CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN - BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM
Kế toán
Luận án "Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng báo cáo tài chính của công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán - Bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam" được thực hiện trong bối cảnh chất lượng thông tin tài chính của các công ty niêm yết tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, chưa đảm bảo tính trung thực, đầy đủ và kịp thời. Việc nâng cao chất lượng báo cáo tài chính (BCTC) được xem là cần thiết để giảm thiểu sự bất cân xứng thông tin và chi phí sử dụng vốn trên thị trường chứng khoán.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng BCTC, được đo lường thông qua chất lượng lợi nhuận, của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các kiến nghị cụ thể cho các đối tượng liên quan nhằm cải thiện việc trình bày, công bố, sử dụng và quản lý chất lượng BCTC.
Nghiên cứu này áp dụng phương pháp hỗn hợp, chủ yếu là định lượng, dựa trên các lý thuyết nền tảng trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán như lý thuyết ủy nhiệm, lý thuyết tín hiệu và lý thuyết hợp đồng. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của các công ty phi tài chính niêm yết trên cả hai sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2012-2014. Phương pháp định tính thông qua thảo luận với chuyên gia cũng được sử dụng để bổ sung các nhân tố mới vào mô hình nghiên cứu.
Về mặt lý luận, luận án đã bổ sung mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng BCTC, trong đó có 4 nhân tố mới được đưa vào kiểm định là tính trì hoãn của BCTC, khả năng thanh toán nhanh, thời gian niêm yết và tình trạng niêm yết. Kết quả cho thấy 17 trong tổng số 23 nhân tố được kiểm định có ảnh hưởng đến chất lượng BCTC.
Về mặt thực tiễn, đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam đánh giá thực trạng chất lượng BCTC thông qua chất lượng lợi nhuận, sử dụng dữ liệu thứ cấp cập nhật, phản ánh đúng thực tế. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng chất lượng BCTC của các công ty niêm yết tại Việt Nam còn ở mức trung bình so với một số quốc gia khác. Luận án cung cấp cơ sở khoa học hữu ích cho các nhà quản trị công ty, kiểm toán viên, nhà đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước và sở giao dịch chứng khoán để tham khảo, từ đó đưa ra các giải pháp và quyết định hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng thông tin trên BCTC. Các đề xuất kiến nghị cụ thể được trình bày cho Bộ Tài chính, các công ty kiểm toán độc lập, các công ty niêm yết và các đối tượng sử dụng thông tin BCTC.