NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG THỐNG KÊ KHÔNG GIAN PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA VỐN CON NGƯỜI ĐỐI VỚI QUY MÔ KINH TẾ CÁC TỈNH, THÀNH VIỆT NAM
Thống kê
Luận án "NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG THỐNG KÊ KHÔNG GIAN PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA VỐN CON NGƯỜI ĐỐI VỚI QUY MÔ KINH TẾ CÁC TỈNH, THÀNH VIỆT NAM" tập trung phân tích vai trò của vốn con người đối với quy mô kinh tế của các tỉnh, thành Việt Nam bằng phương pháp thống kê không gian. Đề tài được hình thành trên cơ sở nhận thức về tầm quan trọng của vốn con người như một yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, được chứng minh qua các mô hình lý thuyết như Solow-Swan (1956), Schultz (1961), Lucas (1988), và Mankiw–Romer–Weil (1992), cùng với nhiều nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước.
Nghiên cứu được thúc đẩy bởi thực trạng kinh tế Việt Nam có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn tồn tại những hạn chế trong đầu tư vốn con người, đặc biệt là sự chênh lệch chi tiêu công cho y tế và giáo dục giữa các địa phương, tỷ lệ lao động qua đào tạo còn thấp và sự thiếu liên kết vùng. Do đó, luận án đề xuất sử dụng công cụ thống kê không gian để phân tích mối liên hệ kinh tế giữa các địa phương.
Mục tiêu tổng quát của luận án là sử dụng phương pháp thống kê không gian để phân tích tương quan không gian và tác động lan tỏa không gian của các yếu tố đo lường vốn con người lên GRDP của các tỉnh, thành Việt Nam. Các mục tiêu cụ thể bao gồm phân tích tương quan không gian Global Moran’s I và Local Moran’s I cho GRDP và các yếu tố vốn con người với ba ma trận trọng số không gian khác nhau; xây dựng và ước lượng mô hình hồi quy không gian dữ liệu bảng để phân tích mức độ ảnh hưởng và lan tỏa không gian của các yếu tố vốn con người đến GRDP; từ đó đề xuất các hàm ý chính sách nhằm nâng cao vốn con người và thúc đẩy tăng trưởng GRDP bền vững.
Đối tượng nghiên cứu là vốn con người, tương quan không gian, hồi quy không gian và mức độ lan tỏa không gian của các yếu tố đo lường vốn con người lên GRDP các tỉnh, thành Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các biến số vốn con người theo góc độ chi phí, giáo dục và sức khỏe (chi tiêu công cho giáo dục, chi tiêu công cho y tế, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo) của 63 tỉnh, thành Việt Nam trong giai đoạn 2010 – 2017, sử dụng dữ liệu từ Tổng cục Thống kê. Luận án sử dụng các phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê mô tả và định tính, kết hợp với phân tích tương quan không gian và hồi quy không gian dữ liệu bảng.
Kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ cung cấp bằng chứng khoa học về tương quan, ảnh hưởng và tác động lan tỏa không gian của các yếu tố vốn con người đến GRDP, góp phần làm giàu cơ sở lý thuyết về mối quan hệ không gian giữa vốn con người và quy mô kinh tế. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu sẽ gợi ý các chính sách giúp Chính phủ và lãnh đạo địa phương lựa chọn nguồn lực, thực hiện hiệu quả liên kết vùng và cân đối đầu tư công trong lĩnh vực giáo dục, y tế để thúc đẩy tăng trưởng GRDP bền vững.