Tên luận án:
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA KIỂM TOÁN LIÊN TỤC TẠI VIỆT NAM
Ngành:
Kế toán
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này, mang tên "CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA KIỂM TOÁN LIÊN TỤC TẠI VIỆT NAM", được thực hiện trong bối cảnh những tiến bộ nhanh chóng của công nghệ thông tin (CNTT) cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, đã thúc đẩy sự ra đời của Kiểm toán liên tục (KTLT) nhằm khắc phục hạn chế của kiểm toán truyền thống và nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm toán trong môi trường tự động hóa ngày càng cao. Với mục tiêu khám phá và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự hình thành và phát triển của KTLT tại Việt Nam trong lĩnh vực kiểm toán nội bộ (KTNB) và kiểm toán độc lập (KTĐL), nghiên cứu này cũng nhằm xác định các nhân tố thúc đẩy và trở ngại trong bối cảnh kinh tế đang phát triển như Việt Nam.
Phương pháp nghiên cứu hỗn hợp theo kiểu "tuần tự khám phá" được áp dụng, bao gồm giai đoạn nghiên cứu định tính (phân tích tài liệu, phỏng vấn chuyên gia) và giai đoạn nghiên cứu định lượng (khảo sát KTV độc lập, KTV nội bộ, KTV hệ thống thông tin tại các DNKiT lớn, ngân hàng và doanh nghiệp có chức năng KTNB). Kết quả nghiên cứu định tính ban đầu đã xác định 10 chủ đề (nhân tố) có ảnh hưởng. Giai đoạn định lượng, thông qua việc thu thập dữ liệu từ 191 KTV hợp lệ, đã sử dụng phân tích nhân tố khám phá (EFA) và hồi quy tuyến tính đa biến (MLR) để kiểm định các giả thuyết.
Các phát hiện chính cho thấy KTLT hiện đang ở giai đoạn "sơ khai" tại Việt Nam, đã được tìm hiểu và triển khai thử nghiệm trong hoạt động KTNB ở một số doanh nghiệp tài chính nhưng chưa phổ biến trong KTĐL. Mô hình cuối cùng xác định ba nhân tố thúc đẩy có ý nghĩa thống kê: Điều kiện bên ngoài thúc đẩy KTLT, Điều kiện bên trong doanh nghiệp thúc đẩy KTLT, và Nhu cầu về KTLT của doanh nghiệp và KTV. Ba nhân tố trở ngại có ý nghĩa thống kê bao gồm: Trở ngại về nguồn lực tài chính của doanh nghiệp, Trở ngại về tổ chức bên trong doanh nghiệp, và Trở ngại về năng lực chuyên môn của KTV. Đáng chú ý, các nhân tố ảnh hưởng này chủ yếu là "phi công nghệ" chứ không phải "công nghệ".
Về mặt lý luận, nghiên cứu đóng góp bằng việc xây dựng thang đo và khẳng định vai trò nổi bật của các yếu tố phi công nghệ, đồng thời đề xuất KTLT phù hợp nhất khi được thực hiện bởi KTV nội bộ trong điều kiện Việt Nam. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức về KTLT và đề xuất lộ trình phát triển KTLT tại Việt Nam, bắt đầu từ KTNB và mở rộng dần với sự tham gia của các bên liên quan.
Mục lục chi tiết:
- PHẦN MỞ ĐẦU
- 1) Lý do chọn đề tài
- 2) Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
- 3) Đối tượng nghiên cứu
- 4) Phạm vi nghiên cứu và thời gian nghiên cứu:
- 5) Phương pháp nghiên cứu
- 6) Những đóng góp của nghiên cứu
- 7) Kết cấu của luận án
- Chương 1 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
- 1.1 Các nghiên cứu của nước ngoài
- 1.1.1 Các nghiên cứu về các nhân tố thúc đẩy thực hiện KTLT
- 1.1.1.1 Nhu cầu của người sử dụng (NSD) trong việc được cung cấp thông tin tin cậy bởi KTLT theo thời gian thực (real-time information):
- 1.1.1.2 Nhu cầu về KTLT của doanh nghiệp và KTV
- a) Nhu cầu về KTLT của doanh nghiệp
- (i) Nhằm đáp ứng các yêu cầu tuân thủ
- (ii) Nâng cao hiệu quả ĐGRR
- b) Nhu cầu về KTLT của KTV
- (i) Nhu cầu về KTLT đối với KTĐL
- (ii) Nhu cầu về KTLT đối với KTNB
- 1.1.1.3 Điều kiện về HTTT của doanh nghiệp để thực hiện KTLT
- 1.1.2 Các nghiên cứu về trở ngại đối với thực hiện KTLT
- 1.1.2.1 Trở ngại về tổ chức và HTTT của doanh nghiệp
- 1.1.2.2 Trở ngại về sự toàn vẹn của HTTT của doanh nghiệp
- 1.1.2.3 Trở ngại về nguồn lực tài chính của doanh nghiệp
- 1.1.2.4 Trở ngại về năng lực chuyên môn của KTV
- 1.1.2.5 Trở ngại về điều kiện pháp lý:
- 1.2 Các nghiên cứu trong nước
- 1.3 Kết quả đạt được của các nghiên cứu trước và khoảng trống lý thuyết
- 1.3.1 Kết quả đạt được của các nghiên cứu trước
- 1.3.2 Khoảng trống và mục tiêu nghiên cứu của luận án
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
- Chương 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT
- 2.1 Một số khái niệm
- 2.2 Các lý thuyết nền tảng
- 2.3 Khung lý thuyết (theoretical framework) và các khái niệm nghiên cứu
- 2.3.1 Khung lý thuyết (theoretical framework)
- 2.3.2 Định nghĩa các khái niệm nghiên cứu
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
- Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1 Phương pháp nghiên cứu và thiết kế nghiên cứu
- 3.2 Quy trình thực hiện nghiên cứu
- 3.2.1 Nghiên cứu định tính
- 3.2.2 Nghiên cứu định lượng
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
- Chương 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
- 4.1 Thực trạng về sự hình thành của KTLT tại Việt Nam
- 4.2 Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của KTLT tại Việt Nam
- 4.2.1 Quy trình thực hiện
- 4.2.2 Kết quả nghiên cứu định tính và thảo luận
- 4.3 Kết quả nghiên cứu định lượng
- 4.3.1 Quy trình thực hiện
- 4.3.2 Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu
- 4.3.3 Thu thập dữ liệu (khảo sát chính thức)
- 4.3.4 Phân tích kết quả nghiên cứu
- 4.3.4.1 Mô tả đặc điểm mẫu nghiên cứu
- 4.3.4.2 Kiểm định độ tin cậy của thang đo
- 4.3.4.3 Kiểm định sự phiến diện bởi phương pháp chung (Harman's Single Factor Analysis)
- 4.3.4.4 Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
- 4.3.4.5 Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (MLR)
- 4.3.5 Kết quả nghiên cứu định lượng và thảo luận
- 4.3.5.1 Về kết quả phân tích nhân tố khám phá
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
- Chương 5 KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý VỀ GIẢI PHÁP
- 5.1 Kết luận
- 5.2 Những đóng góp mới của nghiên cứu
- 5.3 Một số giải pháp gợi ý
- 5.4 Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
- 5.4.1 Hạn chế của nghiên cứu:
- 5.4.2 Hướng nghiên cứu tiếp theo: