Luận án Phân lập, tuyển chọn vi khuẩn Lactobacillus spp. và ứng dụng trong bảo quản chôm chôm sau thu hoạch

Tên luận án:

PHÂN LẬP, TUYỂN CHỌN VI KHUẨN Lactobacillus spp. VÀ ỨNG DỤNG TRONG BẢO QUẢN CHÔM CHÔM SAU THU HOẠCH

Ngành:

Vi sinh vật học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Chôm chôm là loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao tại Đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam. Tuy nhiên, sau thu hoạch, trái chôm chôm dễ bị mất nước, hóa nâu và nhiễm nấm bệnh, làm giảm chất lượng cũng như thời gian bảo quản. Nghiên cứu này đề xuất sử dụng vi khuẩn Lactobacillus spp. như một giải pháp sinh học mới nhằm kiểm soát nấm bệnh, cải thiện chất lượng và kéo dài thời gian tồn trữ, thay thế các phương pháp hóa chất truyền thống.

Mục tiêu của luận án là phân lập và tuyển chọn các dòng Lactobacillus spp. có khả năng ức chế nấm gây bệnh trên chôm chôm sau thu hoạch, từ đó phát triển chế phẩm sinh học ứng dụng trong bảo quản. Nghiên cứu đã phân lập 56 dòng Lactobacillus spp. từ chôm chôm và xác định 7 dòng nấm gây bệnh phổ biến, bao gồm Lasiodiplodia pseudotheobromae, Phomopsis mali, Lasmenia sp., Gliocephalotrichum cylindrosporum, Pestalotiopsis virgatula, Pestalotiopsis clavispora và Fusarium verticillioides. Kết quả cho thấy 55 trong số 56 dòng vi khuẩn có khả năng ức chế cả 7 dòng nấm này. Ba dòng vi khuẩn có khả năng kháng nấm cao nhất được tuyển chọn là Lactobacillus plantarum CC6, Lactobacillus fermentum DC2 và Lactobacillus fermentum DGMC2. Các dòng này được kết hợp với các chất bổ sung tối ưu (chitosan 0,03%, alginate 0,03%, CMC 0,5%) để tạo chế phẩm sinh học, có pH thấp (3,5-4,6) và khả năng tạo màng bảo vệ ức chế nấm bệnh.

Trong giai đoạn thử nghiệm sau thu hoạch, bốn nghiệm thức (CC6-Chito, DC2-Chito, CC6-CMC, DC2-SA) cho kết quả tốt nhất sau 15 ngày bảo quản ở 13°C, giúp giảm tỷ lệ nhiễm nấm xuống 5% (so với 45% ở đối chứng), hạn chế hiện tượng hóa nâu, giảm hao hụt khối lượng và duy trì độ sáng của vỏ trái ở mức cao. Đặc biệt, nghiệm thức DC2-Chito ghi nhận chỉ số hóa nâu thấp nhất.

Khi ứng dụng xử lý cận thu hoạch (7 và 14 ngày trước thu hoạch), xử lý 7 ngày mang lại chất lượng trái vượt trội hơn so với xử lý 14 ngày. Hai nghiệm thức nổi bật nhất là DC2-Chito và CC6-CMC đã kiểm soát hoàn toàn nấm bệnh sau thu hoạch, giảm thiểu hao hụt trọng lượng ở mức thấp nhất, duy trì độ sáng vỏ trái cao (L* lần lượt là 44,22 và 43,30), hàm lượng tổng chất rắn hòa tan (TSS) và vitamin C cao hơn đáng kể so với mẫu đối chứng, cùng với chỉ số hóa nâu thấp nhất. Từ các kết quả trên, hai công thức DC2-Chito và CC6-CMC được đề xuất làm chế phẩm sinh học xử lý chôm chôm trước và sau thu hoạch, mang lại giải pháp an toàn, thân thiện môi trường và có tiềm năng thay thế nông dược hóa học, góp phần nâng cao giá trị kinh tế của chôm chôm tại Việt Nam.