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, cùng các tỉnh/thành phố. Nghiên cứu cũng chỉ ra một số hạn chế về phạm vi dữ liệu và góc độ tiếp cận, là gợi ý cho các nghiên cứu tiếp theo.