Luận án Phân lập một số hợp chất taxoid từ lá Thông đỏ lá dài (Taxus wallichiana Zucc.) trồng ở Lâm Đồng, định hướng thiết lập chất đối chiếu

Tên luận án:

PHÂN LẬP MỘT SỐ HỢP CHẤT TAXOID TỪ LÁ THÔNG ĐỎ LÁ DÀI (TAXUS WALLICHIANA ZUCC.) TRỒNG Ở LÂM ĐỒNG, ĐỊNH HƯỚNG THIẾT LẬP CHẤT ĐỐI CHIẾU

Ngành:

Kiểm nghiệm thuốc

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phân lập một số hợp chất taxoid từ lá Thông đỏ lá dài (Taxus wallichiana Zucc.) trồng ở Lâm Đồng, định hướng thiết lập chất đối chiếu" của Hứa Hoàng Oanh, ngành Kiểm nghiệm thuốc, được hoàn thành tại Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2020. Đề tài tập trung vào việc nghiên cứu cây Thông đỏ lá dài, một nguồn dược liệu quý chứa các hợp chất taxoid có hoạt tính sinh học cao, đặc biệt trong điều trị ung thư như paclitaxel và các dẫn xuất. Do giá trị kinh tế cao, Thông đỏ đang bị khai thác quá mức, dẫn đến khan hiếm. Việc nghiên cứu và thiết lập chất chuẩn từ nguồn Thông đỏ lá dài trồng tại Lâm Đồng là hết sức cấp thiết, có ý nghĩa khoa học, thực tế và kinh tế, đồng thời giúp giảm phụ thuộc vào các chất chuẩn ngoại nhập có giá thành cao.

Luận án đã đạt được các mục tiêu đề ra, bao gồm:

• Chiết xuất, phân lập và xác định cấu trúc 5 hợp chất taxoid tinh khiết từ lá Thông đỏ lá dài trồng ở Lâm Đồng: Taxinin B, 10-deacetyl taxinin B, taxuspin D, taxuspin F và taxchinin B, sử dụng các phương pháp sắc ký và phổ nghiệm (UV, IR, MS, NMR). Đáng chú ý, taxuspin D và taxchinin B lần đầu tiên được công bố phân lập từ lá Taxus wallichiana Zucc., mặc dù cấu trúc của chúng đã được biết. Các taxoid này có tác dụng dược lý tiềm năng như chống kết tập tiểu cầu, chống đề kháng thuốc kháng ung thư, và ức chế tế bào Hela.
• Thiết lập 4 hợp chất taxoid (Taxinin B, 10-deacetyl taxinin B, taxuspin D, taxuspin F) làm chất đối chiếu, với độ tinh khiết trên 95% và khối lượng lớn hơn 150 mg, theo hướng dẫn của ASEAN. Đây là lần đầu tiên các chất đối chiếu này được thiết lập, cung cấp nguyên liệu cần thiết cho kiểm nghiệm dược liệu và đánh giá chất lượng.
• Xây dựng và thẩm định thành công quy trình định lượng đồng thời paclitaxel và 4 hợp chất taxoid đã phân lập bằng phương pháp HPLC với cột C18 và đầu dò PDA. Quy trình này sử dụng chương trình đẳng dòng, thời gian phân tích dưới 30 phút/mẫu và đạt các chỉ tiêu thẩm định về độ đặc hiệu, tính tuyến tính (R² > 0,9995), độ chính xác và độ đúng. Quy trình này chưa từng được công bố trước đây, cho phép định tính và định lượng nhanh chóng, tin cậy các taxoid trong lá Thông đỏ lá dài.

Kết quả nghiên cứu góp phần vào việc kiểm định chất lượng dược liệu Thông đỏ lá dài, phát triển nguồn chất chuẩn trong nước và mở ra hướng tổng hợp các hoạt chất chống ung thư từ nguồn tài nguyên thiên nhiên của Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: TỔNG QUAN

  • 1.1. Giới thiệu tổng quan về cây Thông đỏ lá dài (T. wallichiana).
  • 1.2. Thành phần hóa học trong Thông đỏ.
  • 1.3. Tác dụng dược lý của Thông đỏ.
  • 1.4. Các nghiên cứu chiết xuất, phân lập hợp chất taxoid từ Thông đỏ.

• Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.2. Nguyên vật liệu
  • 2.3. Phương pháp nghiên cứu